“Emlakta Veri Bankası kurulmalı”
Influencer Marketing’de Başarı İçin Üç Kural: Hedef Kitle Analizi, Doğru Influencer ve Bütçe Yönetimi
Influencer marketing sektörünün dünyadaki büyüklüğünün 10 milyar doları bulduğunu belirten SEM Genel Müdürü İhsan Ceyhan Solak, sektörün 2021’de 15 milyar dolara ulaşacağını belirtti. Solak, markaların influencer marketing yaparken mikro influencer’ları daha çok tercih ettiğini belirterek, başarının hedef kitleye odaklanmakla geldiğini anlattı. Solak “Influencer marketing yaparken doğru seçimler ve detaylı analiz ile bütçe kullanımı en önemli konulardır, markalar ‘bu aralar’ moda oldu diye influencer marketing yaparlarsa, istenen sonuçları alamazlar” dedi.
Influencer Marketing sektörü, Covid-19 ile beraber dünyanın eve kapanması sürecinde sosyal medyaya olan ilgilinin yüzde 70 oranında artması ve kişilerin dünya genelinde ortalama 6 saatini internette geçirmesiyle beraber hızlı bir yükseliş kaydetti. Verilere göre; influencer marketing sektörü dünya genelinde son 5 yılda 6 kat büyüdü ve 10 milyar dolarlık hacme ulaştı. Uzman değerlendirmelerinde ise, sektörün online hayatın hızlanarak devam ettiği 2021 yılında da yükselişini sürdürerek, 15 milyar dolarlık büyüklüğe ulaşacağı belirtildi. SEM Genel Müdürü İhsan Ceyhan Solak, influencer marketing alanında fenomen sayısının dünya genelinde 38 milyona ulaştığını ifade etti. Her geçen gün influencer sayısının arttığını kaydeden Solak, şu bilgileri verdi:
10 Yıldır Influencer Marketing Var
“Influencer marketing hayatımıza gireli 10 yıl oldu. Bugün ulaştığımız noktada bilgilerimizi yeniden ele almak, sektörü doğru değerlendirmenin en önemli kaynağını oluşturuyor: Influencer marketing; özel takipçi kitlesine sahip ve kendi alanında uzman olan kişilerin onayını alan ürünü takipçilerine anlatmalarıyla meydana gelen bir pazarlama çeşidi. Peki, bu çalışma nasıl gerçekleşiyor? Öncelikle influencer marketing yaparken şunları sormak lazım: Nasıl bir strateji uygulayacağım? Medya planlama süreci, benim pazarlama alanımda nasıl bir rol oynayacak. Bu sürece ne kadarlık bir bütçe ayıracağım? Hangi hedefleri koyacağım? En önemlisi de hangi fenomen ile çalışacağım ve kampanyayı nasıl kurgulayacağım? Bu sorular, influencer marketing yapmak isteyen tüm markaların aklını meşgul ediyor. Ama yanıtlarını bulmak o kadar zor değil. Önemli olan, influencer marketing yapmanın alfabesini bilen kuruluşlardan destek almaktır. Bu da, beraberinde başarıyı getirecek.”
Planlama Yapmak Çok Önemli
Influencer marketing yaparken stratejiyi doğru belirlemenin çok önemli olduğunun altını çizen SEM Genel Müdürü İhsan Ceyhan Solak, “Influencer marketing yaparken dijital etkileşim kanalına uygun strateji, bütçe uygulaması ve bu çalışmanın sonuçlarının ölçümlenmesi oldukça önemli. Bu çalışmayı yaparken, dijital kanallar hem kendi içinde bağımsız olmalı, hem de diğer pazarlama kanalları ile uyumlu şekilde hareket etmeli. Doğru yapılmış bir medya planı da bu influencer marketing çalışmasına değer katacaktır. O nedenle en önemli şey güçlü bir strateji oluşturmaktır. Günün sonunda ulaşmak istediğiniz amaç net ve tanımlı olmalı. Sadece ‘bu aralar’ moda oldu diye influencer marketing yapmak, istenen sonuçları vermez” dedi.
Ürün ile ilgili farkındalık yaratmanın önemine değinen Solak, “Bunu influencer marketing sisteminin tüm birleşenlerini yerine getirerek yapabilirsiniz. Önemli olan lansman sürecinizi desteklemek, kampanya döneminizi duyurmak, özel gün satışlarınızı arttırmak, satışları iyi giden bir ürününüzü daha fazla desteklemek, rekabete açık olan ürününüzün değerlerini hedef kitleye hatırlatmaktır. Bu alanda da influencer marketing’i kullanmak geriyor. Bugün iyi bir medya planlaması yapılarak başarıya ulaşmak mümkün” diye konuştu.
Hedefi Doğru Belirleyin
Global çapta yapılan influencer marketing çalışmasını incelemek, bu işi yapan ekiplerden görüş almak ve tahminlere dayalı çalışmalar yapmanın başarıyı yakalamak için yeterli olmayacağını anlatan İhsan Ceylan Solak, başarılı bir influencer marketing kampanyası için şu önerilerde bulundu:
“Influencer marketing çalışmasını tek başına yani profesyonel yardım almadan yapmaya çalışan markalar görecekler ki, bu alanda ulaşmaya çalışacakları sonuç verileri oldukça kısıtlı. Önemli olan işin profesyonelleriyle çalışmaktır. Türkiye’de influencer marketing bütçeleri, markaların tanıtım bütçelerinin yüzde 20’sine ulaşmış durumda. Özel gün ve dönemlerde bu oran yüzde 35’lere ulaşıyor. Birçok farklı kanalda influencer marketing çalışması yapılıyor. Önemli olan başarılı bir influencer marketing çalışması için, hedefi doğru belirlemektir. Markalar hedeflerine giden yolun uzun olduğunu bilmeli; sabırlı davranmalı. Ürün lansmanı için erişim hedefi koyarken, stoğu fazla olan ürünler için satış hedefi belirlenmeli, dijital mecralarının öne çıkarılması için de etkileşim hedefi koyulmalı. Bütçeleme bunlara göre doğru yapılmalı.”
Mikro Fenomenler Tercih Sebebi
Influencer marketing çalışmalarında fenomen seçiminde markaların kafasının karışık olduğunu anlatan Solak, “Markalar ‘Kimi seçmeliyim, takipçi sayısı çok olanı mı yani makro denilen 500 bin ile 1 milyon takipçisi olan influencer’ı mı, yoksa mikro denilen 15 binden küçük ama belli bir kitleye seslenen influencer’ı mı’ diye düşünüyorlar. Bu sorular bitmiyor. Önemli olan markanıza ve kendinize uygun influencer seçiminden önce, hedef kitlenin marketing çalışmasını yapacağınız zaman o çalışmaya uygun olup olmadığını bilmektir. Sonuçta, hedef kitlenizi onlar oluşturuyor. Takipçi sayısı gibi veriler kampanyanızla ilgili sorulara ışık tutabilir ama hedef kitlenin davranışlarını bilmek, makro ya da mikro fenomenden mi etkilendiklerini anlamak başarıyı getirecektir” diye konuştu.
