Çin’e Tavuk Ayağı İhracat İzni Çıktı mı? 200 Milyon Dolarlık Beklentide Son Durum

Satınalma Dergisi
Satınalma Dergisihttps://satinalmadergisi.com
KURUMSAL PAZARDA 13. YIL HABER & LANSMAN: dergi@satinalmadergisi.com REKLAM: reklam@satinalmadergisi.com ABONELİK: abone@satinalmadergisi.com Tel : (546) 740 10 10
spot_imgspot_img

Çin’e Tavuk Ayağı İhracat İzni Çıktı mı? 200 Milyon Dolarlık Beklentide Son Durum

Şanghay’da 5-10 Kasım 2026 tarihlerinde düzenlenen, Çin Uluslararası İthalat Fuarı’nda Türk ihracatçıların gündem maddelerinden biri yine tavuk ayağıydı. Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği Başkanı Ufuk Atakan Demir, fuara ilişkin 12 Kasım 2026’da yayımlanan haberde, birlik olarak tavuk ayağı (chicken feet – chicken paws) ihracatının önündeki engellerin kaldırılmasını istediklerini söyledi. Demir, Türkiye’nin bu üründe önemli bir üretim ve ihracat kapasitesine sahip olduğunu, Çin pazarında da ciddi bir talep bulunduğunu vurguladı. Bu talep, Çin’in Türk tavuk ayağına kapısını Kasım 2026 itibarıyla hala açmadığının işareti. Oysa 2025 yılının sonbaharında sektör iznin çıkmasını bekliyordu.

Birliğin o dönemki başkanı Bedri Girit, 2025 yılının ekim ayında yaptığı açıklamada, Türkiye’nin Çin’in karantina listesinden çıkarılması halinde, yılda 75 bin ton tavuk ayağı ihraç edilebileceğini dile getirmişti. Girit’e göre bu ihracat Türkiye’ye yılda 200 milyon dolar döviz kazandırabilirdi. Bu açıklamadan kısa süre önce Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı da Çin ziyaretinde konuyu gündeme getirmişti. Aradan geçen bir yılda kanatlı eti ihracatına ilişkin protokolün imza sürecini hızlandırmak için toplantılar yapıldı ve Çin heyeti Türkiye’ye geldi ancak ilk sevkiyat için gereken izin henüz çıkmadı. Bir yılda nelerin değiştiğini, iznin neden geciktiğini ve izin çıktığında Türkiye’nin gerçekte ne kazanabileceğini anlamak için önce Çin heyetinin Türkiye’deki temaslarına bakmak gerekiyor.

Çin Heyeti Türkiye’de Tesisleri İnceledi

Tarım ve Orman Bakanlığı’nın duyurusuna göre, 14 Temmuz 2026’da İstanbul’da, Ticaret Bakanlığı koordinasyonunda teknik bir toplantı yapıldı. Toplantıya Çin Halk Cumhuriyeti Gümrükler Genel İdaresi (General Administration of Customs of China- GACC) heyeti katıldı. Toplantının ana gündemi, Türkiye’den Çin’e kanatlı eti ve ürünleri ihracatının sağlık şartlarını belirleyecek protokolün imza sürecinin hızlandırılmasıydı. Basına yansıyan bilgilere göre aynı toplantıda Çin İthal Gıda İşletmeleri Kayıt Sistemi (China Import Food Enterprise Registration – CIFER) üzerinden yürütülen kayıt süreçlerindeki teknik aksaklıklar da değerlendirildi. Bakan Yumaklı da 10 Eylül 2026’da Çin ile defne yaprağı protokolünün imzalandığı törende kanatlı eti konusundaki görüşmelerin sürdüğünü belirterek yakın zamanda iyi haber vereceklerini açıkladı.

13 Ekim 2026’da Ankara’da Gıda ve Kontrol Genel Müdürü Dr. Ersin Dilber ile Shenzhen Gümrüğü Bölüm Müdür Yardımcısı Zhang Jianrui başkanlığındaki beş kişilik Çin heyetinin katılımıyla bir açılış toplantısı düzenlendi. Veteriner kontrol enstitüsüne ve kanatlı eti tesislerine planlanan saha ziyaretleri kapsamında heyet, 15 Ekim 2026’da İzmir’in Kemalpaşa ilçesinde köy tavukçuluğu uygulamalarını yerinde inceledi. İmza, beklenen haber olsa da ilk konteynerin yola çıkması, tesis denetimi ile kayıt adımlarına bağlı ve bu süre aylarla ölçülüyor. Su ürünlerindeki gelişmeler bunun yakın bir örneği. Bu alandaki protokoller 2025 yılının ekim ayında imzalandı ve 2026 yılının nisan ayına gelindiğinde somon ile orkinos gönderiliyordu. Çipura ve levrekte ise sektör temsilcileri o tarihte ihracatın yeni devreye girdiğini belirtiyordu.

