Laboratuvar Hizmet İhalesinde Aşırı Düşük Açıklama Kapsamında Diğer Giderlerin İstenmesi?
Mehmet ATASEVER
Simdata Danışmanlık Y.K. Başkanı
İtirazen Şikayet Konusu; Başvuru sahibinin dilekçesinde özetle; İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.
Konu İle İlgili Emsal Sayılı Kamu İhale Kurulu Kararına Göre;
Yapılan inceleme ve tespitler neticesinde; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister…” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.” yönünde açıklama yapılarak, idarelere ihale konusu işin yürütülmesinde teklif fiyatına dahil edilmesi gereken giderlerden işin esasını oluşturan kalemleri sorgulaması gerektiği belirtilmiş,
İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1. Sözleşme süresi boyunca gerekli olan temel laboratuvar cihazların kalibrasyon takibi ve bakım onarım hizmetleri yapılması firma sorumluluğundadır…” düzenlemesi,
“Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu;
a) Verilen hizmetin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.” düzenlemesi,
Teknik Şartname’nin “İşin adı” başlıklı 2’nci maddesinde “………. İl Sağlık Müdürlüğü’ne bağlı …………. Eğitim ve Araştırma Hastanesi Biyokimya ve Mikrobiyoloji Laboratuvarı ihtiyaçlarının “4734 sayılı Kamu İhale Kanunu” çerçevesinde alımıdır.” düzenlemesi yer almaktadır.
İhale dokümanı düzenlemelerinden şikayete konu ihalenin ………… Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından gerçekleştirilen “3 KISIM Laboratuvar Hizmet Alımı” olduğu, 01.10.2025 tarihinde gerçekleştirilen başvuruya konu ihalede, idare tarafından itirazen şikayete konu olan ihalenin 3’üncü kısmında (“HBA1C” kısmı) teklifi sınır değerin altında kalan ………..Kimyevi ve Tıbbi Ür. San. Tic. Ltd. Şti. ve başvuru sahibi ……… Tıbbi Cih. Med. San. ve Tic. Ltd. Şti.den aşırı düşük teklif açıklamalarını 04.11.2025 tarihi saat 18:00’a kadar teslim etmesi gerektiği hususunun tebliğ edildiği, anılan istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulduğu, ardından 10.11.2025 onay tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin …….….Kimyevi ve Tıbbi Ür. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ………..Tıbbi Cih. Med. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.
Aşırı düşük teklif açıklama talebi kapsamında ihalenin itirazen şikayete konu kısmında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilen 23.10.2025 tarihli yazıda;
“- Analiz Kit Giderleri
– Analiz Kit Cihazı Giderleri
– Analiz Kit Cihazı Bakım Onarım Kalibrasyon Giderleri
– İşletme Giderleri
– Amortisman Giderleri
– Diğer Giderler”in önemli teklif bileşenleri olarak belirlendiği ve aşırı düşük teklif
açıklamalarının sunulmasının istenildiği görülmüştür.
İdarece hazırlanan aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin yazıda belirlenen bileşenler ve ihale dokümanı birlikte değerlendirildiğinde, önemli teklif bileşeni olarak belirlenen “diğer giderler” ifadesinde hangi bileşenlerin açıklamaya konu edileceğine ilişkin belirsizlik bulunduğu, bu hususun istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasına ve sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesine imkân tanımadığı, bu bakımdan aşırı düşük teklif açıklama talebinin kamu ihale mevzuatına uygun yapılmadığı anlaşıldığından, idare tarafından teklifte önemli olduğu tespit edilen maliyet bileşenlerinin açık ve tereddütte mahal vermeyecek şekilde belirlenerek, sınır değer tutarı altında teklif sunan isteklilere aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Mehmet ATASEVER
Simdata Danışmanlık Y.K. Başkanı
Sağlık Bak. SGB E. Bşk./KİK E. Üyesi
Mehmetatasever.org