Uzaya Erişimde Tedarikçi Kim Olacak? ROKETSAN IAC 2026’da
Uzay sektörünü izleyen ABD merkezli araştırma şirketi BryceTech’in verilerine göre, 2025’te dünyada 325 yörünge fırlatması yapıldı. Bir önceki yıla göre artış yaklaşık %25 oldu. Roketlerin taşıdığı uzay aracı sayısı ise %54 yükselerek 4.544’e ulaştı. Aynı verilere göre fırlatmaların %87’sini ticari sağlayıcılar gerçekleştirdi. Kamu kurumları da uydularını fırlatmak için bu şirketlerden hizmet satın alıyor.
Dört Sağlayıcı, Sınırlı Seçenek
Fırlatmaya olan talep hızla büyüse de kapasite birkaç sağlayıcının elinde. ABD’li tek bir şirket 2025’te 165 roket fırlatarak toplamın yarısından fazlasını üstlendi. Bu roketlerin çoğu şirketin kendi uydularını taşıdı. Dışarıdan hizmet arayan bir uydu sahibi açısından ise belirleyici olan, kaç sağlayıcıya başvurabildiği. Yıl içinde ondan fazla fırlatma yapan yalnızca dört sağlayıcı vardı ve bunlardan ikisi Çin ile Rusya’nın devlet kuruluşlarıydı. Bu nedenle fırlatma takvimini, gecikme hükümlerini ve başka bir rokete geçiş koşullarını sözleşmeye bağlayabilmek, tedarikçi seçiminin bir parçası.
Avrupa’nın Fırlatma Krizi
Avrupa Birliği’nin küresel konum belirleme sistemi Galileo’nun uyduları, yıllarca Avrupa ve Rus roketleriyle fırlatıldı. Rus roketlerine erişim 2022’de Ukrayna’daki savaşın ardından kesildi. Avrupa’nın kullandığı roket 2023’te emekliye ayrıldı ve halefi gecikti. Kendi roketini geliştiren bir alıcı bile seçenekleri tükendiğinde dışarıdan hizmet almak zorunda kalabiliyor. Avrupa Uzay Ajansı’nın genel direktörünün “fırlatma aracı krizi” olarak tanımladığı bu dönemde, Galileo uyduları 2024’te ilk kez ABD yapımı bir roketle fırlatıldı. Kritik bir hizmette dışa bağımlılığın ne zaman tek bir tedarikçiyle sınırlı kalmaya dönüşebileceğini önceden kestirebilmek, kamu kurumlarında olduğu kadar şirketlerde de satınalma planlamasının görevi. Türkiye’nin uyduları ise bugüne kadar yörüngeye yurt dışındaki sağlayıcılar aracılığıyla ulaştı.
Üretim Yurt İçinde, Fırlatma Yurt Dışında
İlk yerli haberleşme uydusu Türksat 6A için 84 ekipman ülke içinde üretildi ve uydu %81,4 yerlilik oranıyla tamamlandı. Türksat 6A, temmuz 2024’te aynı ABD’li şirketin roketiyle uzaya gönderildi. Üretimdeki bu ilerlemeye karşın fırlatma, tedarik zincirinin dışarıdan satın alınan halkası olarak kaldı. Milli Uzay Programı, 2021’de açıklandığında uzaya erişimin sağlanmasını on hedefinden biri olarak belirlemişti. Bu hedefe yönelik projeler, uzay ajanslarını, şirketleri ve araştırmacıları bu hafta Antalya’da bir araya getiren etkinlikte de konuşuluyor.
Türkiye’nin Uzay Ekosistemindeki Küresel Aktörü ROKETSAN, IAC 2026’da Yerini Aldı
Türkiye’nin uzaya bağımsız erişim vizyonu doğrultusunda çalışmalarını kararlılıkla sürdüren ROKETSAN, uzay alanındaki sistem ve çözümlerini Türkiye’nin ilk defa ev sahipliği yapacağı 77. Uluslararası Uzay Kongresi’nde (IAC 2026) güçlü bir katılımla dünya uzay ekosistemiyle buluşturuyor.
Türkiye’nin uzaya bağımsız erişimini sağlamak için çalışmalarını aralıksız sürdüren ROKETSAN, ana sponsorlarından birisi olarak güçlü bir katılımla 77’nci Uluslararası Uzay Kongresi’nde yerini aldı.
ROKETSAN Genel Müdürü Murat İkinci, küresel uzay çalışmalarının ve kurumlarının yer aldığı IAC 2026’nın Türkiye’de düzenlenmesinden büyük memnuniyet duyduklarını belirterek, Türkiye’nin uzaya gönderilecek uydu gibi faydalı yüklerini taşıyacak platformları geliştirmek için ROKETSAN olarak aralıksız çalıştıklarını söyledi.
Uzay teknolojileri ekosisteminin geliştirilmesi konusunda ekosistem ve iş birliği ağı oluşturmak için çalışmalarını sürdürdüklerini aktaran İkinci, “Türkiye gelecek dönemde uzay konusunda küresel bir aktör olarak dünyadaki iş birliklerini büyütecek. Biz de ROKETSAN olarak üzerimize düşen sorumluluğu yerine getirmek için var gücümüzle çalışıyoruz. ŞİMŞEK-1 ve ŞİMŞEK-2 platformlarımız ülkemizden uzaya ulaşabilecek bir sistemi hayata geçirebileceğimiz ana sistemler olarak Türkiye’nin uzaydaki yolunu açacak. ŞİMŞEK platformlarımız bizi uzaya uydu taşıyabilen, aynı zamanda dost ve kardeş ülkelere bu konuda destek verebilen bir ülke statüsüne yerleştirecek.” şeklinde konuştu.
İkinci, ROKETSAN’ın Türkiye’nin uzayla ilgili çalışan en büyük mühendislik ekibine sahip olduğunu, teknik altyapı olarak da Türkiye’nin bu konudaki en yetkin kurumlarından bir tanesi durumunda bulunduklarını sözlerine ekledi.
ROKETSAN Uzay Çalışmalarında Güçlü İş Birlikleri Yürütüyor
Uzay alanındaki teknolojilerin geliştirilmesi konusunda geniş bir ekosistem ve iş birliği ağı oluşturma çalışmaları yürüten ROKETSAN, uzay teknolojileri alanında nitelikli insan kaynağı çalışmalarına da 2020 yılında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından açılışı gerçekleştirilen mükemmeliyet merkezi ile katkı sağlıyor.
ROKETSAN ayrıca, uzay çalışmaları alanında kamu kurumları, üniversiteler ve savunma sanayisindeki iş ortakları dahil olmak üzere geniş bir yelpazede iş birliği çalışmaları yürütüyor.
Alt teknolojiler de dahil olmak üzere birçok alandaki Ar-Ge faaliyetlerinde savunma endüstrisi ve üniversiteler ile yoğun koordinasyon içerisinde çalışmalar sürdürülüyor.