Gıda Sektöründe Satınalmanın Önemi ve Tedarikçi Seçimi

Murat AKSOY
Yüksek lisans eğitimini İstanbul Üniversitesi Tedarik Zinciri Yönetimi dalında yapan Murat Aksoy 26 yıllık profesyonel iş hayatının ilk yıllarında Otomotiv yan sanayi endüstrisinde çeşitli birimlerde görev almış ve daha sonrasında 1998 yılında başlayan PepsiCo kariyerine Türkiye Satınalma Müdürü olarak 2010 yılına kadar devam etmiştir. Akabinde sırasıyla Güney Doğu Avrupa Tatlandırıcılar Satınalma Müdürlüğüne, ardından da sorumluluk alanını genişleterek halen yürütmekte olduğu PepsiCo Avrupa ve Türkiye Şeker & Nişasta Bazlı Şeker Kıdemli Satınalma Müdürlüğüne atanmıştır. Çeşitli üniversitelerde Satınalma ve Tedarik Zinciri üzerine konuşmalar yapmakta ve satınalma dergisinde yazıları yayınlamaktadır. Ayrıca Buyer Network sektörel danışma kurulu üyeliği görevini sürdürmektedir.

Dünya nufus artışına paralel hızla büyüyen gıda sektöründe  ‘’Gıda Satınalması’’ tedarik zincirindeki başlangıç noktalarından biri olma özelliğini korumaktadır.

Özellikle 1980’lerden sonra pazarlama alanında yaşanan değişimler ve interaktif pazarlama ile Hızlı Tüketim Maddelerinin artması sonucu raflarda yerini alması gereken yüzlerce yeni ürün ve mevcut ürünlerin devamlılığı son derece önem kazanmıştır.Bu sayede şirketler saha’da ürün bulunabilirliklerini arttırmışlar ve pazar paylarını koruyup üzerine çıkmayı başarmışlardır.Bu başarının sürdürülebilir olması fabrikalarındaki hatların kesintisiz çalışması ile doğrudan ilgilidir.Sistemin çalışabilmesi ise düzenli bir satınalma stratejisine ve uyumlu tedarikçi ağına bağlıdır.Bu sayede FMSG  (Fast Moving Consumer Goods – Hızlı Tüketim Malları Sektörü ) sektöründe fabrikalar kendi satış sezonlarında günde 3 vardiyaya kadar çıkan bir üretim performansı yakalayarak satışa kesintisiz hizmet vermeye devam etmişlerdir. Bu yüksek tempo içerisinde Gıda Satınalması’da kritik rol oynamaya başlamıştır.

fmcgZamanında hammadde temin edilemez ise üretim yapılamayacak ve raflara konacak ürünlerde aksamalar oluşacaktır.Hiç bir tüketici FMSG sektöründe bugun tüketemediği bir gıda ürününü ertesi gun iki katı tüketmek için alım yapmaz.Rafta bulunamayan her ürün satış kaybı demektir.Bu yüzden şirketler kendilerine ilkeler belirleyerek sağlıklı bir tedarikçi ağı kurmaya ve kritik hammadde & malzemelerde sadakat ile her iki tarafında kazan kazan ilkesine dayalı ticaret kurallarını harmanlamaya özen  göstermişlerdir.Buna ilave olarak  doğru bir satınalma stratejisi ilede hem maliyetlerini disipline etmişler hemde kalite standartlarına yükseğe çıkarmışlardır.Tedarikçilerde yüksek kalite beklentisi olan şirketlerle çalışarak kendi standartlarını geliştirmiş ve müşteri portfoylerini arttırmışlardır.

Satınalma departmanı bu zincir içerisinde özellikle tedarikçi seçim aşamasından başlayarak nihai ürün oluşana kadar geçen tüm süreçlerde kritik rol almaktadır. Hammadde ve malzeme tedarikçisi seçimi son derece titizlikle ve diğer departmanlarla koordineli olarak yapılmalıdır.Araştırma ve geliştirme, Kalite,planlama ve lojistik departmanları seçim sürecinde aktif rol oynamalıdır. Satınalma ise bu departmanların merkezinde koordinasyon görevini yürütmelidir.