Markaların mikro fenomenleri daha fazla tercih ettiğini anlatan SEM Genel Müdürü İhsan Ceyhan Solak “Çünkü markalar tanıtacakları özel ürünün değerinin korunmasını istiyor. Araştırmalar da mikro fenomenlerin makro fenomenlere göre Instagram’da 3, Youtube’da 4 kat daha fazla etkileşim aldığını ortaya koyuyor. Ayrıca birden fazla platformda yer alan bir fenomen ile influencer marketing yapıldığında ise TikTok Youtube’dan 10 kat, Instagram’dan ise 5 kat daha fazla etkileşim alıyor” dedi. Kampanyaların konusunda uzman ekiplerce yapılmasının markanın kazandığı bir marketing çalışması olduğunu anlatan Solak “Fenomen kendi kitlesini en iyi bilen, o kitle ile günden güne geliştirdiği iletişimin alt yapısına sahip tek kişi. O kişi, kitlesine uygun bir kurguyu ‘doğal’ yollardan üretebilmeli. Üretebiliyorsa siz de onunla çalışmalısınız. Bırakın işini yapsın. Marka renkleri ile onları giydirmek, marka söylemleri ile konuşturmak, marka imajına sokmak bu işi sıradan bir reklamdan bir adım öteye geçiremez. Influencer marketing’de veri analizi yaparak arama ağı reklamları çıkmak, video reklamları yayına almak, yeniden pazarlama faaliyetlerini planlamak markaları daha başarılı kılacaktır. Araştırmalarımız influencer marketing faaliyetlerinin sadece kampanya dönemlerinde değil, sürekli iletişim ile devam etmesi, kitlelerin söylemlerinizi içselleştirmesinde önemli rol oynadığını gösteriyor. Henüz markaların sadece üçte biri sürekli iletişim planını hayata geçirebiliyor” ifadelerini kullandı.
Profesyonel Destek Alınmalı
Influencer marketing hizmeti veren ajanslar ve platformların sayısının dünya genelinde 5 yıl önce 190 olduğunu ama bugün 1.500 oyunculu bir sektöre dönüştüğünü anlatan Solak, Türkiye’de de bağımsız ajansların sayılarının her geçen gün arttığını belirtti. Solak “Influencer marketing çalışmasını markalar kendi ekipleriyle yapmak yerine bu işin uzmanı ekiplerle yaparlarsa daha yüksek başarıya ulaşabilirler. Bu sayede markalar kampanyalarını ‘tecrübe’, ‘analiz kabiliyeti’ ve ‘dijital olgunluk’ incelemeleriyle yapmış olurlar. Başarı ile teslim edilen ve analizlerinin doğru kaydedildiği her kampanya bir sonraki için altın değerinde iç görü sunar. Daha da önemlisi influencer marketing kampanyalarını, diğer dijital pazarlama kanallarına entegre edebilme yetisi markaların rekabetteki en önemli sırrını ortaya koyuyor. SEM olarak tüm bu konularda müşterilerimize en iyi deneyimi sunmak için çalışıyoruz” dedi.
Girişim yatırımları rekor üstüne rekor kırıyor

KPMG Türkiye, 212 iş birliği ile hazırladığı ‘Türkiye Start-up Yatırımları Raporu’nu açıkladı. Rapora göre 2020 yılında girişimlerin aldığı yatırımlar bir önceki yıla göre yüzde 35 artarak 143 milyon dolar işlem hacmiyle, Türkiye girişim ekosisteminin tarihi rekoruna imza attı. Start-up’ların hisse satışları da dahil edildiğinde ise 2020 yılında toplam işlem hacmi 2,3 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.
KPMG Türkiye, 212 iş birliği ile ‘Türkiye Start-up Yatırımları Raporu’nun ikincisini açıkladı. Girişim ekosisteminin 2020 yılındaki performansını değerlendiren rapor, pandemi sonrası yükselen dijital platformlara ilginin devam ettiğini ortaya koyuyor. Rapora göre Türkiye girişim ekosistemi tarihinin en yüksek yatırım faaliyetine tanık oldu. 2020 yılındaki toplam 143 milyon dolarlık start-up yatırımları, 2019 yılındaki yatırım tutarının yüzde 35 fazlası. 2020’de Türkiye’de yatırım ve hisse satışları dikkate alındığında yıldızı en çok parlayan girişimler oyun alanındaki start-up’lar oldu.
KPMG Türkiye Birleşme ve Satın Alma Danışmanlığı Lideri Gökhan Kaçmaz, Türkiye girişim ekosisteminde 2020’deki faaliyetlerin tarihi bir rakama ulaştığını belirterek, “VC yatırımcıları ve melek yatırımcılar tarafından 155 start-up’a yapılan toplam 143 milyon dolarlık yatırım ile 2019’a göre yüzde 35 artışla daha önce görülmemiş seviyede yatırım faaliyetine tanık olduk” dedi.
Kaçmaz, yatırımlarla ilgili şu bilgileri verdi:
“2020’de Türkiye yatırım ve start-up ekosistemi tarihinin en yüksek geç dönem VC yatırımları gerçekleşti. 2020’de Geç Dönem VC yatırımları 42 milyon dolar seviyesine ulaştı. Yatırım seviyesi 2019’da 7 milyon dolar, 2018’de ise 15 milyon dolar seviyesinde kalmıştı. Bu durum girişimcilere ekosistemin belli bir olgunluğa ulaştığı mesajını veriyor. Önümüzdeki yıllarda yeni girişimlerin de etkisiyle hem büyümeye devam eden, hem de olgunlaşan bir girişim ekosistemi ile Türkiye, ekosisteme değen tüm paydaşları umutlandırmaya devam ediyor. Güncel trendler, Türk start-up’larının geç dönem yatırımlarını öncelikle küresel yatırımcılardan aldıklarını gösterirken, yerli yatırımcılarının büyük bir kısmı erken dönem start up’lara yöneliyor.”
212’nin kurucu ortağı Ali Karabey ise 2020 yılını şu şekilde değerlendirdi:
“Türkiye’de girişimlere yapılan yatırımlar 2020’de tüm zamanların rekorunu kırdı. 2020’de 155 girişim 143 milyon dolar yatırım aldı. Bu girişimler arasında en çok yatırım alan dikeyler Yazılım, Finans, Sağlık ve Yapay Zeka Teknolojileri oldu. Türkiye, pandemi döneminde ilk unicorn’unu çıkararak zor zamanlarda bile başarılara imza atabileceğini kanıtladı.”
Türkiye Start-up Yatırımları Raporu’na göre yıl içindeki önemli hareketler şöyle:
Getir, Ocak 2020’de tamamladığı yatırım turu ile 25 milyon doları Silikon Vadisi yatırımcısı Michael Moritz’den olmak üzere toplam 38 milyon dolarlık yatırım topladı.
212’nin portföy şirketlerinden Insider, 2020’de Sequoia Capital, Riverwood Capital, Endeavor Catalyst ve Wamda Capital’den almış olduğu 32 milyon dolarlık yatırım ile hem tüm girişimler içerisinde öne çıktı, hem de SaaS (hizmet olarak yazılım) sektöründeki toplam yatırım tutarının büyük çoğunluğunu oluşturdu.
