Bir projenin gerçek maliyetini ortaya çıkarmak zor bir süreçtir. Çünkü maliyet sadece malzeme ve işçilikten ibaret değildir. Arka planda görünmeyen emek ve çaba vardır.
Herhangi bir proje ilk görüşmesine gitmek için yapılan yol ve konaklama masrafıyla başlar diye düşünüyorsanız yanılırsınız. O işin size verilmesini, o firmanın size ulaşmasını ve sizin bilinirliliğinizi sağlayan fuar ve reklam çalışmalarınız, kırk yıldan beri sürdürdüğünüz çabalarınız, piyasada var olma ve ayakta kalma gayretiniz, önceki müşterilerinizi memnun etmek için verdiğiniz emeklerinizin, satış ekibinizin çaba ve harcamalarının projenin maliyetinde yeri vardır. Bu yeni firma sizi neden tercih etti, isminizi nerden duydu, size nasıl güvendi gibi soruların cevapları da proje maliyetinin bir parçasıdır.
Bir projenin maliyeti hesaplanırken genel olarak şu kalemler ön plana çıkar:
- Malzeme maliyeti
- İşçilik maliyeti
- Varsa fason ve teşeron işçilik maliyeti
- Nakliye giderleri
- Yol ve harcırah masrafları
- Genel giderlerin yansıtılması
- Devreye alma masrafları
Projeye ilk teklifi vermek için harcadığınız zaman ve emek, projenin oluşması ve olgunlaşması için yaptığınız toplantılar, aldığınız danışmanlık hizmetleri, projenin çizimi için aldığınız programlar, kurduğunuz bilgisayar sistemi ve proje ekibinizin harcadığı zaman ve performansın da proje maliyeti içinde belirli bir yüzdesi vardır. Buna mühendis ekibinizin yaptığı arge çalışmalarını da eklemek gerekir.
Projenin başlamasından sonra planlama, satınalma, imalat, montaj ve test işlemleri ile devam eder. Bu arada muhasebe, insan kaynakları, danışma, lojistik ve depo da projenin bir parçasıdır. İmalattaki ustalarınızın performansının yanı sıra, şoförlerinizin gayreti ve hatta fabrika gece bekçisinin çalışması bile maliyete yansır. Kira, elektrik, servis, yemek, doğalgaz, tamir, bakım, temizlik, kırtasiye, çay v.s. genel giderler de maliyete eklenir. Öte yandan malzeme ithal etmişseniz çıkan gümrük vergileri, KDV, SGK ve işçi kesintileri, fazla mesai ve yıllık izin ücretleri de maliyet içinde yekûn tutan kalemlerdir.
Ancak malzeme, işçilik ve proje maliyeti projenin teslimi ile bitmez. Garanti süresi içinde ve sonrasında yaptığınız iş ve işlemlerin varlığı sürdükçe devam eder…
Bütün bu hesaplamalar içinde maliyet noktasında şunları göz önünde bulundurmak lazımdır bence. Sonuçta öyle kaliteli malzemeler seçilmeli, öyle güzel bir imalat ve montaj yapılmalıdır ki, projeyi teslim edip yıllar sonra aynı müşteriden başka yeni bir proje talebi gelinceye kadar o proje unutulmalıdır. Yani sıfır hata ve sıfır sorunlu makine imalatından bahsediyorum.
Malzeme Maliyeti Örneği:
Malzeme maliyeti uzun vadeli düşünmek gerekir. İlk alım maliyetini esas alırsanız çok yanılırsınız. Çünkü siz 40 yıldır var olan ve gelecek hedefleri olan bir firmasınız. Geleceği de düşünmek zorundasınız. İşte size ilk alımı kalitesiz ve ucuz malzemeden seçerseniz başınıza gelecekleri gösteren bir grafik çalışması:
Grafikte açıkça görüldüğü gibi ilk başta 50 $’a aldığınız malzeme 2 yıl sonra ilk arızasını vermekte, 3. Yılda revizyona gitmenize sebep olmakta, sonra 2. Arıza ve tamamen yenileme gerektirmektedir. Bu şekilde 5 yıl önce teslim ettiğiniz projeyi hiçbir unutmanıza fırsat vermemekte sürekli sizi meşgul etmektedir. 5. yıl sonunda maliyeti de 500 $’a çıkmıştır. Halbuki en başta 100 $ lık kaliteli malzemeyi tercih etmiş olsaydınız maliyetini 5. yılın sonunda hala aynı kalacaktı. Bu arada prestij kaybı parayla ölçülmediği için burada yer almamaktadır. Tabi aynı şekilde kaliteli malzemenin kazandıracağı prestiji de ölçemediğimiz için kazancı tam hesaplayamayız.
İşçilik Maliyeti Örneği:
İşçilik maliyetleri de uzun vadeli benzer hesaplamalar gerektirir. Mesela 3 iyi yetişmiş, tecrübeli ustayla 3 ayda tamamlayabileceğiniz bir projeyi 5 orta seviye usta ile ancak 6 ayda tamamlayabilirsiniz ve 3 aylık uzamanın getirdiği maliyeti hesaplamak için ekibinizle 10 toplantı yapsanız içinden çıkamazsınız. En sonunda o projeden zarar ettiğinizi görürsünüz. Gecikmenin ve projeyi geç teslim etmenin kaybettirdiği prestij kaybı parayla ölçemediği için ondan bahsetmek istemiyorum çünkü moralinizi bozmak istemem.
Cavit SOY
Trendyol, Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) tarafından düzenlenen “İhracatın Şampiyonları Ödül Töreni”nde, ‘e-ihracat’ kategorisinde birincilik ödülünün sahibi oldu. Trendyol Grubu Başkanı Çağlayan Çetin, ödülü Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın elinden aldı.