Satınalma departmanı ilk aşamada AR&GE veya üretim departmanlarından gelen istek ve ihtiyaç doğrultusunda malzeme ile ilgili pazar araştırması yapmalı ve şirketin yapısına uygun tedarikçileri belirleyerek üretimde aksamaya yol açmayacak tedarikçi seçimlerine özen göstermelidir.Zira özellikle Gıda Sektörüne hizmet eden tedarikçilerde Gıda Güvenliği ve Hijyen son derece önemlidir.Satınalma da en ucuza bir mal veya hizmet edinmek tek ilke değildir.Satınalmanın temel ilkesi ‘’Şirketin istek ve ihtiyaçlarını mevcut tedarikçi portfoyunu geliştirerek,ihtiyaca zamanında ve iyi servis verebilen ,teknik ve yuksek kalite  özelliklerine  sahip ve şirket’in temel prensipleri ile örtüşen tedarikçilerle çalışmak’’ olmalıdır.

Özellikle Gıda sektöründe hammadde ve malzemeyi en ucuza mal etmediğimiz durumlarla çokça karşılaşabiliriz.Zira ürün içeriğinde kullanılan bazı hammadde ve malzemeler çok fazla tedarikçi pörtfoyüne sahip olmayabilirler veya gıdaya uygun üretim koşullarında üretilmemiş olabilirler.Bu gibi durumlarda kendi alanında saygın ve son derece hassas firmalarla çalışıyor olmak belki piyasadaki muadillerine göre bize maliyet dezavantajı yaratıyor gibi gözükebilir ancak gıda güvenliği ve hijyen gibi sonradan şirket’in hem mali açıdan zayıflamasına hemde Pazar payı kaybederek belkide yok olmasına kadar götürecek bir süreçten koruyabilir.

Satınalma ekibi üyeleri portfoylerini genişletmeye ve bu portfoyleri içerisinde kendi şirket yapı ve kalite anlayışına uygun tedarikçileri katma yönünde araştırmacı kimliklerinide göstermelidirler.Piyasayı aktif bir şekilde takip ederek kendilerini sürekli güncel tutmalı ve gerekirse alanları ile ilgili teknik uzmanlaşmaya dahi gitmelidirler.

Tedariçi seçiminde kalite ,fiyat ,servis,lokasyon,ürün garantisi,ödeme şartları,sevkiyat,finansal güç,sürdürülebilir büyüme,Ar&Ge çalışmaları ve sadakat dikkat edilmesi gereken önemli kriterler arasındadır.İçinizdeki araştırmacı ruhu çıkartmaya hazırsanız iyi bir satınalmacı olma yolundasınız demektir.Bunu ortaya çıkartmaktan sakın korkmayın.

Satınalma Dergisi bu yönde size iyi bir kılavuz olacaktır.Dergi’nin çalıştığı sektör ne olursa olsun herkesin kendinden bir şeyler bulabileceği , birbirlerimizin tecrübelerini paylaştığı ve faydalanacağı bir platform olduğunu şimdiden görmek beni oldukça heyacanlandırıyor.Satınalma alanında kariyer yapmayı hedefleyen tüm arkadaşlarım için bu derginin ışık olacağından hiç şüphem yok.

Bu fikre inanan ve bizlerinde içimizdeki inancı körükleyerek aynı amaç uğrunda buluşmamızı sağlayan sevgili hocam Sayın Prof Dr.Murat Erdal’a teşekkür etmek istiyorum.Zira akademik tecrübesini bu dergi ile birleştirerek sahadan uzak olmadığını bizlere göstermiş ve bu ülkeye faydalı olmak için ne kadar özverili çalışmış olduğunu bir kez daha kanıtlamış oldu.

murat aksoy
Murat Aksoy, PepsiCo Avrupa ve Türkiye Şeker & Nişasta Bazlı Şeker Kıdemli Satınalma Müdürü

 

 

PAYLAŞIMLAR

Lütfen yorumunuzu girin !
Lütfen adınızı giriniz.

