McKinsey raporunda, 2030 yılında Metaverse’ün potansiyel ekonomik değerinin 5 trilyon dolar olması beklendiği belirtiliyor. E-ticarete 2-2,6 trilyon dolar, akademik sanal eğitime 180-270 milyar dolar, pazarlamaya 144-206 milyar dolar, oyuna 108-125 milyar dolar potansiyel etkisi olacağı tahmin ediliyor. Aynı raporda yer alan anket sonucunda, günlük aktivitelerini Metaverse’te geçirme heyecanı olan tüketicilerin oranı %59, Metaverse’ü benimseyen şirketlerin oranı ise %57.
Metaverse alanında 2021 yılında 57 milyar dolar, 2022’nin ilk 5 ayında 120 milyar dolar yatırım yapıldı. Bu yatırımlar büyük teknoloji şirketleri, risk sermayesi (venture capital – VC) ve özel sermaye (private equity – PE) tarafından yapıldı.

Konuyla ilgili açıklamalarda bulunan Global Bilişim Derneği (BİDER) Başkanı Şenol Vatansever, Metaverse’ün gündelik hayatta artık daha fazla konuşulduğunu belirterek, tüketicilerin ve şirketlerin yaklaşımlarını, bunun sosyal hayatı ve yaşamı nasıl etkileyebileceğini, ekonomisinin gelişimini ve hangi startup’ların ortaya çıkabileceğini, ülkeler açısından ne anlama geleceğini, ulusal güvenlik ve siber güvenlik riskleri de dahil olmak üzere kişisel verilerin ve mahremiyetin korunması gibi konuların üzerinde çalışmanın öncelik haline geldiğini söyledi. “Metaverse Sanal Evreni” gündemi ile Metaverse’ü Türk televizyonlarında ilk defa 31 Ekim 2021 tarihinde Teknoloji ve Gelecek canlı yayınında tartışmaya açtıklarını ve ara ara ilgili gündemlerde değerlendirmeye devam ettiklerini belirtti. Dijital Biz ve uzman konukların sunduğu haftalık teknoloji ve kripto raporlarında da Metaverse ile ilgili haberlere daha fazla yer verildiğinin altını çizdi.
Metaverse alanında kritik hamleler:
- Meta, Microsoft, Nvidia, Apple, Alphabet dahil olmak üzere büyük teknoloji şirketleri Metaverse’ü şekillendirmeye yönelik aksiyonlar alıyor.
- Facebook adını Meta olarak değiştirdi.
- Microsoft, video oyun şirketi Activision Blizzard’ı satın aldı.
- Nvidia, Omniverse gerçek zamanlı 3D grafik platformu ile iddiasını ortaya koydu.
- Sony, PlayStation VR2 sanal gerçeklik gözlüğünü bu yıl sonunda piyasaya sürecek.
- Apple’ın 2023 yılında Artırılmış Gerçeklik (Augmented Reality – AR) alanına girmesi olasılığı konuşuluyor.
Metaverse alanında önemli yatırımlar:
- Adreessen Horowitz; oyun stüdyolarına, Metaverse’e, oyunlara yatırım yapmak için 600 milyon dolarlık Games Fund One risk sermayesini başlattı.
- NFT pazar yeri OpenSea, Paradigm ve Coatue liderliğindeki C serisi finansman turunda 13,3 milyar dolar değerleme üzerinden 300 milyon dolar yatırım aldı.
- Bored Ape Yacht Club yaratıcısı Yuga Labs, sanal bir dünya yaratmak için 4 milyar dolar değerleme üzerinden 450 milyon dolar yatırım aldı.
- Pokémon Go oyununun geliştiricisi Niantic, Coatue’den 300 milyon dolar yatırım aldı.
- Metaverse teknoloji şirketi Improbable, Andreessen Horowits ve SoftBank liderliğinde 150 milyon dolar yatırım aldı.
- The SandBox, SoftBank’tan 93 milyon dolar yatırım aldı.
Metaverse alanında önemli gelişmeler:
- Roblox günlük 55 milyondan fazla aktif kullanıcıya ulaştı. Roblox reklamveren ve iş ortağı olarak Nike ve Gucci ile anlaştı.
- Fortnite günlük 20 milyondan fazla aktif kullanıcıya sahiptir. Fortnite’taki Travis Scott konserine 27 milyonun üzerinde tekil kullanıcı katıldı.
- LEGO; Fortnite’ın yapımcısı Epic Games’e yatırım yaptı. Epic Games, son koleksiyonunu Metaverse’e taşıyan lüks marka Balenciaga ile iş birliği yaptı.
- Asya’nın en büyük Metaverse platformu Zepeto, 300 milyondan fazla küresel aboneye sahiptir. Zepeto, Samsung ile iş ortaklığı anlaşması yaptı.
- The Sandbox’ta Snoop Dogg’un sanal konutu “Snoopverse”in yanındaki arsaya anonim bir kullanıcı 450.000 dolar ödeyerek satın aldı. The Sandbox’taki kurumsal yatırımcılar arasında Adidas, Samsung, HSBC yer aldı.
Tüketiciler Metaverse’te sosyal, eğlence, oyun, seyahat, alışveriş gibi aktivitelerden heyecan duyuyor. Şirketlerin Metaverse’te uyguladığı kullanım örnekleri arasında pazarlama kampanyası ve girişimleri, çalışanlar için öğrenme ve gelişim, toplantılar, etkinlikler ve konferanslar, ürün tasarımı ve dijital eşleştirme yer aldığını anlatan BİDER Başkanı ve Multiversera Teknoloji Yatırımları Yönetim Kurulu Başkanı Şenol Vatansever, şöyle devam etti:
“Şirketlerin hangi metaverse’lerde yer alacaklarına karar vermeleri gerekiyor. Öncelikle hedef kitlelerinin nerede olduğunu tespit etmeleri önemli, sonra bu hedef kitlelerine gerekli çalışmaları yaparak erişebilmeleri… İşte burada bizim ‘Multiversera’ dediğimiz süreç önem kazandı, yani ‘Çoklu Evren Çağı’. Birden fazla evren olduğu ve sayıları çok daha fazla artacağı için Çoklu Evren Çağı’nda bu evrenlerin seçim süreci önem kazandı. İlerleyen dönemde evrenler arasındaki geçiş imkanları ve entegrasyonlar kritik önemde olacak. İnternet ve sosyal medya yakın gelecekte dönüşerek Metaverse olacak ve günlük yaşamımızın bir parçası haline gelecek. Fiziksel dünyadaki yaşamın bir kısmının Metaverse’e kaydırılmasıyla insanlar mutlu oldukları lokasyonlarda hayatlarına devam ederek iş, okul ve özel yaşamlarının gerekli kısımlarını burada tamamlayabilecek. Metaverse alanındaki ve blokzincir, kripto teknolojileri, NFT, yapay zekâ, nesnelerin interneti gibi tamamlayıcı alanlardaki startup’ların potansiyeline inanıyoruz. Bu alanlardaki startup’lara kuracağımız fonla yatırım yapmayı planlıyoruz. Bu alanlarda çözüm sağlayıcı ve üretici de olan Multiversera Teknoloji Yatırımları tarafından AR-GE’sine başlanan ve geliştirilecek Metaverse’ün kendi ekonomisi ve token’ı olacak. Gelişmeleri paylaşmaya devam edeceğiz.”