Kapı 2020’de Bir Kez Açılmıştı

Türk tavuk ayağı (鸡爪, jī zhuǎ), 2020’den önce Çin’e Hong Kong ve Vietnam gibi aracı pazarlar üzerinden gidiyordu. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın, “Kanatlı Hayvancılık Sektör Politika Belgesi 2023-2027” de, Çin’e kanatlı eti ve et ürünleri ihracatının 2020’de başladığı belirtiliyor. İlk doğrudan tavuk ayağı sevkiyatını, 6 Kasım 2020’de Uşak merkezli bir üretici yaptı. Belgedeki verilere göre, Türkiye’nin Çin’e tavuk eti ve sakatat ihracatı, 2019’da sıfırken 2022’de 46.027 tona çıktı ve Çin, Irak’tan sonra ikinci pazar oldu. Aynı belgede tavuk ayağı ihracatının 2022’de 58.683 tona ulaştığı, bunun yaklaşık %85’inin Çin, Tayland ve Hong Kong’a gittiği ifade ediliyor. ABD Tarım Bakanlığı’nın (United States Department of Agriculture – USDA) raporlarına göre Çin, Türkiye’de 2023’ün başında görülen kuş gribi vakaları üzerine, aynı yılın haziran ayında Türkiye’den ithalatı askıya aldı.

İzin Neden Gecikiyor?

İznin gecikmesinin arkasında, kuş gribi geçmişi ve Çin’in hastalık riskini nasıl değerlendirdiği yatıyor. Türkiye’nin Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü’ne (World Organisation for Animal Health – WOAH) sunduğu beyana göre, ülkedeki tüm iller 22 Temmuz 2023’ten itibaren kuş gribinden ari, yani hastalıktan arınmış durumdaydı. Bu durum 2024 yılının ekim ayının sonunda Konya’da görülen vakayla sona erdi. Türkiye, 26 Eylül 2025 itibarıyla bölge bazında arilik beyanında bulundu, Girit de bir ay sonra Bakanlığın arilik raporuna rağmen, ihracatın başlatılamadığına dikkat çekti. Bölge bazlı bir beyanın ticarete yansıması, ithalatçı ülkenin bölgeselleştirmeyi, yani vakanın görüldüğü bölgeyi ayırıp ülkenin geri kalanından alım yapmayı kabul etmesine bağlı. Sektör politika belgesinde, vakalar söndürüldükten sonra da süren kısıtlamaların ve bölgeselleştirme uygulanmadan getirilen ülke çapındaki yasakların, Dünya Ticaret Örgütü’nde şikayet konusu olduğu belirtiliyor.

Çin, Arjantin’den kanatlı ithalatını 2023 yılının mart ayında durdurmuş, iki yıl sonra 17 Mart 2025’te yeniden açmıştı. Ancak 20 Ağustos 2025’te ülkede görülen yeni bir vakanın ardından ithalatı ülke genelinde tekrar askıya aldı. Polonya ise 15 Eylül 2025’te Çin ile bir bölgeselleştirme anlaşması imzaladı. Bu anlaşmaya göre Polonya’da bir vaka görüldüğünde yalnızca vakanın çıktığı bölge ihracat dışında kalıyor. Çin, ABD için de 2026 yılının mayıs ayında 17 eyaletten kanatlı ürün erişimini eyalet bazında yeniden açtı. Türkiye için kalıcı kazanım, tek bir vakada bütün ülkeyi yeniden kapatmayan bölge bazlı bir düzenlemeyle mümkün görünüyor.

Tavuk Ayağı Bugün Aracı Ülkeler Üzerinden Gidiyor

Doğrudan kapının kapalı olması ihracatı durdurmadı. Girit’in 2025 yılının ekim ayındaki açıklamasında Türkiye, o yılın eylül ayına kadar farklı ülkelere 32 bin ton tavuk ayağı ihraç etti ve 19 milyon dolar gelir elde etti. Ortalama ihraç fiyatı kilogram başına 0,60 dolarda kaldı. Girit, ürünü alan ülkelerin kendi tüketimlerinin fazlasını Çin’e sattığını ve bu dolaylı yolda gelir kaybının %50-60’a ulaştığını belirtmişti. USDA’nın Ankara ofisinin raporlarında da kuş gribi kısıtlamalarına rağmen Vietnam, Laos ve Belarus’a tavuk ayağı ihracatının sürdüğü aktarılıyor. Zincire eklenen her aracı, ürünün Çin’deki fiyatından bir pay alıyor ve bu pay Türk üreticinin elinde kalan geliri azaltıyor.

