Hammadde Fiyat Dalgalanmalarının Etkileri ve Risk Yönetimi

Murat AKSOY
Yüksek lisans eğitimini İstanbul Üniversitesi Tedarik Zinciri Yönetimi dalında yapan Murat Aksoy 26 yıllık profesyonel iş hayatının ilk yıllarında Otomotiv yan sanayi endüstrisinde çeşitli birimlerde görev almış ve daha sonrasında 1998 yılında başlayan PepsiCo kariyerine Türkiye Satınalma Müdürü olarak 2010 yılına kadar devam etmiştir. Akabinde sırasıyla Güney Doğu Avrupa Tatlandırıcılar Satınalma Müdürlüğüne, ardından da sorumluluk alanını genişleterek halen yürütmekte olduğu PepsiCo Avrupa ve Türkiye Şeker & Nişasta Bazlı Şeker Kıdemli Satınalma Müdürlüğüne atanmıştır. Çeşitli üniversitelerde Satınalma ve Tedarik Zinciri üzerine konuşmalar yapmakta ve satınalma dergisinde yazıları yayınlamaktadır. Ayrıca Buyer Network sektörel danışma kurulu üyeliği görevini sürdürmektedir.

Hammadde piyasalarındaki dalgalanmalar bazı yatırımcılar için piyasada kar yapmak (kazanç) anlamına gelse de , bu ürünleri fiziksel olarak üretimlerinde kullanan üreticilerin mali yapılarını direkt etkilemesi anlamına gelmektedir. Hammaddelere ihtiyaç çeşitli faktörlere bağlı olarak son on yılda katlanarak büyümüştür. Nüfus artışı ve kişi başına düşen gelir artışıda bu talepleri ciddi şekilde tetiklemiştir. Dünya nüfusu 1950 yılından itibaren günümüze üç kat artmıştır. Dünya nüfusu arttıkça, hammadde talebide aynı hızda artış göstermiştir.Buna ilave olarak, kişi başına düşen gelir artışına paralel petrol gibi en önemli hammadde’nin artışının yanısıra gıda ürünleri için daha fazla talep oluşmuş ve gelişmekte olan piyasalarda çok ciddi artış göstermiştir.

Fiyat dalgalanma etkileri
Bir işletme için stratejik konuların başında maliyet gelmektedir.Maliyetleri disipline etmek nihai ürünün satış fiyatına kadar etki edecek bir sürece sahiptir.Bu yüzden işletmelerde özellikle ana maliyet kalemlerini oluşturan hammadde ve malzeme alımlarındaki riskleri ortadan kaldırmak veya en aza indirmeye çabalamaktadırlar.Aksi halde kar marjlarının çok düştüğü günümüz pazar şartlarında rekabetçi olmaları ne yazık ki beklenmemektedir.
Bu yüzdendir ki işletmeler artık ‘’alırken kazanma ilkesini ‘’ benimsemeye başlamışlardır.Ticaret anlamında da artık tek bir pazar haline gelmeye başlayan dünyamızda fiyat riskleri aşağıdaki etkenlere bağlıdır;

Murat Aksoy
Murat Aksoy PepsiCo Kıdemli Satınalma Müdürü Tatlandırıcılar (AB & Türkiye)

a) Harcama : Yıllık harcama gereksinimleri artarsa, riskde aynı oranda büyümektedir
b) Risk : Büyük dalgalanma (volatilite)
c) Kar marjı : Düşük kar marjları ve bu düşük kar marjlarını fiyat risklerine rağmen korumaya çalışmak
d) Genel hükümet politikaları: Dünya çapında riskler bölgesel özellikler gösterebilir ve ülkelerin uygulamaları nedeniyle fiyatlar yüksek risk taşıyabilir (vergi,kota,fon,vd.)
Hammadde ve malzemelerin gelecekteki fiyatları iki şekilde disipline edilmektedir ;

‘’Tedarikçi sözleşmeleri ile sabit fiyat ve finansal aksiyonlar’’
a. Tedarikçi Sözleşmeleri ile sabit fiyat;
Endustriyel satınalmada talep ve tahminleme oldukça önemlidir.Doğru ve isabetli tahmin alım maliyetini etkileyeceği gibi işletmedeki stok maliyetinide dengede tutacak ve gereksiz veya atıl stok barınmasını engelleyecektir.Bunun için alınacak aksiyonların başında stratejik hammadde ve malzeme tedarikçileri ile uzun süreli ve belli bir fiyat artış modeline endeksli sözleşmeler yapmak gelmektedir.Bu sözleşmeler her iki tarafıda güvence altına almaktadır.Alıcı yıl içerisindeki maliyetlerini ‘’force major’’ (olağanüstü) durumlar oluşmadıkça bilecek ve tüm maliyet yapısını bu fiyatlandırma modeline göre yapacaktır.Tedarikçi ise alıcıdan ne kadar bir talep geleceğini bilecek ve kendisi için gerekli iç hammadde ve malzeme ihtiyacını önceden bağlantı yaparak temin etme yoluna gidecektir.

b. Finansal Aksiyonlar;
Finansal planlamayı kolaylaştırmak, finansal sıkıntıları bertaraf etmek ve başarısız faaliyetler nedeniyle gerçek sorumluların belirlenebilmesi v.b nedenlerle çoğu işletme çeşitli vadeli işlem sözleşmeleri,hedging,opsiyon, futures,forward ve swap metodları ile riskten korunmaya çalışmaktadırlar.

