Girişimcilikte Sosyal Ağlar ve Sosyal Destek
Doç. Dr. Duygu HIDIROĞLU
Satınalma Dergisi’nin kıymetli okurları, yazıma geçmeden önce tüm kadınlarımızın, 8 Mart Dünya Kadınlar Günü’nü kutlarım.
Bu sosyal ağların en önemli işlevlerinden biri sosyal destek sağlamaktır. Sosyal destek ise işlevsel, duygusal, araçsal, bilgilendirici destek ve değerlendirme desteği olmak üzere beş kategoride değerlendirilir. Sosyal ağlar girişimcilik sürecinde girişimciyi her aşamada ve her yönden (beş kategoride) destekler. Aktif ve güçlü bir biçimde kullanılan sosyal ağlar neticesinde girişimcilerin kısa sürede başarıya ulaşmaları daha mümkündür. Sosyal ağlar girişimcilere girişimcilik sürecinde karşılaşmaları muhtemel her sorunda yardımcı olabilir ya da pazara sunacakları girişim ürün ya da hizmetlerin kısa süre içinde bilinirliğinin artmasında destek sağlayabilir. Bunun yanında girişimcinin girişim fikrini olgunlaştırıp hayata geçirmesinde gerekli yatırımcı eşleşmeleri ve en uygun tedarik edilecek hammaddeyi bulma vb. aşamalarda sosyal ağlar oldukça etkilidir.
Girişimci sosyal ağlara katılım ile girişimcilik sürecinde sadece fiziki ve maddi destek görmez. Sosyal ağlardan faydalanan girişimciler uygulama esnasında onları yanlışa düşmekten koruyan danışmanlık desteğine de kolayca ulaşabilir. Deneyimli kişilerden edinilen bilgilerle görünmeyen maliyetlere katlanmak zorunda kalmaz ve zamanı en verimli şekilde kullanır.
Sosyal ağlar, girişimcinin yeni bilgilere erişme ve sorunları belirleme/çözme yeteneğini desteklemeye yardımcı olur. Böylelikle girişimcinin öz kontrolü ve girişimcilik motivasyonu artar. Kendine güveni gelişir ve yaşam amacı duygusu kazanır. Sosyal ağların sağladığı duygusal destek girişimcinin ruh sağlığı için dahi faydalıdır. Öyle ki sosyal ağlar sayesinde kazanılan sosyal destek, girişimciye bir hava yastığı görevi görür ve karşılaşabileceği beklenmedik olumsuzlukların etkisini azaltır. Böylelikle girişimcinin zaman içinde zihinsel ve fiziksel sağlığını korumasına da fayda sağlar.
Girişimcinin algıladığı sosyal destek, onun stresli bir olayla ya da girişimcilik sürecinde herhangi bir olumsuzlukla karşılaştığında bundan kendine olumlu yönde bir ders çıkarabilmesine sebep olur. Bu durum ise girişimcinin ilk anda büyük bir krizi en hasarsız şekilde atlatabilmesine yardımcı olur. Girişimcinin olumsuz duygusal ilk an tepkisini ya da olumsuz tutumunu azaltır. Örneğin, eğer bir girişimci sigara kullanıyorsa, olumsuz bir durum yaşadığında hemen sigara yakma tutumu sosyal ağlarla algıladığı sosyal destek sayesinde önlenebilir.
Öte yandan, sosyal ağlar girişimciliğe yönelik tutum ve davranışları etkiler. Çünkü girişimci referans grubundaki diğer girişimcilerle kendini karşılaştırma yoluna gider. Girişimci sosyal ağlar yoluyla davranışsal rehberlik alma imkanı bulur. Girişimciler, sosyal ağlarındaki sosyal ilişkiler aracılığıyla yardım aramanın yanı sıra başka girişimcilerin başarılı ya da başarısız deneyimlerinden kendine pay çıkarır. Böylelikle aynı yanlışlara girişimcinin kendi düşmez ve başlarının deneyimleri ışığında daha güvenli bir girişimcilik yolculuğu sürdürür.
Sosyal ağ, bireylerin bulunduğu sosyal ilişkiler ağı veya belirli işlevleri yerine getiren insanlar arasındaki bağlantıları kapsar. Sosyal ağ, kişi merkezlidir. Sosyal ağ bir sosyal yapıyı ve bu yapının doğasını ve sağladığı işlevleri ifade eder. Dolayısıyla bir girişimcinin sosyal ağlarını incelemek önemlidir, çünkü bu, sosyal etkileşimler ve girişimcilik süreci arasındaki ilişkiyi anlamaya imkan tanır.
Girişimcilerin sosyal ağlarını inceledikten sonra, girişimcinin sosyal ağını girişimcilik sürecinde başarılı olması için nasıl kullanabileceğini öngörmek de mümkün olacaktır. Dahası, hangi özelliklere sahip sosyal bir ağın hangi aşamalarda ne gibi fırsatlar sağladığından tercih edilmesi gerektiğine dair de yol haritası çıkarılabilecektir. Çıkarılan yol haritasında ise sosyal ağlarda iletişim sıklığı temel kriter olarak belirlenir.
Girişimcilerin düzenli olarak başkalarıyla tanışabileceği etkinlikler ve eylemler ile sosyal ağlarda iletişim sıklığını arttırarak ağlarını nasıl genişletip güçlendirmeleri gerektiğini bilmeleri önemlidir. Çünkü girişimcilerin sosyal ağlarındaki iletişim sıklığının artması neticesinde girişimcilik sürecinde girişimci daha fazla destek bulabilir ve başına gelecek olumsuzlukları en az zararla atlatabilir.
Doç. Dr. Duygu HIDIROĞLU