ABD’de en çok indirilen 10 meditasyon uygulamasından biri olmayı başaran sağlık teknolojisi girişimi Meditopia, 60 milyon dolarlık değerleme ile kurumsal ve bireysel yatırımcılardan toplam 15 milyon dolarlık yatırım aldı.
Oyunlar zirvede
2020 yılında en fazla yatırım çeken ana dikeyler Oyun, Retailtech (perakende teknolojileri) ve Fintech olurken işlem adeti bakımından ise en çok işlemin gerçekleştiği dikeyler SaaS, Fintech ve Healthtech (sağlık teknolojileri) oldu. Bununla birlikte hem 2019 hem de 2020’de yeni kurulan start-up’lar arasında en büyük payı oyun alanındaki start-up’lar aldı. Bunda sene içerisinde Amerika kökenli oyun şirketi Zynga’nın sırasıyla yaptığı Peak Games (1,8 milyar dolar) ve Rollic Games (168 milyon dolar) satın alımların potansiyel etkisi bulunuyor.
Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum, GİGDER’in uluslararası dijital dergisi ‘Explore Turkish Realty’nin 3. sayısına konuştu
Kurum: “Şehircilik anlayışımızla dünyaya ev sahipliği yapmaya hazırız”
GİGDER, Türkiye gayrimenkul sektörünün yurt dışındaki tanınırlığını artırmak amacıyla Türkçe ve İngilizce olarak üç aylık periyotlarla hazırladığı uluslararası dijital dergisi Explore Turkish Realty’nin 3. sayısını yayınladı. Derginin bu yeni sayısında Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum, konutların, sosyal ve kamusal alanların ‘geleceğe hitap eden şehircilik anlayışıyla’ nasıl tasarlandığını anlattı
Konut çevresine serpiştirilmiş donatı anlayışı yerine donatı merkezli bir konut anlayışını benimsediklerini kaydeden Kurum, “Ekolojik koridorlarıyla, millet bahçeleriyle, afetlere dayanıklı sosyal donatı merkezli konut ve akıllı şehir projeleriyle dünyada örnek bir şehircilik çalışması yürütüyoruz. Pandemi sonrası süreçte Türkiye, istikrarlı kalkınmanın üssü olmaya devam edecek. Geleceğe hitap eden şehircilik anlayışıyla dünyaya ev sahipliği yapmaya hazırız” dedi
Gayrimenkul Yurt Dışı Tanıtım Derneği (GİGDER), Türkiye gayrimenkul sektörünün yurt dışındaki tanınırlığını artırmak amacıyla Türkçe ve İngilizce olarak üç aylık periyotlarla hazırladığı uluslararası dijital dergisi Explore Turkish Realty’nin 3. sayısını yayınladı. GİGDER, Türkiye gayrimenkul sektörüyle ilgili en doğru ve güncel verileri paylaşmanın yanı sıra sektörle ilişkili olan inşaat, sağlık, turizm gibi pek çok alandaki yenilikleri ve güncel haberleri okurlarıyla buluşturan derginin bu yeni sayısının kapağına Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum’u taşıdı.
Türkiye’nin 81 ilinde ‘yaşanabilir, güvenli ve sağlıklı’ şehirler kurmak için bir dizi adım atan Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın çevreye duyarlı ve insan odaklı stratejilerle 2021 yılına girdiğini kaydeden Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum, meydanların, konutların, sosyal ve kamusal alanların ‘geleceğe hitap eden şehircilik anlayışıyla’ nasıl tasarlandığını Explore Turkish Realty’ye anlattı.
25 milyar liralık kentsel dönüşüm planı
Ekolojik koridorlarıyla, millet bahçeleriyle, bisiklet ve yürüyüş yollarıyla, yatay mimarisiyle; afetlere dayanıklı sosyal donatı merkezli konut ve akıllı şehir projeleriyle dünyada örnek bir şehircilik çalışması yürüttüklerini kaydeden Kurum, “2012 yılından bu yana 1.5 milyon konutun dönüşümünü tamamladık. Yine her yıl 300 bin riskli binanın dönüşümünü gerçekleştiriyoruz. Şu anda Türkiye genelinde, sahada yatırım değeri 81 milyar lira olan 272 bin dönüşüm konutumuzun inşası devam ediyor. Bu yıl ise toplam bedeli 25 milyar lira olan 80 bin konutluk kentsel dönüşüm ve sosyal konut projemize başladık” dedi.
Akıllı Şehirler Eylem Planı ile hareket ediyoruz
Geleceğin ‘akıllı şehirleri’ni inşa ettiklerini belirten Kurum, “Covid-19 salgını gibi şehir yaşamını olumsuz etkileyen salgın hastalık ve diğer muhtemel sorunları sistematik ve sürdürülebilir bir şekilde öngörüyor ve çözümler üretiyoruz. 2019 yılında kamuoyu ile paylaştığımız Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planımızla; trafik kontrol sistemlerinden enerji ve atık yönetimine, hava kirliliğinden gürültü kirliliğine, su israfından ulaşım sistemlerine kadar şehir yaşamına dair her şeyi akıllı sistemlerle donatıyoruz. İstanbul’un dönüşümü için çok önemli olan ve Esenler ilçemizde başlattığımız 60 bin konutluk dev kentsel dönüşüm projemizi de akıllı şehir konseptinde tasarladık” diye konuştu.
Millet bahçeleri, ekolojik koridorlarla entegre olacak
Türkiye’nin 81 iline 81 milyon metrekare millet bahçesi projesini 2023 yılında bitirmeyi planladıklarını açıklayan Kurum, “Şu anda 78 ilimizde 50 milyon metrekare büyüklüğünde 278 millet bahçesi yapıyoruz. Bu millet bahçelerinden 42’sinin yapımını tamamladık. Yine ilk etapta 22 ilimizi kapsayacak şekilde içerisinde bisiklet ve doğal yürüyüş yollarının olduğu, insanların doğayla iç içe olacağı ekolojik koridorlar projemiz hızla devam ediyor. Bu projemiz kapsamında Ankara’dan; Karadeniz’de Kızılırmak Deltasına, Ege’de Foça’ya, Akdeniz’de Patara’ya ve Doğu Anadolu’da Van Gölüne kadar gidecek 4 ekolojik hat oluşturacak ve ülkemizi başta başa yeşil ağlarla öreceğiz. Yerelde de millet bahçelerini ekolojik koridorlarla entegre hale getireceğiz” değerlendirmesini yaptı.
Bakanlık olarak konut çevresine serpiştirilmiş donatı anlayışı yerine donatı merkezli bir konut anlayışını hakim kılmak için çaba gösterdiklerini kaydeden Kurum şöyle devam etti: “Türkiye, gayrimenkulde gerek yerli gerekse yabancı yatırımcıların pandemi koşullarına rağmen güven duyduğu bir ülke olmuştur. Pandemi sonrası süreçte de Türkiye her zaman olduğu gibi istikrarlı kalkınmanın üssü olmaya devam edecektir. Yeniden şekillenen dünya ticaretinin finans, lojistik ve ulaşım gibi alanlardaki en önemli merkezi olarak yabancı yatırımcının da gözdesi olacaktır. Tarihinde her zaman birçok medeniyete ev sahipliği yapmış kadim şehirlerimiz, bugün de tarihi ve kültürel dokusuyla, geleceğe hitap eden şehircilik anlayışıyla tüm dünyaya ev sahipliği yapmaya hazırdır.”
