Kişiye Özgü-İdiosinkratik Sözleşmeler

Dr. Mehmet KAPLAN
Dr. Mehmet KAPLAN
İşletme alanında lisans ve yüksek lisans; stratejik yönetim alanında doktora yapmıştır. Üniversite deneyiminin yanında kamu/özel sektörde çeşitli şekillerde aktif olarak yer almıştır. Halen Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi’nde görev yapmakta; Yönetim ve Organizasyon Bölüm Başkanlığı’nı sürdürmektedir. Aynı zamanda KOBİ niteliğinde olan birçok işletmenin “Anne Girişimcileri mentörüdür”. İşletme stratejileri, insan kaynakları ve girişimcilik konularında birçok kitap bölümü, makalesi ve bildirileri bulunmaktadır. Ayrıca “Dinamik Yetenekler, Rekabet Avantajı ve Çevresel Türbülans” adlı ayakkabıcılık sektörünü ele alan bir kitabı vardır. Meraklı, aksiyon almayı seven, yeni fikirleri/uygulamaları sorgulayan öğrenme aşığı bir sosyal bilimcidir.

Kişiye özgü (İdiosinkratik-I-Deals) sözleşmeler; işletme ile işgören arasında karşılıklı yarar, gönüllülük ve bireysel müzakereler yoluyla yapılan sözleşmelerdir. İlk olarak örgütsel davranış ve kamu bilimcisi Denise Rousseau tarafından tanımlanan kavram, aynı koşullarda aynı işi yapan çalışanların dahi birbirlerinden farklı olarak sahip olduğu hakları ifade etmektedir. Kişiye özgü sözleşmeleri diğer iş sözleşmelerinden ayıran birçok özellik bulunmaktadır. Her şeyden önce bu sözleşmeler bireysel müzakereler sonucunda elde edilmekte ve açık/net olarak belirlenmiş standartlardan bağımsız olmalarına göre değişebilmektedir. İşgörenler yapılan müzakereler sonucunda diğer işgörenlerden farklı kazanımlar elde edebilmektedir. Bu sözleşmeler heterojen bir yapı içerisinde aynı işi yapan kişiler için farklı kazanımlar sunabilmektedir. Sözleşmelerde hem işletmenin hem de işgörenin karşılıklı yarar anlayışı içinde hakları korunmaktadır. Dolayısıyla kişiye özgü sözleşmelerin kapsamı diğer sözleşmelere göre daha çeşitli olabilmektedir. İşgörenler kişiye özgü sözleşmelerde standart çalışma paketlerinin sunduğu haklardan daha fazlası ve/veya daha ihtiyaca özgü olanını isteyebilmektedirler. Sözgelimi, çocukları okul döneminde olan bireyler bu ihtiyaçlarına yönelik haklar isterken, bekar olan bireyler sosyal yaşamlarına yönelik haklar isteyebilmektedir. Sözleşmelerde standart paketler yerine ihtiyaçlar belirleyicilik yaratmaktadır. Üzerinde karşılıklı yarar müzakeresi olmayan, her işgörene eşit ve standart haklar sunan ve tek tarafın çıkarlarını gözeten sözleşmeler bu kapsamda olmamaktadır. Aslında kişiye özgü sözleşmelerde işgörenin işletmeye geçmişte yaptığı katkılar ve gelecekte yapacağı katkılar temel alınmaktadır. Kişiye özgü sözleşmelerden etkin sonuçlar alabilmek için gereken ilkeler şunlardır;

  • İşletme ile işgören arasında nitelikli bir ilişkinin varlığı,
  • Performans kriterlerinin açık, net ve ayrıntılı tanımlamaları içermesi,
  • İşgörenlerin performans değerlendirme sistemine olan yüksek güvenleri,
  • Karşılıklı sorumlulukların belirlenmiş olması,
  • Paylaşılabilirliğin yüksek olması.

Sonuç olarak kişiye özgü sözleşmeler etkin bir şekilde uygulanırsa; işgörenlerin motivasyonlarını artırdığı ve buna bağlı olarak da performanslarına olumlu katkıda bulunduğu, bireylerin kariyer geliştirme ve yönetimini daha etkin bir şekilde gerçekleştirdikleri ve işletmeye bağlılıklarının arttığı bilinmektedir.