2026’da bu tabloya yeni bir belirsizlik eklendi. Ticaret Bakanlığı, 9 Şubat 2026’da Ramazan ayı öncesinde, iç piyasada arz güvenliğini sağlamak ve fiyat hareketlerini kontrol altına almak amacıyla kanatlı eti ihracatını durdurdu. Resmi açıklamada kapsamdaki ürünler kalem kalem sayılmadı ancak sektör temsilcilerine göre iç piyasada tüketilmeyen tavuk ayağı da yasağın içinde kaldı. 2026 yılının ağustos ayında duyurulan kararla, tavuk eti ihracatı için aylık 50 bin tonluk kota belirlendi. Tavuk ayağının bu kotadaki durumu kamuoyuna açık bilgilerden anlaşılmıyor. İhracat sözleşmesi imzalamış firmalar açısından böyle kararlar, teslim takviminin ve fiyatın kısa sürede değişebileceği anlamına geliyor.

Türkiye’de Değeri Olmayan Bir Yan Ürün

Çin’de restoran menülerinde “anka kuşu pençesi” anlamına gelen adla (凤爪, fèng zhuǎ) sunulan tavuk ayağı, Türkiye’de sofraya girmediği için ihracat dışında değerlendirilme imkanı sınırlı. Sektör politika belgesine göre, 2017’den bu yana karasal hayvanların kendi türünden elde edilen işlenmiş hayvansal proteinlerle beslenmesi yasak. Belgede, tavuktan elde edilen un tavuk yeminde kullanılamıyor, hindi yeminde ise kullanılabiliyor. Girit, 2026 yılının şubat ayındaki yasağın ardından bu ürünlerin ya öğütülüp yem olacağını ya da çöpe gideceğini söylemişti. Bir kesimhane için aynı ürün, pazara erişime göre ya bir maliyet kalemine ya da bir gelir kalemine dönüşüyor. Girit’in 2025 yılının ekim ayındaki açıklamalarında, aracı ülkeler üzerinden ortalama 600 dolar olan ton fiyatı, doğrudan satışta 2.400 dolara çıkabiliyordu.

200 Milyon Dolar Hesabı Neye Dayanıyor?

2025’te dile getirilen 200 milyon dolarlık beklentiyi, kaynaklardaki fiyatlarla yapılan basit bir hesapla sınamak mümkün. Yıllık 75 bin tonluk ihracat, 2025’in ilk dokuz ayındaki ortalama fiyat olan kilogram başına 0,60 dolarla yaklaşık 45 milyon dolar gelir sağlıyor. Girit’in doğrudan satışta öngördüğü en az üç katlık fiyatla, yani kilogram başına 1,80 dolarla bu rakam yaklaşık 135 milyon dolara çıkıyor. Çin gümrük verilerine göre Çin, 2025’te Rusya’dan aldığı 109 bin ton tavuk ayağı için 327 milyon dolar ödedi. Bu rakam, Çin’in ödediği ithalat fiyatı olarak tonda yaklaşık 3.000 dolara karşılık geliyor ve bu fiyatla 75 bin tonun değeri yaklaşık 225 milyon dolara ulaşıyor. Dolayısıyla 200 milyon dolar ulaşılabilir bir rakam, fakat en iyi fiyat koşullarında gerçekleşebilecek bir üst sınır.

Hesabı zorlaştıran bir başka etken de Çin pazarının kendisi. USDA’nın 2026 yılının temmuz ayında yayımlanan raporuna göre Çin’in donmuş tavuk ayağı (冻鸡爪, dòng jī zhuǎ) ithalatı 2026’nın ilk beş ayında 100 bin tona geriledi. Bu, bir önceki yılın aynı dönemine göre %37,5’lik bir düşüş anlamına geliyor, raporda piyasada arzın bol olduğu ve fiyatların baskı altında kaldığı da kaydediliyor.