Explore Turkish Realty’de hangi konular ele alındı?
Türkiye gayrimenkul sektöründeki gelişmelerin yanı sıra Türkiye ekonomisi, uluslararası yatırımcı davranışları, Türkiye’deki yaşam koşulları ve ülkemizde yaşamanın avantajları hakkında bilgilere de yer verilen Explore Turkish Realty’nin 3. sayısında Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum’un yanı sıra İNDER, KONUTDER, GİSP ve GİGDER başkanları ile TDUB, Re-Pie, Servotel ve GİGDER üyesi gayrimenkul şirketlerinin önde gelen temsilcileri, röportaj ve köşe yazılarıyla sektörün 2021 vizyonuna ışık tuttu. Dergide gayrimenkul yatırım fonları, yabancı gayrimenkul yatırımcılarının eğilimleri ve İstanbul’da mülk edinme aşamaları gibi önemli konular, hem GİGDER araştırmaları hem de İstanbul Üniversitesi ve TSKB Gayrimenkul Değerleme gibi kurumların akademik ve uzman kadrolarının değerlendirmeleriyle ele alındı. Ayrıca Türkiye’den ekonomik gelişmeler ile GİGDER’den kurumsal haberlerin de yer aldığı dergide İzmir, tüm detaylarıyla yabancı yatırımcılara tanıtılan bir rota oldu.
Sektörü ve Türkiye’yi uluslararası arenada tanıtarak farklı bölgelerden yatırımcıları ülkemize çekmeyi misyon edinen Explore Turkish Realty dergisinin sayılarına https://www.exploreturkishrealty.com/dergiler/ linkinden ulaşılabiliyor.
2021’de Güneş Enerjisine 40 Milyon Dolarlık Proje Hedefi
Dünya’daki ve Türkiye’deki enerji ihtiyacı gün geçtikçe artış göstermeye devam ediyor. Son yıllardaki teknolojik gelişmelerle beraber, güneş enerjisi sistemlerinin evlerde kullanımı da yaygınlaşıyor. Bu kapsamda, TEİAŞ’ın açıkladığı verilere göre 2021 yılı şubat ayı itibariyle güneş enerjisinin, üretilen toplam elektrik enerjisi içindeki payı yüzde 3,39 oldu. Kurulu gücün, toplam elektrik enerjisi içindeki payı ise yüzde 7,03 olarak gerçekleşti. Ayrıca veriler, 2021 şubat ayında üretilen enerjinin toplam elektrik enerjisi içindeki payının 2020’nin aynı ayına oranla yüzde 2,44’ten yüzde 4,09’a yükseldiğini ortaya koydu. Bu kapsamda, 2020’de güneş enerjisine 3 milyon euroluk yatırım yapan Evcil Solar’ın, 2021 yılında 40 milyon dolarlık proje hedefi bulunuyor.
Konuyla ilgili, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) verileri de, güneş enerjisinin 2030 yılına kadar yenilenebilir enerji kaynaklarında yüzde 7, 6’lık oran ile en hızlı büyümeye sahip enerji kaynağı olacağını öngörüyor.
Türkiye’de, enerji ithalatı için 2018’de 43 milyar dolar, 2019’da 41.1 milyar dolar ödenirken, 2020’de enerji ithalatı faturası 30 milyar doların altına düştü. Ayrıca, son 2 yılda 262 milyar kWh mertebesindeki yenilenebilir kaynaklı elektrik üretiminde yaklaşık 12 milyar dolarlık enerji ithalatının önüne geçildi.
ELEKTRİK FATURASINDAN YÜZDE YÜZ KAR
Güneş enerjisine yatırım yapmanın hem karlı hem de Türkiye’nin enerji politikaları için çok önemli olduğuna dikkat Evcil Group bünyesinde bulunan EVCİL Solar Enerji şirketinin Genel Müdür’ü Mustafa Evcil, “Güneş enerjisi, sınırsız ve tükenmeyen bir enerji türü olup, yenilenebilir enerji kaynakları içinde de en düşük işletme maliyeti olması sebebi ile en büyük potansiyele sahip kaynaktır. Güneş enerjisinin kullanım alanları arasında doğrudan elektrik üretimi vardır. Türkiye’nin coğrafi koşulları dikkate alındığında diğer santrallerden farklı olarak güneş sistemlerinin küçük ya da büyük kapasiteler olarak her yere kurulabilme şansı vardır. Firmalarınızın çatısı, yüzde 100 elektrik tasarrufunun yanında sizlere ek kazanç da sağlayabilir. Bir başka deyişle, firma hem elektrik faturası ödemiyor hem de nakit akışı sağlıyor. Finansman tarafında ise leasing firmaları ve bankalar, firmanın durumuna göre bütçeye öz sermaye ve kredi sağlayabiliyor. Biz de, bu sistemi bankalar aracılığıyla her firmaya yüzde yüz leasing sağlayacak bir modele getirdik. Yani müşterinin cebinden hiç para çıkmadan, biz ekstra olarak firmanın çatısına güneş enerjisi sistemini yapabiliyoruz. Günümüzde enerjide bağımsızlık ekonomik bağımsızlık için en önemli adımdır.” diye konuştu.
Yerli Yatırımcıların Hisse Senedi Varlıkları Bir Yılda Yüzde 120 Büyüdü
Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği tarafından açıklanan 2021 yılı Şubat ayı verileri; yerli yatırımcıların finansal varlıklarının son bir yılda yüzde 35,3 büyüyerek 5,2 trilyon liranın üzerine çıktığını ortaya koydu. TSPB verilerine göre, son bir yılda yerli yatırımcıların hisse senedi varlıkları ise yüzde 120 büyüyerek 2021 yılı Şubat ayı sonunda 414,6 milyar liraya çıktı.
Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği (TSPB), 2021 yılı Şubat ayı özet finansal piyasa verilerini açıkladı. TSPB tarafından açıklanan veriler, son üç ayda yaşanan gerilemeye rağmen yurtiçi yerleşiklerin (yerli yatırımcılar) finansal varlıklarında son bir yılda önemli bir artış yaşandığını ortaya koydu. TSPB verilerine göre, 2020 Şubat ayında 3,8 trilyon lira olan yerli yatırımcıların finansal varlıkları, yüzde 35,3 oranında artarak 2021 Şubat ayında 5,2 trilyon lira oldu. TSPB’nin Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) ve Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) kaynaklarından derleyerek hazırladığı 2021 yılı Şubat ayı özet finansal piyasa verileri, son bir yılda yerli yatırımcıların finansal varlıklarında en yüksek artışın ise sermaye piyasası varlıklarında yaşandığını gösteriyor.
