Kahramansız Hikayeler: Bir İkiden Büyük Müdür?

Dr. İrfan Akyüz
İstanbul Üniversitesi, İşletme Fakültesi, İşletme Bölümünü bitirdikten sonra, yine aynı üniversitede pazarlama alanında yüksek lisans ve doktora eğitimlerini tamamlamıştır. İstanbul Üniversitesi, Siyasal Bilgiler Fakültesi'nde doktor öğretim üyesi olarak görev yapmaktadır. Aynı zamanda Azteka Yönetim ve Danışmanlık firmasının kurucu ortaklarındandır.

Bu toprakların hikayelerindeki kahramanlar, çoğul değil tekildir. İş kültürümüzden siyasal hayatımıza, spordan sosyo-kültürel birikimimize kadar tüm başarı hikayelerimizde, kahramanlar tektir.  Hikayelerimiz, bir kişinin omzuna aldığı yükün ağırlığı ile başlar, herşeyi kendisinin yaptığı imkansız dönemler ile devam eder ve nihayetinde “kahraman” olmanın eşsizliğinde nereden nereye gelindi ile tamamlanır. Tek olan eşsiz ve muktedirdir. Güçten düşen kahramanın yerini aileden birilerinin alması ise, bu toprakların kaderidir. Babadan evlada miras ile aktarılanlar, ekonomik çıktılardan daha çok kültürel bir yapıdır. Atadan görme biçimde, zamanın işlevsel ticari başarı sırları ile, bugünde ayakta kalma çabasının kaçınılmaz sonucu ise, ikinci ya da üçüncü kuşakların başarısızlık hikayelerinin yazılmasıdır. Kuranlar ve yıkanlar(!)…Peki bir hikayenin başarı ya da başarısızlık sonucuna ne ya da neler etki eder?

Ülkemizdeki iş hayatı ile ilgili eğitim veren köklü kurumlar kadar, teknoloji ile küresel düzeyde giderek gelişen bir öğrenme ortamı var. Yetmezmiş gibi tüm dünyanın pandemi ile birlikte global bir köye evrildiği bu günlerde, bilgiye ulaşım tarih boyunca olmadığı kadar kolaylaşmış durumda… Evet hala Urfa’da bir Oxford yok, ama bir Urfalı’nın Oxford’un bilgi kaynaklarına erişim imkanı var. Yani “bilmiyorum” diye bir cümlenin anlamı kalmadı, sadece öğrenmek istememek için bir mazerete dönüştü. Başarının anahtarı, bilgiye erişmek değil bilgiyi kullanmaktır. Bizim hikayelerimizde ise, bilgi hala “şans” faktörünün gerisindedir. Kahraman şanslı olduğundan yatırımı sonuç vermiş, işler yolunda gitmiş ya da rüzgar arkadan esmiştir. Yeni kuşaklar ise, aynı şansa sahip olmadığından işler sarpa sarmıştır. Şans, bilgiyi yenebilir mi? Başarı, şansla açıklanabilir mi? Sorular çoğaltılabilir de, cevaplar duygusal oldukça çözümler rasyonel olamamaya devam edecekler.

Bu topraklarda kazancın “yeterli-kafidir” sınırı vardır. Küresel ekonomik bakış açısından ayrıştığımız yer ise burada başlamaktadır. Yılda 500 milyon dolar ciro elde etmiş bir işletme, neden yılda 5 milyar Dolar ciro elde edemedim diye dertlenmekte midir?  Neden markam sadece birkaç ülkede bilinirliğe sahip diye üzüntü duymakta mıdır? “Azıcık aşım, ağrısız başım” bir işletme felsefesi olabilir mi? Kazanmanın sınırı, kapasite sınırından değil, zihinsel sınırlarımızdan kaynaklanmaktadır. Çok daha fazlasını yapabilecekken, heba olan potansiyellerimizi konuşmamız gerekirken, bir kahramanın “nereden nereye” başarısına odaklanarak aslında başarısızlığı görmemeyi tercih ediyoruz.  Sınırlarımızı gözden geçirmemiz gerekmiyor mu?

Bir diğer mesele, hikayelerin anlatılan değil anlatılmayan kısımlarındadır. Aslında her kahramanın bir ekibi, yol arkadaşları ya da bir başka deyişle paydaşları vardır. Onlarsız hikaye de kahraman da olamaz. (marka hikayesi yazarken, yüceltilebilecek bir ana karakter iyidir elbette… Ama bir, ikiden büyük olabilir mi? ) Çalışanların özverilerini elde etmek için, işletmeler neler sağlıyorlar? Birlikte aynı yolu yürüdüklerini hissettiriyorlar mı? Dertlerine derman, sevinçlerine ortak olabiliyorlar mı? Tedarikçilerine sahip çıkabiliyorlar mı? Kamu ve yerel yönetimlerle ilişkileri nasıl? Belki de bu sorulardan çok daha önce paydaşlarını doğru tanımlayıp tanımlamadıklarını sorgulamak gerekiyordur!… Birlikte yükselmek mi, birilerinin adını yüceltmek mi? Kahramanı özel kılan onun “bir” olamayacağına ikna olmak olabilir mi?

