Dış Ticaret
Dış Ticaretteki Riskler
Teyitli Akreditiften Anladıklarımız
Reşat BAĞCIOĞLU
Akreditif Teyidi

Akreditif teyidi, adeta ikinci bir güvence gibidir ve bu güvence, ihracatçının akreditif koşullarını tamamen noksansız bir biçimde yerine getirmesi ve akreditifte talep edilen evrakların zamanında ve noksansız olarak bankaya ibraz edilmesi durumunda, ihracatçının bankası / teyit bankası / negotiating bank’ın ödeme yapması şeklinde açıklanır.

Akreditif teyidinin detaylarına girmeden önce, akreditifin genel misyonuna, tanımına göz atmakta yarar vardır;
Akreditifli İşlemler
Akreditifli işlemlerde kullanılan terimleri şu şekilde sıralayabiliriz;
Akreditif (Letter of Credit, Documentary Letter of Credit)
Kısaca;

Bir banka tarafından akreditif açılmasında, genelde akreditif açılması talimatı – akreditif küşat mektubu – veren amir; akreditifi açan akreditif bankası ve lehine akreditif açılan lehtar vardır. Dar anlamda akreditif sözleşmesi akreditif bankası ile lehtar arasında bir sözleşmedir. Akreditif bankası akreditife uygun belgelerin akreditif vadesi içinde ibrazı karşılığında akreditif meblağını tek taraflı ödeme yükümlülüğü altına girer.
Akreditifin lehtar tarafından kabulü ile akreditif sözleşmesi operativ olur.


Alıcı ve satıcı, uluslararası arenada, nispeten daha düşük olan kredibilitesini, bir akreditif açtırmakla, bankaların yüksek itibarından yararlanırlar. Akreditif bankalarının yüksek güvence ve itibarı ile işlerlik kazanırlar.
Akreditifte Teyit Ne Demektir?

Akreditife taraf olan bankalar bir akreditife teyit vermekle adeta birbirlerine kefil olurlar, akreditiften doğan bir borcun ödeneceğine dair geri dönülmez bir yükümlülüğün kefaleti, akreditifle birlikte ikinci bir ödeme garantisi şeklinde değerlendirilir. Bir teyit bankası akreditife teyidin eklediği an itibariyle ibrazı karşılamakla veya iştira etmekle dönülemez biçimde yükümlüdür.
Akreditifin Üstlendiği Misyonu
Uluslararası ticarette birbirlerini tanımayan ve binlerce kilometre mesafede bulunan ithalatçı ve ihracatçıların iş yapabilmesine ve güven duyabilmelerine olanak sağlayan ödeme şekli kuşkusuz ki akreditiftir.


Akreditif taraflara güven verir ve bu güven şartlara bağlıdır.

Bir akreditif hem ithalatçı, hem de ihracatçı için bir güçtür.
İhracatçının, akreditif koşullarına göre mallarını zamanında yükleyip, akreditifte talep edilen vesaiki akreditif koşullarına uygun olarak bankasına ibraz ettiği an itibariyle, evrakların banka tarafından kabul edilmesiyle birlikte, mal bedelinin ödenmesi için banka asli borçlu konumuna gelir. Banka asli borçlu konumuna gelir derken akreditifi açan ithalatçının bankası asli borçlu konuma gelir. İhracatçımızın muhatabı ithalatçı değil, ithalatçının bankası olacaktır. İthalatçının bankası akreditif bedeli olan parayı ihracatçıya ödemekle mükelleftir.

denilmektedir.
Akreditiflerde teyit bankasının böylesine güvencesi varken, ihracatçıların da, kendi lehlerine açılacak ihracat akreditiflerinin teyitli olmasını talep etmelerini istemeleri son derece doğaldır.