Faizlerdeki düşüş, artan dijital olanakların etkisiyle yerli yatırımcıların tarihi rekor seviyelerde artan ilgisi ve Borsa İstanbul’da yaşanan yükselişle, son bir yılda yurtiçi yerleşiklerin finansal varlıkları içerisinde en hızlı büyüme, hisse senedi piyasasında yaşandı. TSPB verilerine göre, geçen yıl Şubat ayı sonunda 188.7 milyar lira olan yerli yatırımcıların hisse senedi varlıkları, yüzde 120 oranında artarak 2021 yılı Şubat ayı sonunda 414,6 milyar liraya çıktı. Bu tutarın 118 milyar lirası kurumsal, 232 milyar lirası ise bireysel yatırımcılara ait. Yaşanan bu artışla bir yılda yerli yatırımcıların hisse senedi varlıklarının, toplam varlıkları içerisindeki payı da yüzde 5’ten, yüzde 8’e yükseldi. 2020 yılı Şubat ayı sonunda 1,3 milyon olan Borsa İstanbul hisse senedi piyasasında bakiyeli yatırımcı sayısı, 2021 yılı Şubat ayı sonunda 2,1 milyona çıktı. TSPB verilerine göre, 2020 yılı Şubat ayında 593 bin olan hisse senedi piyasasında aktif işlem yapan yatırımcı sayısı ise bu yılın Ocak ayında 1,6 milyonun üzerine çıktı.
Sermaye piyasası varlıklarının payı yüzde 39’a çıktı
TSPB tarafından açıklanan verilere göre, son bir yılda hisse senedi varlıklarının ardından en hızlı artış, varlığa dayalı menkul kıymet ve varlık teminatlı menkul kıymetlerde yaşandı. Geçen yıl Şubat ayında 20,3 milyar lira olan yerli yatırımcıların varlığa dayalı menkul kıymet ve varlık teminatlı menkul kıymet varlıkları, yüzde 65,4 oranında artarak 33,6 milyar liraya çıktı.
TSPB verileri, son bir yılda hisse senedi, varlığa dayalı menkul kıymet, varlık teminatlı menkul kıymet, özel sektör borçlanma aracı, devlet iç borçlanma senetleri, varant ve sertifikadan oluşan sermaye piyasası varlıklarının, diğer finansal varlıklara göre daha hızlı arttığını gösteriyor. Bu artışla geçen yıl şubat ayında yüzde 35,6 olan yurtiçi yerleşiklere ait sermaye piyasası ürünlerinin yurtiçi yerleşiklere ait toplam finansal varlıkları içerisindeki payı, 2021 yılı Şubat ayı itibariyle yüzde 39,1’e yükseldi.
Yurtiçi yerleşiklerin varlıkları DTH’larla geriledi
Yıllık bazda yaşanan artışa karşın TSPB verileri, Türkiye’de yerleşik kurumsal ve bireysel yatırımcıların finansal varlıklarında 2020 yılı Aralık ayında başlayan düşüşün 2021 yılı Şubat ayında da devam ettiğini ortaya koyuyor. Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği verilerine göre, 2020 Kasım ayı sonu itibariyle 5,3 trilyon liraya ulaşan yurtiçi yerleşiklerin finansal varlıkları, üç aylık dönemde yaklaşık 97 milyar lira değer kaybederek 2021 yılı Şubat ayında 5,2 trilyon liraya geriledi. TSPB verilerine göre, yurtiçi yerleşiklerin finansal varlıklarında yaşanan gerilemeye, 2020 Kasım sonundan itibaren dövizin hızla gerilemesinin de etkisiyle değer kaybeden döviz tevdiat hesaplarında (DTH) yaşanan düşüşün neden olduğu görülüyor. Geçen yıl Kasım sonu itibariyle yaklaşık 1.8 trilyon lira olan yurtiçi yerleşiklerin döviz tevdiat hesaplarındaki varlıkları, 2021 Şubat sonu itibariyle 1.6 trilyon liraya geriledi.
Yabancı yatırımcıların varlıklarında sınırlı artış
Öte yandan Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği tarafından açıklanan 2021 yılı Şubat ayı özet finansal piyasa verileri, yurtdışı yerleşiklerin (yabancı yatırımcılar) finansal varlıklarında, yerli yatırımcıların varlıklarına kıyasla daha düşük düzeyde büyüdüğünü gösteriyor. Geçen yıl Şubat ayı sonunda 498.7 milyar olan yurtdışı yerleşiklerin finansal varlıkları, yüzde 18.8 oranında artarak 592.6 milyar liraya çıktı. TSPB verileri, söz konusu dönemde yabancı yatırımcıların hisse senedi varlıkları, yüzde 31,7 büyüyerek 259 milyar liradan, 340 milyar liraya çıktığını gösteriyor. Yabancı yatırımcıların 2020 yılı Şubat ayı sonunda 77 milyar lira olan devlet iç borçlanma senetleri varlığının değeri, pandeminin başladığı 2020 Mart ayından itibaren düşüşe geçerek Eylül ayı sonunda 41 milyar liraya gerilemişti. Ancak Ekim ayında az da olsa artışa geçen ve Merkez Bankası’nın faizleri artırdığı Kasım ayından itibaren hızlanan yabancı yatırımcıların devlet iç borçlanma senetleri varlığı, 2021 yılı Şubat ayı sonunda 74 milyar liraya yaklaştı.
| Finansal Varlıklar (Milyon TL) | 2020/2 | 2021/2 |
| Yurtiçi Yerleşikler Toplam | 3.837.578 | 5.192.545 |
| TL Mevduat* | 1.239.529 | 1.525.233 |
| Döviz Tevdiat Hesabı* | 1.230.230 | 1.632.038 |
| Devlet İç Borçlanma Senedi | 832.400 | 1.162.515 |
| Eurobond (Kamu) | 179.825 | 253.027 |
| Eurobond (Özel) | 49.253 | 74.783 |
| Pay (Hisse) Senedi | 188.713 | 414.559 |
| Özel Sektör Borçlanma Aracı | 97.038 | 96.626 |
| VDMK+VTMK | 20.283 | 33.563 |
| Varant + Sertifika | 306 | 201 |
*Katılma hesapları dâhildir.
Ayrıntılı bilgi için:
Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği’nin özet finansal piyasa verilerine https://www.tspb.org.tr/tr/veriler/ Sermaye Piyasası Özet Verileri (2011-) adresinden ulaşabilirsiniz.
McKinsey, 2021 ve sonrasına yön verecek trendleri paylaştı
McKinsey & Company, 2021 yılına ve daha da ötesine yön verecek trendleri, ‘küresel ekonomi’,‘iş dünyası’ ve ‘toplumsal yapı’ ana başlıkları altında topladı.