Hazırgiyim ve Konfeksiyon Sektörü Fransa’ya İhracatını 1 Milyar Dolara Çıkaracak

Türk moda endüstrisi, ticari bağlantılarını artırmak için sektörde dünyanın önde gelen fuarları arasında yer alan 21-23 Eylül 2021 tarihlerinde...

Kahraman Faiz, Hain Dolar ve Kötü Enflasyon Ekonomi Arenasında

HAİN DOLAR Ne desem bu Dolar için bilmiyorum doğrusu. Ne Dolarla, ne de Dolarsız yapamıyoruz. Ülkemizin yurt dışı ödemeleri ve...

Müzakerelerde Gündemin Gücü – Pazarlık Taktikleri

“Müzakerelerde Gündemin Gücü” - PAZARLIK TAKTİKLERİ- Prof. Dr. Murat ERDAL – merdal@istanbul.edu.tr İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tedarik Zinciri Yönetimi Yüksek Lisans Program Başkanı www.muraterdal.com Müzakere...

Lojistik Sektörünün Sınavı Dönüşüm

KPMG Türkiye, pandeminin etkisiyle geçen yıl tarihinin en kötü dönemini yaşayan taşımacılık ve lojistik sektörünü inceledi. Uzun vadedeki güçlü...

Veriye Dayalı İşletme Yönetimi

Dr. Mehmet Kaplan Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Veri dayalı işletme yönetimi; işletmecilik sürecinde fırsatların tanınması, geliştirilmesi ve değerlendirilip uygulanmasında mobil bilgi...

Kadının İnsan Hakları

Dr. Öğr. Üyesi Gözde MERT Nişantaşı Üniversitesi İktisadi, İdari ve Sosyal Bilimler Fakültesi İşletme Bölüm Başkanı & Gözde Araştırma Şirketi Kurucusu “Toplumsal...

KOZMETİK SEKTÖRÜ 5 MİLYAR DOLARA KOŞUYOR

Pandemi sürecinde yaşanan değişimle beraber kozmetik sektörü hem iç pazarda hem de ihracatla büyümeye devam ediyor. Her yıl yüzde...

Teklif Mektubunda, Para Biriminin Yazıyla “Türklirası” Yerine “Türkirası” Olarak Yazılması

Anahtar Kelimeler; Teklif mektubu, para birimi, Türklirası, TL İtirazen Şikayet Konusu; teklif mektubunda, para biriminin yazıyla “Türklirası” yerine “Türkirası” olarak...

Yavaş Moda

Yavaş moda, 1980’li yıllarda tüm dünyaya yayılmaya başlayan hızlı moda anlayışına tepki olarak doğan yeni bir akım. Kıyafetlerin artık...

Perakendenin Geleceğine Işık Tutan Trendler YZB’de Belirleniyor

Türkiye Perakendeciler Federasyonu (TPF) tarafından “Gelecek” temasıyla gerçekleştirilen Yerel Zincirler Buluşuyor Konferansı ve Fuarı (YZB) iş dünyasına ilham veren...

Satınalma Dergisi'ne Dijital Üye Olun

Dijital Üyelik ile Satınalma Dergisi'nin yayınlanmış tüm sayılarına erişebilir, Buyer Network Öğrenme Merkezi'nde eğitim dokümanlarına ulaşabilirsiniz.

SATINALMA DERGİSİ 8 YILLIK ARŞİVİ

Yayınlanmış Tüm Sayılara ve Yayınlanacak 12 Sayıya Dijital Olarak Erişim

Buyer Network Öğrenme Merkezi

Kariyerinizi Geliştirecek Uzaktan Eğitim Seçeneklerine Sahip Olun

KURUMSAL ÜYELİK AVANTAJLARI

10 Yöneticiye Kadar Geniş Takımlar için Şirket Paketini Satın Alın