Şimdi sıra insanlarda görülen bu hastalığın nasıl olup da işletmelerde üstelik de nerede ise birebir benzerlikle görüldüğünü; bulgularının ne olduğunu ve sonuçta da ne gibi sorunlar doğurduğunu sorgulayacağımız sorulara geldi.
Yemeğin önemi insanoğlunda çok büyük yeri vardır. Yemek keyiftir, güzelliktir burada biz şeflere çok büyük iş düşüyor bu keyfi yaşatmak için bütün yeteneklerimizi bilgimizi kullanarak o canım tabaklarımızı oluşturmalıyız. Devamlı gündemi de takip ederek farklı lezzetler farklı sunumlar oluşturmalıyız. Bu sunumlar ile yemek masalarımız çok daha keyifli olacaktır.
Değer zinciri analizi metodu ilk kez 1985 yılında Harvard İşletme Fakültesi’nden Michael Porter tarafından, rekabet avantajı elde etme ana fikriyle ileri sürülmüştür.



Günümüzde pazarlar hızla gelişme ve değişme göstermektedir. Bu durum satın almayı şirketlerin önemli ve stratejik bir performans kriteri haline getirmiştir.

Türkiye’nin makine ihracatı yılın üçüncü çeyreği sonunda, geçtiğimiz yılın aynı dönemine göre yüzde 7,4 artarak 18,4 milyar dolar oldu. 9 aylık süreç sonunda Rusya’ya ihracatın yüzde 37,6 arttığı sektörde, en büyük ihracat pazarları sıralamasında Almanya, ABD ve İtalya ilk üçteki yerini korudu. Eylül ayında 263 milyon dolar olarak gerçekleştirilen Almanya’ya ihracat ilk 9 ay sonunda 2,2 milyar dolara yükseldi. Resesyon beklentilerinin arttığı Avrupa ülkeleri bu dönemde Türkiye’den toplam 10,5 milyar dolar tutarında makine satın aldı.
“İlk iki çeyrekte yüzde 9,6 ve yüzde 6 büyüyen dünya makine teçhizat yatırımlarındaki büyümenin son çeyrekte yüzde 1’e kadar gerilemesi, 2023’ün ilk çeyreğinde ise tamamen durması bekleniyor. Bunda küresel enflasyon ve maliyet artışı yanında, finansmanın çok pahalı hale gelerek yatırımcıların risk iştahını kaçırmasının önemli etkisi var. Gelecek yıl küresel ihracatın miktar olarak aynı kalacağı, fakat tüm sektörlerdeki ortalama ihracat birim fiyatlarının yüzde 5 kadar gerileyeceği öngörüleri karşısında, sene bitmeden alınacak her yeni iç veya dış sipariş işletmelerin ölçek verimliliği ve rekabetçiliği açısından büyük önem taşıyor.”
Kamu İhale Kurulu Kararı Özeti; Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından 11.08.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı ve Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi İle Yapılan 10 Ay Süreli Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı (Ortak İhale) İhalesi” ihalesine ilişkin olarak Name Kurumsal Yemek Gıda A.Ş.nin 29.08.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.09.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 16.09.2022 tarih ve 50263 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.09.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.