Liderlik Kadının Doğasında Var

Reyhan YALÇINKAYA
Reyhan YALÇINKAYA
İş ve yaşam koçu, finansçı, finansal analiz eğiticisi. Halen bir bankada şube müdürlüğü görevini yürütmekte. Cumhuriyet Üniversitesi Çalışma Ekonomisi ve Endüstriyel İlişkiler Ana Bilim Dalında Yönetim ve Çalışma Psikolojisi konusunda yüksek lisans yaptı. Duygusal zeka ve liderlik, finansal analiz ve bilanço okuma konularında çalışmalar yapmakta, çeşitli eğitim kurumlarında eğitimler vermektedir.

Dünya üzerinde kadın ve erkek sayısı hemen hemen eşitken, çalışma hayatında erkekler kadınlardan daha çok yer almaktadır. Özellikle yönetim kademelerinde kadın sayısı belirgin bir şekilde azınlıktadır. Lider denince nedense akla erkek gelmektedir. Hatta kadın liderlere erkek vasıfları veya lakapları takılmaktadır. Örneğin “Demir Leydi” denince herkes kimden bahsettiğimizi anlar. Evde bir eş, bir anne iken beklenen naiflik, şefkat duyguları ve davranışları neden yönetici olunca demire dönüşmek zorunda. Oysa kadın yöneticiler tutkularını, işe olan sadakatlerini, yapıcı tutumlarını dişil duygularından almaktadırlar. Geçmiş sayılardaki yazılarımızda değinmiştik, liderlik güç gerektiren bir olgu değildir, etkileme sanatıdır. Ekibini vizyonunainandırır, kurumun amacı doğrultusunda tutku ile harekete geçirir, hedefe ulaştırır. Bu tanım ceza içermez, güçte içermez, etkileme, iletişim, etkin dinleme, sorun çözme, motivasyoniçerir. Bunlar ise sadece erkeklere veya kadınlara  özgüdavranışlar değildir. İnsana özgüdür. Hatta biraz iddialı olacak belki ama zaten evde eşini, çocuklarını, akrabalarını idare etmekte ustalaşmış, sevgi, şefkat ve merhamet konusunda erkeklerden bir tık ilerde olan, uzlaşma konusunda gerçekten uzman kadınlarda daha yüksek görünen duygu ve becerilerdir denilebilir.

Yirminci yüzyılın başlarında yaşanan endüstri devriminin de etkileri ile liderlik komuta ve kontrol çerçevesinde şekillenmiştir. Ödül ve ceza yönetimin ana unsurları olarak görülmüş, emir komuta zinciri, çok belirgin hiyerarşik düzen, güç liderliğin unsurları sayılmıştır. Oysa değişen koşullar liderlik tarzında da değişimi gerektirmiştir. Önceleri söyleneni yapan, sormayan, sorgulamayan çalışan rağbet görürken artık, görev tanımının dışında yenilikçi, fikir üreten, yaratıcı çalışanlar talep görmektedir. Bu da ekibi ile iş birliği içinde, onların inandığı, takip ettiği, güçle değil anlam duygusuyla yöneten liderlerin etkili olmasına neden olmuş, iletişimin, güven duygusunun ön plana çıkmasını sağlamıştır. Y kuşağının  iş hayatına dahil olması, Z kuşağının çok yakın bir zamanda iş hayatında yerini alacak olması, bu kuşakların çok daha esnek çalışma şartlarını talep ediyor olması, yine bu kuşakların yönetilmesinde anlam duygusunun fazlaca önem arzetmesi, değişen liderlik anlayışı kadınlara pozitif yönde katkı sağlayacak, kadınları liderlik basamaklarında daha fazla görüyor olacağımızı işaret etmektedir.

Kadınlara ve erkeklere özgü, daha baskın görülen duyguları ele alarak, hangilerinin liderlik özellikleri ile daha fazla örtüştüğüne bakalım. Erkeklere özgü sıfatlardan bazılarını şöyle sıralayabiliriz; Dirençli, bağımsızlığı tercih etmek, baskın, güçlü, analitik, mantıklı, saldırgan, kariyer odaklı, bencil, objektif, çabuk karar veren, fazlaca işle ilgili konuşmak ve reklamını yapmak, sorunları paylaşmamak, daha kolay risk almak, gelecekteki fırsatlara daha kolay görebilmek, insan ilişkileri daha yüzeysel, stratejik. Pek çok sıfat ve davranış ekleyebiliriz.