Murat Aksoy

PepsiCo Kidemli Satınalma Müdürü Tatlandırıcılar (AB & Türkiye)

 

 

 

PAYLAŞIMLAR

Lütfen yorumunuzu girin !
Lütfen adınızı giriniz.

İşe Yüzde 45 Daha Az Gittik

Google, koronavirüs salgınının başlamasından bu yana ülkelerdeki hareketliliğinin nasıl değiştiğine ilişkin “Covid 19 Topluluk Hareketlilik Raporları”nı yayımladı. 131 ülkeyi...

Koronavirüs Salgını Evden Çalışmanın Önündeki Bariyerleri Yıkacak Mı?

‘Evden çalışma’ modeli sevildi, tatil planları ile iş kurma hayalleri ertelendi, birikim yapma planları başladı. Kariyer.net’in “HR Pulse” serisi...

Satınalma Dergisi Nisan 2020 Sayısı Yayınlandı

Değerli yöneticiler, Nisan ayı ile ekonomimizde yeni bir dönemi açıyoruz. Ne yazık ki dünya çapında etkili olan salgın sonunda ülkemizi de...

Başarı

Birçok insan gücü olmadığı için değil hedefi olmadığı için yol alamaz… "Hiç kimse başarı merdivenlerini elleri cebinde tırmanmamıştır" deseler de,...

Teknolojik Güdü

Teknoloji gelişerek, dünya çevresinde dönmekte, Teknolojik Güdü dünya toplumlarını etkisi altına almaktadır. Dünyada yaşayan tüm canlılar güdüleri ile hareket etmekte...

COVİD- 19 ve Toplumsal Değişimlerin Gizli Öznesi Olarak Salgınlar

Sabancı Üniversitesi Sanat ve Sosyal Bilimler Fakültesi Kültürel Çalışmalar Programı Öğretim Üyesi Antropolog Ayşecan Terzioğlu: COVİD- 19 ve Toplumsal Değişimlerin...

TÜHİD’den Covid-19 Salgınına Karşı Mücadelede İletişim Uzmanlarına, Kurumlara, Halka ve Kamuoyuna Çağrı

‘Covid-19 pandemisi dünya çapında bir sağlık seferberliği gerektiriyor, stratejik kriz yönetiminin yanı sıra doğru iletişim bu seferberlikte en önemli...

Kriz Döneminde Finansal Yönetim Tavsiyeleri

Uzmanlar, kriz dönemlerinde şirketlerin satış ve karlılıklarının düşüş gösterip zarar edebileceğini buna rağmen doğru strateji ile şirketlerin ayakta kalabileceklerini...

Medya ve Reklama Yapılan Yatırım 2019’da 11 Milyar Lirayı Geçti

Türkiye’de Tahmini Medya ve Reklam Yatırımları 2019 Yılı Raporu yayımlandı.Rapora göre; Türkiye’de toplam medya ve reklam yatımları, bir önceki...

Siber Suçun Yükselişi Sürüyor

Amerika Birleşik Devletleri Federal Soruşturma Bürosu (FBI), 2019 yılı İnternet Suçları Raporu‘nu paylaştı. Siber güvenlik kuruluşu ESET’in duyurduğu rapora...

Dijital Üyeliklerde Geçerli %50 İndirim Fırsatı

Zor günlerimizde kendinize ve şirketinize değer katmanız için Profesyonel Üyelik ve Şirket Üyeliklerinde %50 indirim sunuyoruz. Dijital Üyelik ile Satınalma Dergisi'nin yayınlanmış tüm sayılarına erişebilir, Buyer Network Öğrenme Merkezi'nde eğitim dokümanlarına ulaşabilirsiniz.

%50 indirim için Kupon Kodu: evdekal

Kupon kodu 30 Nisan'a kadar yapılacak Dijital Üyelik satın alımlarında geçerlidir. Dijital İşlem Merkezi'nde ilgili üyelik türünü sepetinize ekleyip kupon kodunu girmeniz yeterlidir.

SATINALMA DERGİSİ 8 YILLIK ARŞİVİ

Yayınlanmış Tüm Sayılara ve Yayınlanacak 12 Sayıya Dijital Olarak Erişim

Buyer Network Öğrenme Merkezi

Kariyerinizi Geliştirecek Uzaktan Eğitim Seçeneklerine Sahip Olun

KURUMSAL ÜYELİK AVANTAJLARI

10 Yöneticiye Kadar Geniş Takımlar için Şirket Paketini Satın Alın

Kurumsal Şirket Üyeliğinizi Sorguladınız mı? Tüm içeriklere erişiminiz olup olmadığını sorgulamak için Tıklayın. →

30 NİSAN'a Kadar Dijital Üyeliklerde Geçerli %50 İndirim Fırsatı ! Kupon Kodu: EVDEKAL ÜRÜNLERİ İNCELE VE KUPONU KULLAN →