İhracatımız Nasıl Şahlanır?

Reşat BAĞCIOĞLU
Reşat BAĞCIOĞLUhttp://www.rblecturer.com
Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü İngilizce bölümünden mezun olduktan sonra kısa süre İngilizce öğretmenliği yaptıktan sonra Dışbank’ta (Fortisbank) kambiyo, dış işlemler, krediler servisinde bankacılık hayatına başladı ve 25 yıllık bankacılık mesleğinde şube müdürü olarak emekli oldu. 2007 yılında emeklilik sonrası akademisyenlik, banka genel müdürlükleri ile çeşitli ihracatçı birliklerinde dış ticaret, dış ticaretin finansmanı, akreditif, Türk Eximbank ve döviz kredileri eğitimlerini vermekle birlikte firmalara danışmanlık misyonunu da sürdürmektedir.

Ülkemiz için İhracat Neden Gerekli?

Ülkemizin ekonomik yönden kalkınmasının temel faktörlerinden bir tanesi, kuşkusuz ki katma değeri yüksek, hammaddesi dışa bağımlı olmayan, ARGE çalışmalarına ağırlık verilmiş ihracatımızın arttırılmasıdır. İhracat rakamlarının arttırılması için, global pazarda rekabetçi fiyatlamamızın var olması, rakiplerimizin ürünlerini ve pazarlarını iyi bilmemiz, devlet teşviklerinin ağırlıklı olması, üretim maliyetlerinin ihracatı destekler pozisyonda olması önemli etkenlerdir. İhracatımızın var olması ülkemizin refah seviyesini yukarı çıkartacağı gibi, ülkemize döviz girdisi açısından önemli bir faktör olarak karşımıza çıkacak. Üstelik TCMB’nin net kullanılır döviz rezervlerine de önemli katkısı olacağı unutulmamalıdır. Ayrıca diğer ihracat kalemleri arasında, hizmet ihracatının da yapılması istihdamı önemli ölçüde arttıracaktır. İhracatın var olması, ülkemizi dışa bağımlılıktan kurtaracağı gibi, ülkemiz kaynaklarının olumlu ve verimli bir şekilde değerlendirilmesini, işgücü ve hammaddenin kullanılarak ülkemizin refah seviyesinin zirveye ulaşmasında önemli rol oynayacaktır.

PİYASA DİNAMİKLERİ İHRACATI DESTEKLİYOR MU?

İhracatı destekleyen piyasa dinamikleri arasında;

  • Üretim maliyetleri
  • İhracatın finansmanı için uygun maliyet
  • Devlet destekleri
  • Uygun döviz kurları

gerekecektir.

Söylemekten üzüntü duyuyorum ki yukarıda sayılan piyasa dinamikleri, ihracatın şahlanması için bir asli sorun olarak ihracatçının karşısına çıkmaktadır. Hangi ihracatçıyı dinleseniz, ya üretim maliyetlerinin yüksekliğinden ve buna bağlı olarak finansmanın maliyetinin yüksek kalması, yeterli devlet teşviklerinin olmayışı ve ihracatı ve ihracatçıyı teşvik eden, destekleyen döviz kurları seyrinin olmadığından dert yanmaktadır.

ÜRETİCİ FİYAT ENDEKSİ

Ülkemizdeki enflasyonist ortamda üretim maliyetlerinin sürekli artması sonucunda, imalatçı ihracatçı konumundaki firmaların yurt dışına fiyatlama yapmasında zorluk yaşanabileceği doğaldır. Üretim maliyetlerinin artması ile döviz fiyatlarının da  yukarı yönlü hareket etmesinin, ihracatçının yurt dışına fiyatlama yapamamasına destek sağlayabileceği açıktır. Ancak üretim maliyetlerinin artmasına rağmen, döviz kurlarının çok hareketli oluşunun yanında aşağı doğru bir düşüş trendinde ihracatçının fiyatlama yapması pek olası görünmemektedir. İhracatçının yurt dışına mal satışında maliyetlerini kompanse edecek bir kur artışının olması ihracatçıyı daima korur.