Pandemi şartları tamamen geride kaldığında, oluşacak yeni normalin 2019’un hâkim koşullarına geri dönmek anlamına gelemeyeceğine vurgu yapan McKinsey & Company Türkiye Ülke Direktörü Can Kendi, 2021 ve sonrasına yönelik trendlerle ilgili yaptığı açıklamada; “McKinsey olarak, COVID-19 salgınının, Nisan 2020’de ‘ekonomik ve sosyal düzende ciddi bir yeniden yapılanma’ getirebileceğini belirtmiştik. Bugün aşılama çalışmaları hızla sürüyor. Pandemi bir günde geride kalmasa da yeni normalin bu sene ya da önümüzdeki sene oluşacağı konusunda, dikkatli bir şekilde iyimser olmak mümkün. Bu çerçevede, 2021’in dönüşüm yılı olması bekleniyor. 20’nci yüzyıldan bahsederken kullanılan ‘savaş öncesi’ ve savaş sonrası’ terimleri gibi pandemi de muhtemelen bu yüzyıl için önemli bir mihenk taşı olacak. Gelecek nesiller, tanımlamalarında, ‘COVID-19 öncesi’ ve ‘COVID-19 sonrası’ dönemlerden bahsedecek. Kurumlarda, iyi liderlik, dijital üretkenlik, sürdürülebilirlik, inovasyon, işimizin geleceği ve paydaş kapitalizmi trendleriyle açıkladığımız değişimlerin uzun vadede kalıcı bir temel oluşturması mümkün. Gelecek planlarımızı yaparken 2021’in ve ötesinin şekillenmesinde etkili olacağını öngördüğümüz 13 trendi dikkate almamızın önemli olduğunu düşünüyorum” dedi.
Küresel Ekonomi Trendleri
1. Güvenin geri dönüşü
Tüketicilerin de geri dönmesini sağlayan bu trendle, harcamaların artması bekleniyor. Biriken talebin açığa çıkışı, daha önceki bütün ekonomik krizlerde olduğu gibi, bir ‘intikam alışverişi’ hareketine neden oluyor. Pandemiden en çok etkilenen hizmet sektörü; özellikle restoranlar ve eğlence mekanlarının, bu geri dönüşte, diğer sektörlere göre öne çıkacağı tahmin ediliyor. McKinsey uzmanları, tüketicilerin geri dönüş sürecinin, ülkeden ülkeye de farklılıklar göstereceğini ortaya koyuyor.
2. Tatil amaçlı seyahatlerin yeniden başlaması
Uluslararası seyahatte, pandemiye bağlı sınır kısıtlamaları nedeniyle kriz sürse de Çin’de otel doluluğu ve yurt içi uçuşlardaki yolcu sayısı, Ağustos sonunda geçen seneki seviyelerinin yüzde 90’ını geçti. Ekim’deki Altın Hafta tatili sırasında, 2019’a oranla yüzde 20 düşüşle, 600 milyondan fazla Çinli seyahat etti. Lüks yurtiçi seyahat ise eski düzeyini geçti. Tatil amaçlı seyahatler hızla geri dönerken, makalede; iş seyahatlerinde toparlanma sürecinin, daha önceki kriz dönemlerinde de olduğu gibi farklı olacağı belirtiliyor. Pandemi sırasında teknolojinin etkin bir şekilde kullanımı ve çoğu şirketin önümüzdeki yıllarda yüzleşeceği ekonomik kısıtlamalar, McKinsey uzmanlarına göre; iş seyahatlerinde uzun dönemli yapısal bir değişimin başlangıç işareti olabilir.
3. İnovasyon dalgası ve başlattığı yeni girişimciler nesli
İhtiyaçlar, icatları doğuruyor ve kaos girişimciler için alan açıyor. Daha önce yaşanan ekonomik krizlerin tersine, bu sefer yeni açılan küçük işletmelerin sayısında önemli oranda artış görülüyor. Örneğin ABD’de, sadece 2020’nin üçüncü çeyreğinde, 1,5 milyon yeni işletme başvurusu yapıldı. Bu sayı, 2019’un aynı döneminin iki katıydı. Bunların yanı sıra girişim sermayesi aktivitesi de 2020’nin ilk yarısında çok az gerileme gösterdi.
4. Dördüncü endüstri devriminin hızlanması
Bu hızlanmanın temelinde, dijital destekli verimlilik artışının yer aldığı vurgulanıyor. Makalede; ABD’de verimliliğin, 2020’nin ikinci çeyreğinde yüzde 10,6 ve takiben üçüncü çeyreğinde de yüzde 4,6 arttığına dikkat çekiliyor. Geçmişte çığır açan teknolojilerin, verimliliği artırmaya başlaması 10 yıldan uzun sürüyordu. COVID-19 krizi yapay zekâ ve dijitalleşme gibi alanlarda, bu geçişi birkaç yıla indirdi. Şirketlerin yoğun baskı altında aceleyle yeni teknolojilere uyum sağlamaya çalışırken hatalar da yaptığını belirten McKinsey uzmanları, liderlere; şu ana kadar yapılan iyi şeyleri yapılandırmalarını ve kurumsallaştırmalarını öneriyor.
İş Dünyası Trendleri
McKinsey, iş dünyasında yaşanan değişimde belirleyici rol oynayan tüketici davranış ve tercihlerini anlamak için yaptığı küresel bir anketin sonuçlarını makalede paylaşıyor. Bu anketin uygulandığı 13 büyük ülkeden dokuzunda, tüketicilerin en az üçte ikisi yeni alışveriş şekilleri denediklerini söylüyor. Ayrıca, ankete katılanların yüzde 65’inden fazlası buna devam etmeyi düşündüklerini belirtiyor.
1. Online Perakende
‘Online perakendeye geçiş’in hızla devam edeceği ve kalıcı olacağını vurgulanıyor. Makalede; ABD’de 2019 senesinde, e-ticaretin 2024’e gelindiğinde yüzde 24’lük bir yaygınlığa ulaşacağı öngörüsü hatırlatılıyor ve bu tahminlerin ötesindeki gerçekleşmeye dikkate çekiliyor. ABD’de e-ticaret, Temmuz 2020’de toplam perakende satışlarının yüzde 33’üne ulaşmıştı.
Küresel olarak değerlendirildiğinde de 2020’nin ilk yarısında görülen e-ticaret artışı, önceki on seneye eşitti. Bu gelişmenin detaylarına inildiğinde bazı noktalara dikkat etmek gerekiyor. Online alışveriş yapan tüketicilerde, marka sadakatinin az olması, bu noktaların başında geliyor. Diğer bir nokta da yakın zamanlı bir McKinsey anketinde tüketim malları şirketlerinin sadece yüzde 60’ının, e-ticaret büyüme fırsatlarını yakalamaya kısmen dahi olsa hazırlıklı olduğunu söylemesi. Şirketlerin bu yönde hareket etmesi ve hazırlıklarını hızla tamamlamaya çalışması büyük önem taşıyor. Zira yönelim açık, çoğu tüketici online alışverişe kayıyor ve şirketlerin hazırlıklı olması tüketicinin marka sadakatinde rol oynayabiliyor.