Kadınlara özgü sıfatları sıralayacak olursak; Anlayışlı, samimi, sonuç odaklı, tutkulu, sosyal, sorunlarını paylaşan, iyi bir dinleyici, daha detaycı, iyi bir ekip oyuncusu, işbirlikçi, bağlılık duygusu ve sadakati yüksek, empatik, yardım talep edebilen ve yardımsever, yaratıcı, uyumlu, kibar, paylaşımcı, hayal gücü daha kuvvetli, iletişim odaklı, duygularını daha rahat ifade edebilme gibi.

Erkeklerin analitik, objektif, mantıklı, kolay risk alabilme gibi özellikler liderlik için çok önemli olmakla birlikte, kadınlara özgü sıfatların liderlik için çok daha fazla gerekli olduğu aşikardır. İletişime açık, işbirlikçi, paylaşımcı, çalışanlarının duygularını daha fazla önemsemek gibi. Erkeklere özgü özelliklerden daha fazla liderlik özelliği taşıdıklarını görmekteyiz.

Peki neden çok az kadın yönetim kademelerinde. Çünkü oyun kurucular erkek. Bir kadın yönetici olarak “kadın çalışanların fazla olduğu ekiple çalışmak istemiyorum” dersem nedenini merak edeceksiniz. Toplumumuz kadınlarımıza o kadar çok görev vermiş ki, çocuğun okulu ile ilgilenmek, doktora götürmek, bakıcıyı ayarlamak, yemek yapmak, çocuk bakımını üstlenmek, erkekten önce evde olmak gibi sayamadığım pek çok görev kadınlarımıza yapışmış sanki. Tabi bu kısır bir döngü, çünkü yine biz kadınlar erkekleri bu kadar bencil yetiştiriyoruz. Bu ironik tespit sadece erkek okuyucuların kadınlarla görev paylaşımında daha fedakar olmalarına katkı sağlayabilmek adına farkındalık oluşturmak içindi.

Yine erkeklerin oyun kurucusu olduğu iş hayatında ve liderlik yarışında karşılaştığımız ve aşmamız gereken sorunlardan bazılarını anlatmak istiyorum. Toplantıdaki bir kaç kadından biri iseniz, gündemin birinci maddesi olarak dönen futbol muhabbetini dinlemek durumundasınız, bazen fütursuzca anlatılan fıkralara, yapılan şakalara yüzünüz kızararak değil de hafifçe gülümseyerek tepki vermeniz gerekiyor. Özellikle Anadolu’da ve küçük yerlerde çalışıyorsanız pek çok iletişim ortamından uzakta kalmak durumundasınız, kahve, futbol turnuvası, cenaze gibi. Ve o erkek dayanışmasının, oluşturulan grubun içine kolay kolay giremiyorsunuz. Mükemmeliyetçi ve problem çözme odaklı yetiştirildiğimiz için biz kadınlar hep birşeylerin eksik kaldığı kanısındayız, evde iş için, işte ev için endişeleniriz.

Kadınların kendine özgü vasıfları liderliğe bu kadar yatkın iken neden yönetim kademelerinde yeterince yer alamıyoruz. Belki biraz pozitif ayrımcılık yapılabilir, böylelikle şirketlerde, kurumlarda, partilerde ve benzer pek çok alanda daha sadık, daha tutkulu, anlam duygusu yüksek liderler olacak. Biz kadınların ihtiyacımız olan, çocukluğumuzdan beri yetiştirilme şeklimizden kaynaklı, genetiğimize işlemiş, herşeye yetişme, herkese yaranma, doğrudan değilde ima ile ifade etme gibi huylarımızdan vazgeçmek. Öfkemizi içimize hapsetmeden, yeri geldiğinde kriz çıkarmadan, öfkemizi de ifade etmek, olmuyorsa bırakıp, yeniden başlamak, ima yerine herşeyi doğrudan söylemek, görevi delege etmeyi öğrenmek.