KAYNAK; https://tr.investing.com/economic-calendar/

Üretici fiyat endeksine bakıldığında sürekli ve düzgün bir ivme ile artan üretici fiyatları karşısında, ihracat için mal üreten sanayici, çiftçi ve hammadde üreticisi yüksek maliyetler karşısında adeta köşeye sıkışmış durumdadır. Yüksek maliyetlerle üretilen malların yurt dışı piyasalarda satma şansımız günden güne azalmaktadır. Yüksek üretim maliyetlerimiz, küresel piyasada pazar kaybımıza neden olmaktadır.

Piyasadaki yüksek enflasyon, üretim maliyetindeki aşırı yükseklik ihracattaki şansımızı fazlasıyla zora sokmaktadır. İhracatımız var ancak, ithalat rakamlarıyla kıyaslandığında alınacak bir hayli yolumuz olduğunu görmekteyim.

FAİZ

Ülkemizdeki sorun yüksek enflasyon sorunu ve üretim maliyetleridir. Ayrıca ülkemizin uluslararası arenada kredibilite kaybını gösterir. Bizde önce siyasi baskılara boyun eğilip faiz indirilir. Ancak bunun sonrasında enflasyon kontrolden çıktıkça faiz artar. O nedenle artan faiz zayıf kredibilite ile birleştiğinde enflasyon beklentisini yukarı yönlü tetikler. Piyasanın kendi dinamiklerine bırakılmayan faiz ve döviz politikasında ülkemizin yurt dışındaki ülke risk primi puanı (CDS)  artış gösterecek, ülke olarak yurt dışından daha pahalı bir faiz oranıyla borçlanma yoluna girmiş olacağız.

Kaynak: www.investing.com

Politika faizini düşürerek enflasyon düşmez. Enflasyon düşmediği zaman da piyasa faizi düşmez, yatırımlar canlanmaz. Çünkü piyasa faizinin en önemli bileşenleri enflasyon beklentileri ve risk primidir. Dolayısı ile enflasyon düşmeden politika faizini düşürmek geri teper ve daha yüksek borçlanma maliyeti ile sonuçlanır. Türkiye’de “Faiz indirmek enflasyonu düşürür” şeklindeki yorumlara ne demeli?

İHRACAT VE DÖVİZ KURLARI 

Aşağıdaki Dolar TRL grafiği ne kadar ilginç bir seyir almış değil mi? Enflasyon oranında döviz kurlarının yükselmesi ile birlikte kurların derin dalga boyları ile oynaklık içine girmesi şahlanacak ihracatın ayağına bir köstek olur.

Grafikten de anlaşılacağı üzere;

  • Kasım 2020 tarihinde Dolar kuru C/8.5200
  • Temmuz 2021 tarihinde Dolar kuru C/ 8.7000

Demem odur ki dolar kuru tam 9 aydır bir arpa boyu yol gitmemiş, yerinde kalmış, üstelik 9 aylık süre içinde:

  • Şubat 2021 tarihinde Dolar kuru C/6.9000

civarına kadar gerilemiş. Döviz kurlarındaki dalgalanmadan ihracatçımız yara alacaktır. Şahlanacak ihracatın ayağına kurşun sıkılmış. İhracatçıların da döviz kurlarındaki aşırı oynaklıktan çok da memnun olmadıklarını söylemek yerinde olur.

ŞAHLANAN İHRACATIN AYAĞI KIRILDI

 Yukarıda saydığım piyasa dinamikleri ihracatın lehine gelişim gösterse, gerçek anlamda ihracat rakamlarımız şahlanır.

Ancak;

  • Yüksek enflasyon ve buna bağlı olarak üretim maliyetlerinin yüksekliği,
  • Aşırı oynaklık içinde bulunan döviz kuru,
  • Reel faizlerin aşağısında seyreden gösterge faizler ve buna bağlı finansman maliyetlerinin yüksekliği

İhracatımızın şahlanamaması için asli engellerdir.