Onlarca yıldır devam eden küresel şirketlerin destanlarına karşın, bu toprakların birkaç yıllık küçük başarı hikayeleri… Küresel bir yarışta geri düşüşümüzün nedenleri çeşitli ve karmaşık olsa da (bknz. bahane üretmek), çözümleri ne imkansız ne de düşünüldüğü kadar uzak. Bu topraklarda, ekonomik kriz ve belirsizliklerde tecrübeli, büyüyen, yatırım yapan ve umut eden yetenekli beyinlerimiz fazlasıyla mevcut. Ancak kahramanların öngörülemez cesaret denemeleri ile netice almak yerine, birlikte üretebilmenin ve paylaşabilmenin içselleştiği ekiplerin, bilinçli çabalarına ihtiyacımız var. Bu topraklar, çok daha fazlasını hak ediyor. Herkesin bir kahraman olduğu (daha da güzeli kahramansız hikayelerdir), daha fazlası için topyekun mücadele edebildiği ve yarının ötesini düşleyenlerce yazılabilecek yepyeni hikayeler mümkün mü?  Neden olmasın?

PAYLAŞIMLAR

Lütfen yorumunuzu girin !
Lütfen adınızı giriniz.

Ödül ve Ceza Sistemi ile Merak ve İlginin Bellek Üzerine Etkisi

Dr. Öğr. Üyesi Gözde MERT Nişantaşı Üniversitesi İktisadi, İdari ve Sosyal Bilimler Fakültesi İşletme Bölüm Başkanı & Gözde Araştırma Şirketi Kurucusu “İnsan...

Kamu İhaleleri Açısından 2022 Yılı SGK ve Vergi Borcu Sınırları

Bilindiği üzere, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu hükümleri gereği belli limitlerin üzerinde SGK ve Vergi borcu olan kişiler ihale...

Sertifika Programı: Uygulamalı Gümrük ve Dış Ticaret Uzmanlığı

İŞ İMKANI SUNAN ”Online Uygulamalı Gümrük ve Dış Ticaret Uzmanlığı” sertifika programı yeniden başlıyor. Programın amacı, katılımcıları gümrük ve dış...

İşveren Nakdi Yemek ve Yol Ücreti Yerine, İkame Olarak Yemek ve Otobüs Bileti Verebilir mi?

LÜTFİ İNCİROĞLU İşveren tarafından iş şartlarında yapılan değişiklik, işverenin yönetim hakkı kapsamında kalıyorsa esaslı değişiklik sayılmaz. Kısaca işveren yönetim hakkının...

İntermodal Taşımacılık Sektör Raporu 2022 çıktı.

İntermodal Taşımacılık Sektör Raporu 2022 Sizlerle Buyer Network Marka Ailesi olarak sizlere kurumsal fayda üretmeye devam ediyoruz. E-kitap, sektörel araştırma...

Akaryakıt Fiyatının 15 Lira Olması Hayal Olmadı

AKARYAKIT 15 LİRA  HAYAL Mİ? Kasım 2021 ayında yazdım bu yazımı. Akaryakıt 15 Lira olur mu diye. Hadi canım sen...

Yok Satmayı İyileştirmek İçin

Perakendede kısıt raf alanıdır. Bulunan ürün satar. Stokları artırmadan yok satışları azaltabilirsiniz. Mevcut kaynaklarınızla satışınızı %10-20 artırabilirsiniz. Yok Satmanın Tanımını Netleştirin. Rafta...

Örgütlerde Kültürel Zeka

Dr. Mehmet KAPLAN-Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Christopher Earley ve Soon Ang tarafından 2003 yılında geliştirilen bir kavram olarak kültürel zeka...

Olumlu Kurum İmajı Yaratmanın Önemi

Dr. Öğr. Üyesi Gözde MERT Nişantaşı Üniversitesi İktisadi, İdari ve Sosyal Bilimler Fakültesi İşletme Bölüm Başkanı & Gözde Araştırma Şirketi Kurucusu “En...

Kamu İhale Kurumu EKAP Kayıt İşlemleri

Gerçek veya tüzel kişilerin EKAP'a kayıt süreci nasıldır? EKAP'ın ana sayfasındaki (https://ekap.kik.gov.tr) "Kayıt İşlemleri" menüsünden "Gerçek veya Tüzel Kişi Kaydı"...

Satınalma Dergisi'ne Dijital Üye Olun

Dijital Üyelik ile Satınalma Dergisi'nin yayınlanmış tüm sayılarına erişebilir, Buyer Network Öğrenme Merkezi'nde eğitim dokümanlarına ulaşabilirsiniz.

SATINALMA DERGİSİ 8 YILLIK ARŞİVİ

Yayınlanmış Tüm Sayılara ve Yayınlanacak 12 Sayıya Dijital Olarak Erişim

Buyer Network Öğrenme Merkezi

Kariyerinizi Geliştirecek Uzaktan Eğitim Seçeneklerine Sahip Olun

KURUMSAL ÜYELİK AVANTAJLARI

10 Yöneticiye Kadar Geniş Takımlar için Şirket Paketini Satın Alın