Güç, direnç, saldırganlık, bağımsız hareket artık kabul gören lider özellikleri değildir. İş hayatının ihtiyacı olan, samimi olarak ekibi yönlendiren, duygularını açık ve dürüst olarak ortaya koyan, paylaşımcı, işbirlikçi, tutkulu, sabırlı liderler. Bu özelliklere sahip çalışanların büyük kısmı kadınlardır. Toplumumuzun kadına biçtiği cinsiyet rolü nedeni ile hep çekingen davranan kadınların cesaretlendirilmesi gerekiyor. Kadın liderliğindeki şirketlerin parladığı günümüzde yeter ki yine çoğunluğu erkeklerden oluşan seçici kurullar ve  jürilerden beklenen kadın çalışanlara daha eşitlikçi, adil ve etik yaklaşsınlar.

PAYLAŞIMLAR

Lütfen yorumunuzu girin !
Lütfen adınızı giriniz.

İşletmelerde Doğru Büyüklük Arayışları (Rightsizing)

Rightsizing, işgücünü azaltma, üretilen katma değeri doğrudan desteklemeyen faaliyetlerden kurtulma, giderleri azaltma, iş akışları ve prosedürlerin yeniden tasarlanması, politikaların...

Koronavirüs ile ilgili Doğru Bilinen Yanlışlar Prof. Dr. Birol Baytan Cevaplıyor

Koronavirüs  tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de gündeme oturdu. İnternette ve sosyal medyada yer alan bilgi kirliliği ise, insanların kafasının...

TÜMSİAD’tan 12 Maddelik Ekonomik Tedbir Paketi

Koronavirüsün neden olduğu Kovit-19 salgını insan sağlığı tehdit altında, ülke ekonomilerine büyük zarar veriyor. TÜMSİAD Genel Başkanı Yaşar Doğan...

Ford Otosan, Sağlık Çalışanlarına Yüz Maskesi Üretmek için Hazırlıklarını Tamamladı

Ford Otosan, Türkiye’nin yeni tip koronavirüsle (Covid-19) mücadelesine katkı sunmak için düğmeye bastı. Şirket, koronavirüsle mücadelenin temel dayanağını oluşturan...

Üretim Kapasitesinin Yarıdan Fazlası Hijyen Malzemelerine Ayrıldı

Türkiye’nin önde gelen kişisel bakım ve kozmetik üreticilerinden Giz Kozmetik, üretim kapasitesinin büyük bölümünü kolonya ve antibakteriyel malzemelere ayırdı....

Migros, Online Ticarete Yeni Kulvar Açtı

Migros online platformlardaki çalışmalarını bir üst seviyeye taşıyor. Migros’un yaptığı yeni uygulamayla müşteriler, Migros Sanal Market’in web sitesi ya...

Çalışanlar Prestiji Değil, Esnek Çalışmayı Tercih Etti

Global Workplace Analytics tarafından yapılan ve ABD’de 12 yıl süren araştırmaya göre, evden çalışmak, bir şirkete çalışan başına ortalama...

Siber COVID-19’a Dikkat

Küresel COVID-19 salgınına paralel olarak siber saldırılar arttı. Siber suçluların insanları en savunmasız oldukları anda hedef aldığını belirten KPMG...

Delphi Technologies’ten 2020 ve Sonrası Otomotiv Öngörüleri!

Otomotiv ekipman üreticileri için geleceğe yönelik çözümler sunan Delphi Technologies, küresel araç pazarı ve satış sonrası sektörü için devrim...

TBB’den Duyuru/Çek Ödeme Destek Kredisi ve Kredi Desteği Hakkında

Koronavirüs salgınının istihdam, üretim, ticaret ve ödeme sistemine olası etkilerini en az düzeyde tutmakamacıyla uygulamaya alınan“Ekonomik İstikrar Kalkanı” tedbirlerinin...

Kurumsal Şirket Üyeliğinizi Sorguladınız mı? Tüm içeriklere erişiminiz olup olmadığını sorgulamak için Tıklayın. →