Kaynak ve ayrıntılı okuma önerisi: Aşağıdaki eserl(er) konu ile ilgili kaynak ve bilgilendirmeyi artırmaya yöneliktir.

  • Rousseau, D.M. (2001). The Idiosyncratic Deal: Flexibility Versus Fairness?. Organizational Dynamics. 29(4): 260-273.

PAYLAŞIMLAR

Lütfen yorumunuzu girin !
Lütfen adınızı giriniz.

Değer Tabanlı Yönetim

Değer köken olarak ticaret anlamına gelen “valere” kelimesinden türeyen ve genel anlamında ürünün kullanım değeri ile değişim değeri arasındaki...

Marka Konumlandırma Stratejileri

“Dünya gerçekler dünyası değil; algılamalar dünyasıdır.” Gözde Mert Marka yaratma sürecinde ana amaçlardan biri rakiplerden farklılaşmaktır. Bu aşamadaki esas unsur;...

Elektronik İhale Yöntemiyle Yapılan İhalelerde Fiziki (Klasik) Geçici Teminat Mektupları Kullanılabilir Mi?

Anahtar Kelimeler; e -ihale, geçici teminat mektubu, e-gtm, e -teklif Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği,...

Satınalma Dergisi Haziran 2021, Yıl:9, Sayı: 102

Satınalma Dergisi Haziran 2021, Yıl:9, Sayı: 102 Prof. Dr. Murat Erdal Editör Yazı: Değerli yöneticiler,  Tüm dünyada yoğun aşılama birlikte ekonomiler hızla normale...

Borçlu Şirketlerde Finansman Gider Kısıtlaması ve Taşınmazların Yeniden Değerlenmesi İmkânı

2013 yılında hayatımıza giren fakat oranı belirlenmediği için firmaların pek hissetmediği, %10 olarak belirlenen oranı duyunca tüm mükelleflerin kısa...

Bir dönem kısmi süreli bir dönem de tam süreli iş sözleşmesi ile çalışan işçinin kıdem tazminatı nasıl hesaplanmalıdır?

Küresel ekonominin hüküm sürdüğü dünyamızda yaşanan ekonomik krizler ve salgın hastalıklar (sars, mers, ebola ve koronavirüs gibi), nedeniyle istihdamda...

İhracatçı Akreditife Ne Kadar Güveniyor?

İHRACATÇI VE AKREDİTİFE GÜVEN Net bir dille söylemek gerekirse ihracatçının akreditife duyduğu güven, ithalatçıya duyduğu güven ile kıyaslanmayacak derecede fazladır....

Dış Ticaret Müzakereleri ve Pazarlık

YÖNETİCİ GELİŞTİRME PROGRAMI çerçevesinde İŞ HAYATINDA PAZARLIK YÖNETİMİ VE TAKTİKLER GENEL ÇERÇEVE yazı dizimize başlamıştık. Bu kapsamda müzakere ve pazarlık...

Kişiye Özgü-İdiosinkratik Sözleşmeler

Kişiye özgü (İdiosinkratik-I-Deals) sözleşmeler; işletme ile işgören arasında karşılıklı yarar, gönüllülük ve bireysel müzakereler yoluyla yapılan sözleşmelerdir. İlk olarak...

İşletmeler ve Tüketiciler Açısından Yeniliklerin Önemi

Dr. Öğr. Üyesi Gözde MERT Nişantaşı Üniversitesi İktisadi, İdari ve Sosyal Bilimler Fakültesi İşletme Bölüm Başkanı & Gözde Araştırma Şirketi Kurucusu 2007...

Satınalma Dergisi'ne Dijital Üye Olun

Dijital Üyelik ile Satınalma Dergisi'nin yayınlanmış tüm sayılarına erişebilir, Buyer Network Öğrenme Merkezi'nde eğitim dokümanlarına ulaşabilirsiniz.

SATINALMA DERGİSİ 8 YILLIK ARŞİVİ

Yayınlanmış Tüm Sayılara ve Yayınlanacak 12 Sayıya Dijital Olarak Erişim

Buyer Network Öğrenme Merkezi

Kariyerinizi Geliştirecek Uzaktan Eğitim Seçeneklerine Sahip Olun

KURUMSAL ÜYELİK AVANTAJLARI

10 Yöneticiye Kadar Geniş Takımlar için Şirket Paketini Satın Alın