REŞAT BAĞCIOĞLU

 

PAYLAŞIMLAR

Lütfen yorumunuzu girin !
Lütfen adınızı giriniz.

Geçici Teminat Mektubunda İhale Konusu İşin Adının Yanlış Yazılması

Anahtar Kelimeler; Geçici teminat mektubu, işin adı, teklifin değerlendirme dışı bırakılması İtirazen Şikayet Konusu; sundukları geçici teminat mektubunda işin adının...

Satışın Büyüsü

Satışın Büyüsü - B2B SATIŞ REHBERİ Prof. Dr. Murat ERDAL –merdal@istanbul.edu.tr İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tedarik Zinciri Yönetimi Yüksek Lisans Program...

Hafta tatili çalışması karşılığı işçiye zamlı ücret yerine serbest zaman verilebilir mi?

Her çalışan dinlenme hakkına sahiptir (AY m.50). Bu kapsamda, işçilerin 7 günlük çalışma süresi içinde, aralıksız 24 saat dinlenme...

Dörtnala İthalat

NE KADAR SÜPER FİKİR Kısa bir süre önce Cumhurbaşkanımız bir konuşmasında; “Ekilmedik bir karış toprak kalmayacak, üretim yapacağız, üretimi arttıracağız, bu...

Böl ve Yönet – Pazarlık Taktikleri

"Böl ve Yönet" - Pazarlık Taktikleri Prof. Dr. Murat ERDAL –merdal@istanbul.edu.tr İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tedarik Zinciri Yönetimi Yüksek Lisans Program...

İşletmelerde Özümseme Kapasitesi

Özümseme kapasitesi kavramı ekonomi araştırmacıları tarafından keşfedilen ve öncelikle ülkelerin ekonomik performansıyla ilgili olarak değerlendirilen bilgiyi bulma, alma ve...

İş Yaşamında Anlam Arayışı

Dr. Öğr. Üyesi Gözde MERT Nişantaşı Üniversitesi İktisadi, İdari ve Sosyal Bilimler Fakültesi İşletme Bölüm Başkanı & Gözde Araştırma Şirketi Kurucusu “Her...

Posta Yoluyla Gönderilen Teklif Dosyasının Dikkate Alınmaması İhalenin İptal Nedeni Olabilir mi?

Posta Yoluyla Gönderilen Teklif Dosyasının Dikkate Alınmaması İhalenin İptal Nedeni Olabilir mi? Yazarlar: Mehmet ATASEVER Sinan ÖZESEN Anahtar Kelimeler; teklif dosyası, teklif zarfı,...

B2B pazar özellikleri nedir? İşletme pazarında nelere dikkat edilir?

B2B pazar özellikleri nedir? İşletme pazarında nelere dikkat edilir? Prof. Dr. Murat ERDAL –merdal@istanbul.edu.tr İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tedarik Zinciri Yönetimi...

PAZARLIKLARDA BİLİNMESİ GEREKEN KAVRAMLAR: ZOPA ve BATNA

Planlama, satın alma kararları ve pazarlık müzakerelerinde en önemli unsur hiç kuşkusuz insan faktörü. Özellikle, stratejik ve taktik pazarlık...

Satınalma Dergisi'ne Dijital Üye Olun

Dijital Üyelik ile Satınalma Dergisi'nin yayınlanmış tüm sayılarına erişebilir, Buyer Network Öğrenme Merkezi'nde eğitim dokümanlarına ulaşabilirsiniz.

SATINALMA DERGİSİ 8 YILLIK ARŞİVİ

Yayınlanmış Tüm Sayılara ve Yayınlanacak 12 Sayıya Dijital Olarak Erişim

Buyer Network Öğrenme Merkezi

Kariyerinizi Geliştirecek Uzaktan Eğitim Seçeneklerine Sahip Olun

KURUMSAL ÜYELİK AVANTAJLARI

10 Yöneticiye Kadar Geniş Takımlar için Şirket Paketini Satın Alın