Teyit için şöyle basit bir örnek vermek isterim; sizin, bir arkadaşınızın borcunun ödenmesi konusunda verdiğiniz kefalete benzetebiliriz. Borç illa ki ödenecektir. Siz, kefil olmakla bu borcu ödeyeceğinizi alacaklıya teyit ediyorsunuz.
O halde ithalatçının bankası tarafından açılan ve ihracatçının bankasından teyit eklenerek ihracatçıya teyitli olarak ihbar edilmesi istenen ihracat akreditifine, ihracatçının bankası mutlaka teyit eklemek zorunda mıdır? İthalatçının bankasının akreditifte her yazdığı talimata ihracatçının bankası uymak zorunda mıdır? İhracatçının bankasının bir akreditife teyit vermesi demek, ithalatçının bankası ile kefalet ilişkisine girdiği anlamına gelir ki yukarıdaki satırlarda bir arkadaşınızın borcuna sizin kefil olmanıza benzetebiliriz.
Hangi Hallerde Bankalar Akreditife Teyit Ekler?
İthalatçının bankası tarafından açılan ve ihracatçının bankasının teyidini eklemesi talep edilen akreditife ihracatçının bankası teyidini ilave edip, etmemesi tamamen kendi tercihidir. İhracatçının bankası teyit ekleyeceği akreditifi açan bankanın;
- Mali durumu,
- Ülke riskini,
- Taahhütlerine bağlılığını,
- Muhabirlik anlaşması olup olmadığını,
- Muhabirlik anlaşması var olması halinde o banka lehine risklerinin takip edilebileceği bir limitin tesis edilmiş olması ve bu limitin de müsait olması,
- Yasaklı ülke olmaması,
- Politik riskler
hususlarına dikkat eder.
Teyit eklendiği an itibariyle, ithalatçının bankasının tüm yukarıda sayılan risklerini ihracatçının bankası üstlendiği anlamına gelir.
Bu konuda Uluslararası Ticaret Odaları’nın akreditiflere ilişkin şu maddesi teyidin önemini açıklamaktadır;


İhracatçının bankası, teyit talebi ile kendisine açılmış olan akreditife teyit ilave etmeyeceği zaman, bu durumu ithalatçının bankasına gecikmeksizin bildirmek ve akreditifi teyitsiz olarak ihbar ettiğini ithalatçının bankasına açıkça bildirimde bulunmak durumundadır. Ancak akreditif teyitli olarak açılmış, ihracatçının bankası ise bu akreditife teyit ilave etmek düşüncesinde olmayıp da, ithalatçının bankasına bu konuda herhangi bir bildirimde bulunmuyor, sessiz kalıyorsa, bu durumda bu akreditife ihracatçının bankası teyidini ilave etmiş sayılır ve ithalatçının bankasının tüm risklerini üstlenmiş olur.
İhracatçı Akreditif Teyidinden Ne Anlamalıdır?


Akreditif şartlı bir banka garantisidir ancak şartlar yerine geldiğinde akreditifte yer alan ödeme bankası ihracatçıya ödeme yapar. Akreditifte teyit olması halinde ise ihracatçının bankasının amir bankasının (issuing bank) açtığı akreditife kefil olduğu, uygun evrak ibrazı halinde ihracatçının bankası ve aynı zamanda teyit bankası tarafından bu akreditif bedelinin ödeneceği garanti altına alınmaktadır.
İhracatçılar hiçbir zaman akreditif teyidini şu şekilde anlamamalıdır; Bir ihracat akreditifine teyit ilave edilmiş ve ihracatçı da malını yükleyip, uygun evrakları uygun zamanda teyit bankasına ibraz yerine, eksik veya hatalı evrak tanzim edip, uygun olmayan bir zamanda teyit bankasına verip, akreditifte istenen kurallarına uymasa da, teyit bankasının bu akreditif bedelini ödeyeceği hususu asla anlaşılmamalıdır.
Akreditifin teyidi ihracatçıyı hatalara (rezervlere) karşı garanti altına almaz.
Reşat BAĞCIOĞLU
ICC International Chamber of Commerce
Türkiye Milli Komitesi
Türkiye Bankacılık Komite Başkanlığı Üyesi