Ege İhracatçı Birlikleri (EİB), Mayıs ayında yüzde 8 artışla 1 milyar 686 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirdi. EİB’nin 2024 yılının Ocak-Mayıs döneminde ihracatı 7 milyar 696 milyon dolar olurken, son 1 yıllık dönemdeki ihracatı 18 milyar 349 milyon dolara ilerledi.207 milyon dolarlık ihracata imza atan Ege Demir ve Demirdışı Metaller İhracatçıları Birliği zirvedeki yerini korurken, Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği yüzde 4 artışla 146 milyon dolarlık döviz getirisiyle ikinci ve Ege Hazır giyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği yüzde 18 artışla 139 milyon dolarlık ihracatla üçüncü sıranın sahibi oldu.
Mobilite ve sürdürülebilirliğin önemli olduğu perakende sektöründe zaman ve lokasyon bağımsız imzalama süreçlerinin yönetilmesini sağlıyor. Çözüm sayesinde çoklu mağaza yönetimi yapan AVM ile perakende mağazaları karşılıklı sözleşme, izin ve evrak süreçlerini hızla mobil olarak ilerletebiliyor. Sayfalarca çıktı almanın, imzacı beklemelerinin, kargolama ve arşivleme süreçlerinin önüne geçilmiş olunuyor.
Türk maden sektöründeki 17 sivil toplum kuruluşunun bir araya gelmesiyle oluşan Maden Platformu, maden sektörünün gündemindeki konuları Ankara nezdinde takip ediyor, sektörün önünü açıyor.Maden Platformu 15 Mayıs Çarşamba 2024 günü Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanımız Dr. Alparslan Bayraktar’ı Ankara’da makamında ziyaret ettikten sonra 1 Haziran’da Elazığ’da bir araya geldi.
Çin’in Şanghay kentinde 05-10 Kasım 2024 tarihleri arasında düzenlenecek olan “Çin Uluslararası İthalat Fuarı 2024” Türkiye milli katılım organizasyonu bu sene 6. Kez Ege İhracatçı Birlikleri (EİB) organizatörlüğünde gerçekleştirilecek.
Özel markalı ürünler sektöründe dünyanın en büyük fuarı olan PLMA’s World of Private Label 2024 fuarı, Hollanda’nın Amsterdam şehrinde gerçekleştirildi. Türkiye milli katılım organizasyonu bu yıl 14’üncü defa İstanbul Kimyevi Maddeler ve Mamulleri İhracatçıları Birliği (İKMİB) tarafından gerçekleştirilen fuara 148 Türk firması çıkarma yaptı. 
Geçtiğimiz hafta Ticaret Bakanlığı tarafından yayınlanan “Türkiye’de E-Ticaretin Görünümü Raporu” sektöre ilişkin çarpıcı veriler ortaya koyuyor. Rapor verilerine göre e-ticaret hacminin Türkiye’de bir yılda yüzde 115 oranında artarak 1,85 trilyon Türk lirasına ulaştığını ifade eden TOBB E-ticaret Meclisi Üyesi, Ticimax E-ticaret Sistemleri Kurucu CEO’su Cenk Çiğdemli, “Ticaret Bakanlığı’nın 2024 yılı öngörüsü ise e-ticaret hacminin 3,4 trilyon Türk lirasına yükselmesi” dedi.
İş Dünyası ve Sürdürülebilir Kalkınma Derneği (SKD Türkiye) ve Ankara Üniversitesi Su Yönetimi Enstitüsü iş birliğiyle, Ülker ana sponsorluğunda; Brisa, IC İçtaş İnşaat, PepsiCo, Sütaş, Toros Tarım, Wilo, Şekerbank ve TürkTraktör’ün destek sponsorluğunda gerçekleştirilen ‘Su Riskleri AR-GE Projesi’nin ikinci faz sonuçları açıklandı.
Akca Lojistik Genel Müdürü Enes Akça, 9 Haziran Lojistikçiler Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada, Türkiye’de lojistik sektörünün güçlü bir büyüme potansiyeline sahip olduğuna dikkat çekerek sektörün genel ekonomik büyümenin önünde gittiğini hatırlattı. Lojistik sektörünün yılı 40 milyar dolarlık ihracatla tamamladığını belirten Enes Akça, “Türkiye lojistik ve taşımacılık sektöründe 100 milyar dolar pazar büyüklüğü ile küresel lojistik ihracatından yüzde 2,5 payla dünyada 11. sırada yer alıyor. Döviz kazandırıcı hizmet getirisi en fazla olan sektörlerden birisi olan lojistik ve taşımacılık sektörü, toplam hizmet ihracatı içinde çok önemli bir paya sahip ve bu pay her geçen yıl artıyor. Sektörün güçlü potansiyeli mutlaka değerlendirilmeli.” dedi. Lojistik sektörünün, ülkemizin coğrafi avantajları iyi kullanılırsa özellikle uluslararası alanda en az turizm kadar yüksek döviz kaynağı üretebileceğine işaret eden Enes Akça, sektörün hem yurt dışı hem de yurt içindeki stratejik önemini vurguladı. Lojistiğin yurt içinde tasarruf, istihdam ve ekonomik değer anlamında pek çok sektöre önemli katkılar sunduğunu aktaran Akça, “Tüm mevsimsel ve coğrafi şartlarda, gece gündüz demeden ülkemizin her köşesine en iyi hizmeti ulaştırmak için gayret gösteren tüm sektör çalışanlarının Lojistikçiler Günü’nü kutluyor, tüm paydaşlarımızın ortak çabasıyla sektörümüzü daha da ileriye taşıyacağımıza inanıyorum” diye konuştu.