2. Tedarik zincirinde yeniden dengelenme
COVID-19, çoğu şirketin, uzun ve karmaşık tedarik zincirlerindeki zayıf noktalarını açığa çıkardı. Tek bir ülke, hatta tek bir fabrikanın kapanması, şirketlerin küresel üretimini durma noktasına getirince, ‘tedarik zincirindeki yeniden dengelenme’ başladı. McKinsey uzmanları bu trend sonucunda; küresel mal ihracatının dörtte birinin, 2025’e kadar yön değiştirebileceğini öngörüyor. Bu, yaklaşık 4,5 trilyon dolarlık bir ihracat hacmi anlamına geliyor. Makaleye göre; bu dönemde şirketler, tedarik zincirlerini incelemeye başladıklarında, üç şey fark etti. Bunlar; aksamaların normal olması, endüstri 4.0 sayesinde üretimde ülkelere bağlı maliyet farklarının daralması ve tedarik zincirindeki şirketlere üretim yapan alt tedarikçilerle ilgili bilgi eksikliğiydi. Şirketler, bunları dikkate alarak hem otomasyon hem de yapay zekâ, veri analitiği alanlarındaki gelişmelerden faydalanarak tedarik zincirlerini yeniden dengeliyor.
3. ‘İşimizin Geleceği’ beklenenden önce geliyor
Pandemi, farklı endüstrilerdeki on milyonlarca insanı, bir günde evden çalışmaya geçmek zorunda bıraktı. Böylece, önündeki kültürel ve teknolojik bariyerler yıkılan uzaktan çalışma modelinin, kısıtları ve faydaları geçen kısa zaman içinde daha da netleşti. Bu konuda McKinsey Global Institute (MGI) tarafından gerçekleştirilen çalışmaya göre; çalışanların yüzde 20’si, haftanın 3 ila 5 günü uzaktan çalışarak verimliliklerini koruyabiliyor. Bu trend, sadece COVID-19 salgınından dolayı değil, otomasyon ve dijitalleşmedeki ilerlemeler de bunu mümkün kıldığı için gerçekleşiyor. Makalede, ofisten uzakta çalışmaya geçişle ilgili iki önemli zorluğa dikkat çekiliyor. Bu süreçte hem ofisin organizasyona tam olarak ne getirdiğinin sistematik değerlendirilmesi hem de iş gücünün otomasyon, dijitalleşme ve diğer teknolojilere uyum sağlaması için desteklenmesi gerekiyor. McKinsey uzmanları, çalışanlara, eğitimlerle yeni beceriler kazandırmanın, maliyetlerin üstünde fayda sağladığını belirtiyor. Ayrıca, bu yatırımın; çalışan bağlılığı, müşteri memnuniyeti ve olumlu marka algısı üzerindeki etkileri de hatırlatılıyor.
4. Biyofarma devriminin güçlenmesi
Pandemi, genel olarak iş dünyasında süreçleri hızlandırdığı gibi, medikal inovasyona da ciddi bir ivme kazandırabilir. Zorunluluk söz konusu olunca bunun mümkün olduğu görüldü. COVID-19 genom sekanslaması birkaç haftada gerçekleşmekle kalmadı, aşılar da bir yıldan kısa sürede geliştirildi. McKinsey uzmanları, daha büyük bir değişim potansiyelinin; biyomühendislik, genetik dizileme, programlama, veri analitiği, otomasyon, makine öğrenimi ve yapay zekâ gibi çeşitli becerilerin bir araya gelmesiyle ortaya çıkacağını belirtiyor. McKinsey Global Enstitüsü (MGI), bu gelişmeyi ‘Biyo-Devrim’ olarak adlandırıyor. Mayıs 2020’de yayınlanan bir raporda MGI, ‘küresel hastalık yükünün yüzde 45’inin, bugün bilimsel olarak mümkün olan becerilerle çözülebileceğini’ açıkladı. Örneğin; genom düzenleme teknolojileri senede 250 bin kişiyi öldüren sıtmaya çare bulabilir. Hücresel terapiler, zarar görmüş hücre ve dokuları onarabilir ve hatta yenileyebilir. Yeni çeşit aşılar kanser ve kalp hastalıkları gibi bulaşıcı olmayan hastalıklara da uygulanabilir. Biyo-devrimin potansiyeli, sağlığın ötesine de uzanıyor. MGI raporlarına göre; küresel ekonominin fiziksel girdilerinin yüzde 60’ını biyolojik olarak üretmek, teoride mümkün. Biyo-devrim, önümüzdeki on yılda trilyonlarca dolarlık ekonomik etki yaratabilir.
5. Portföylerin yeniden yapılanması hızlanıyor
Pandemiyle birlikte bazı endüstriler yükselişe geçerken bazıları da ciddi şekilde düştü. Ekonomi yeni normaline oturunca, yaşanan sektörel farklılıkların daralması ve endüstrilerin kriz öncesine yakın pozisyonlarına dönmeleri beklenebilir. Bununla birlikte, sektörler içindeki dinamiklerin nasıl değişeceğini öngörmek daha zor olabilir. Bundan önceki krizlerden, kuvvetliler daha kuvvetli çıktı. Zayıflarsa daha da zayıfladı, tümden kapandı ya da satın alındı. McKinsey uzmanları, pandemi döneminde de dayanıklılığı yüksek, sağlıklı bilançolara sahip şirketlerin; yeni fırsatlar arayışında olacağını ve ciddi boyutlu portföy değişimi görmeyi beklediklerini belirtiyor. Bu duruma ek olarak, küresel özel sermayenin elinde bulunan yaklaşık 1,5 trilyon dolarlık yatırıma hazır kaynağın da portföy değişiminde belirleyici rol oynaması bekleniyor. Küresel krizlerde yapılan özel sermaye yatırımlarının geri dönüşlerinin, iyi dönemlerde yapılanlara göre daha yüksek olduğu biliniyor. Bu nedenle makalede, özel sermaye endüstrisinin önümüzdeki dönemde yeni yatırım imkanlarını takip edeceği tahmini yer alıyor.
6. Yeşil İyileşme
2008-2009 finansal kriziyle başa çıkmak için çok sayıda devlet, teşvik programı uygulanmıştı ama bunların çok azı iklimsel ya da çevresel hareketleri içeriyordu. Pandeminin ekonomik etkileriyle mücadelede, durumun farklı olduğu görülüyor. Tüm ülkeler değilse de büyük çoğunluğu toparlanma planlarını var olan çevresel politika önceliklerini ilerletmek için kullanıyor. Avrupa Birliği 880 milyar dolarlık COVID-19 kriz planının yüzde 30’unu iklim değişikliği ile ilgili tedbirlerde kullanmayı planlıyor. Kanada toparlanmayı iklim hedefleriyle birleştiriyor. Kolombiya 180 milyon ağaç ekiyor. Japonya ve Güney Kore 2050’de, Çin ise 2060 yılında, net karbon emisyonunu sıfıra indirme sözü verdi. Bütün bunlar, sürdürülebilirliğin hükümetler düzeyinde yeni normal’in öncelikli konusu olduğunu gösteriyor.
Şirketler tarafına bakıldığında da sürdürülebilirlik konusunda tüketici beklentilerinin arttığı görülüyor. McKinsey uzmanları, tüketici beklentilerinin yanı sıra yeşil ekonominin sunduğu büyüme imkanlarını öne çıkarıyor.
Toplumsal Yapı Trendleri
1. Sağlık sisteminin yenilenmesi
COVID-19 salgınıyla mücadele sürecinden alınan dersler, daha kuvvetli sağlık sistemleri inşa etmeye yol açabilir. Halk sağlığı altyapısının iyileştirilmesi ve sağlık sisteminin dijital dönüşümün sunduğu imkanlar kullanılarak modernleştirilmesi, bu konuda, üzerinde çalışılması gereken iki alanı oluşturuyor. İşletmeler açısından bakıldığında da iş verenlerin yeni normalin sağlıklı iş ortamını tasarlamaya odaklanmaları ve çalışanlarının sağlığına yatırım yapmaları bekleniyor.
2. Ülkelerin normalleşme süreci
Pandemi etkileri azaldıkça, ülkelerin mali sıkıntılarıyla nasıl başa çıkacaklarını düşünmeleri gerekecek. McKinsey uzmanları, uzun vadeli ve etkili cevabın büyüme ve verimlilik olduğunu belirtiyor.
3. Paydaş kapitalizmi
İşletmeler ve parçası oldukları toplum arasında bir köprü görevi üstlenen paydaş kapitalizmi, pandemide daha da önemli hale geldi. Paydaş kapitalizminin; şirketlerde kâr amacı güdülmemesi olarak anlaşılmaması gerektiğini vurgulayan McKinsey uzmanları, önemli olanın, zaten değerlendirilebilen bir ölçüt olan kâra bir ‘amaç’ kazandırmak olduğunu söylüyor.
Raporun tamamına aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz.
The next normal arrives: Trends that will define 2021—and beyond
Yeni kuşak bağımsız çalışacağı iş modelleri istiyor
Yeni teknolojinin bağımsız girişimleri çok daha kolay hale getirmesiyle birlikte dünyada ve kendi işini yapmak isteyen arayan sayısı artıyor. Esnek çalışma ömrü, esneklik ve kendi işinde taşınabilir kişiyi farklı iş modellerine yönlendiriyor.
Pandemi yolla iş olası değişimlerinin hızlanması bir süreçte artık iş dünyasının kavramları da değişiyor. Gig ekonomi, freelancer gibi adını sıkça duyduğumuz bu kavramlara bir yenisi daha ekleniyor “Marka Elçileri”. Yeni çalışma modellerinin gelişmesiyle işini ‘patron’ gibi yapan profesyonelleri bir araya getirerek Türkiye’de tüketici destek hizmetleri alanında ilk olan yeni çalışma platformunu hizmete açık Champs Kurucu Yönetici Mahir Tüzün, Teknoloji alt yapılı müşteri hizmetleri sektöründe kendi işinin patronu olma sanatını gördüğünü belirtti. Tüzün, Gig iş modeli ile uzaktan patron gibi çalışan profesyonellerin müşteri temsilciliği kavramının yetkin marka elçisi unvanına evrilme geliyor ise hızlandığını vurguladı.
Yeni kuşak, kendi işinin patronu olmak istiyor
Dünyadaki dinamiklere bağlı olarak bireysel girişimcilik hareketlerinin gelişmesinin arttığını ifade eden Champs Kurucu Yönetici Mahir Tüzün; “Teknoloji, iş yapma biçimimizde devrim yaratmaya devam ediyor. Artık hepimiz daha esnek, iş / özel yaşam dengesinin sağlandığı çalışma koşullarının ve çalışılacak proje tarafından seçilebildiği bir iş yaş istiyoruz . Bunun yanı sıra artık işletmeler de hem fikren hem de teknolojik olarak belli başlı hizmetleri işin uzmanlarına “uzaktan” yaptırmayı amaçlıyor. Y ve Z kuşaklarının özellikle de iş dünyasındaki hakimiyeti ciddi oranda tıslıyor. Bağımsız çalışma, kendi sınırlarını kendi belirleme, fiziksel sınırlara bağlı kalmama gibi kuşak özellikleri, kendi işinin patronu olmak isteyen kişi popülasyonunu arttırıyor ” dedi.
Küresel Girişimcilik Monitörü’nün (GEM) 2016/17 raporuna göre katılımcıların yüzde 81’inin girişimciliği iyi bir kariyer seçimi olarak almakını belirten Mahir Tüzün; Güncel Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı (KOSGEB) baş bakıldığında, öğrenciler ve gençler kendi işinin patronu olmak için oldukça basitleşiyor ve davranıyor diyor.
Pandemi süreci iş yapma biçimlerinin dijitale evrilmesini 10 yıl hızlandırdı
Kendi işinin patronu olma fikrinin temelini tehdidi Gig (bağımsız çalışma) modelinin pandemiyle birlikte daha da yaygınlaştığına çeken Tüzün ; Bugünlerde teknolojinin yükselen değer olduğu bugünlerde teknoloji tesislerinde halihazırda bir kurum ya da şirkette yaptığımız işi, koşullarını belirlediğinizde kendi işinizin patronu olarak yapabilir hale gelmiş durumdayız. De pandemi süreci iş yapma biçimlerinin dijitale evrilmesini en az 10 yıl hızlandırdı. Pandemi koşullarının hızlandırdığı dönüşümlerden biri de iletişim merkezlerinin can damarı olan müşteri temsilcilerinin iş yapma biçimlerinde ve çalışma koşullarında oldu. Gig bu ciddi ciddi bir rüzgar yarattı diyebiliriz ”dedi.
Tüzün Sözlerine şu şekilde devam etti; ”Kendi işinin patronu olma deneyimiyle hayat bulan Şampiyonlar, tüm çalışanların kendi yetkinliklerine ve tercihlerine göre projelerde görev alabilmesini, çalışma saatlerini ve koşullarını özgürce belirleyebilmesini ve en önemlisi de ürettiklerinin tam karşılığını alabilmelerini sağlıyor. Bu fırsat Champs olarak kendi işinin patronu olma motivasyonuyla kolektif bir çalışma anlayışı yaratıyoruz” dedi.
Gig iş modeli, bağımsız çalışan marka elçileri yaratıyor
Dünyada ve Türkiye’de yükselen bir trend olan Gig modelinin, tartışmasız geleceğin iş modeli söyleyen Champs Kurucu Yönetici Mahir Tüzün; “Gig iş modeli ilk önce serbest çalışan dahil olduğu daha sonra profesyonellerin iş ilerine bir alan yarattı. Gig ile iletişim merkezi uzmanlığı “Marka Elçisi” olarak gerçek anlamda bir mesleğe dönüştü. Bu yeni iş modeli sayesinde onun bir müşteri temsilcisi artık bir “Marka Elçisi” yetkinliğinde işini için sözler yürütüyor. İşini patron gibi yapan marka elçileri, Gig iş modeli sayesinde yatırım yapma anlaşması yakalıyor. Ayrıca Türkiye ve dünyanın neresinde olursanız olun, Champs’da çalışabilir ve para kazanabilirsiniz. Bu mesaj gönderiyoruz gönderme ve kadınlar için önemli bir kaynak yaratıyoruz. Hedefimiz kadınlar ve öğrenciler olmak üzere marka elçilerimiz ile 2021 yılı içinde 10 bin üye ulaşmak ”dedi.
