Raporda piyasada arzın bol olduğu ve fiyatların baskı altında kaldığı kaydediliyor. Ticaret Bakanlığı verilerine göre, Çin’in kanatlı eti ve ürünleri ithalatı da 2023’teki 4,22 milyar dolardan 2025’te 2,11 milyar dolara indi. Bu düşüşe rağmen Çin, kanatlı ürünlerinde büyük alıcılar arasında kalıyor. Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Tarım Ekonomisi Bölümü’nden Deniz Sarıca, Aslı Dalgıç ve Vecdi Demircan’ın 2025’te yayımlanan çalışmasında, Çin’in 2023’te dünya piliç eti ithalatının %11,23’ünü gerçekleştirdiği belirtiliyor.

Türkiye Kanatlı Sektöründe Nerede Duruyor?

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerinde, Türkiye 2025’te 2,7 milyon ton piliç eti üretti ve üretim bir önceki yıla göre %11,3 arttı. Sarıca, Dalgıç ve Demircan’ın çalışmasında Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (Food and Agriculture Organization – FAO) verileriyle, Türkiye’nin 2023’te dünya piliç eti üretiminde dokuzuncu sırada olduğu ifade ediliyor. Ticaret Bakanlığı’na göre Türkiye, 2025’te 772 milyon dolarlık kanatlı eti ve ürünleri ihracatıyla dünyada 15. sırada yer aldı ve dünya ihracatındaki payı %1,44 oldu. Raporda en büyük pazarlar Irak (%48,9) ve Suriye (%13,3) olarak veriliyor. Sektör politika belgesinde ve söz konusu akademik çalışmada, pazar çeşitlendirmesinin gerekliliği vurgulanıyor. Politika belgesinde sayılan biyogüvenlik talimatı, sürülerin Kanatlı Bilgi Sistemi üzerinden izlenmesi ve Ulusal Salmonella Kontrol Programı, Çin gibi sıkı denetim yapan pazarlarda sektörün dayanabileceği uygulamalar arasında yer alıyor.

Sektörel Kontrat İncelemeleri Eğitimi Haber çin’e Tavuk Ayağı İhracat İzni çıktı Mı 200 Milyon Dolarlık Beklentide Son Durum

Kalıcı Erişim Bölgeselleştirmeye Bağlı

Bugünkü tabloda protokolün imzası, sürecin ilk halkası olarak duruyor. İmzanın ardından tesislerin CIFER’e kaydı, Çin tarafının onayı ve ilk sevkiyat gelecek. Fiyat tarafında Çin pazarındaki 2026 daralması, 2025’teki 200 milyon dolarlık beklentinin kısa vadede tam karşılanmasını zorlaştırabilir. Arjantin örneği de açılan bir kapının tek bir vakayla yeniden kapanabildiğini hatırlatıyor. Tavuk ayağından elde edilecek gelir, imza töreninden sonra tesislerin kayıt hazırlığına ve hastalık yönetiminin sürekliliğine göre şekillenecek. Kazancın kalıcı olması için Polonya’nın imzaladığı türden bölge bazlı bir düzenleme Türkiye için de belirleyici olabilir.



İŞ PROBLEMLERİNE ODAKLI EĞİTİMLER, ÖLÇÜLEBİLİR SONUÇLAR

EĞİTİM ve DANIŞMANLIK:

Kurumunuzun satınalma ve tedarik zinciri fonksiyonunu sağlam, risklere karşı dayanıklı, izlenebilir ve denetlenebilir bir kontrol yapısına kavuşturmak için eğitim ve danışmanlık hizmetlerimizle destek veriyoruz.

Eğitim teklifi almak için egitim@satinalmadergisi.com

Fabrikanızda Bire Bir (1-1) Yönetici ve Grup Eğitimleri

Tedarik Zinciri Satın Alma Sürdürülebilirlik Eğitimi Satın Alma Tedarik Zinciri Eğitimi

Şirket eğitimlerini standart kalıplarla değil, ihtiyaçlarınıza özel tasarlıyoruz. Her program, işletmenizin gerçek problemlerine çözüm üretmek ve ölçülebilir sonuçlar yaratmak için hazırlanır. Sizlerden gelen geri bildirimlerle eğitimlerimizi özgünleştiriyor, böylece her adımda somut değer katıyoruz.

Mottomuz: “Her eğitim, bir iş probleminin çözümü için tasarlanır.”

Güvenilir, verimli ve profesyonel eğitim hizmetleriyle yanınızdayız. Dolu dolu, güler yüzlü eğitimler dilerim.

Dış Ticaret Eğitimi Dis Ticaret Lojistik Sozlesme Egitimi
Dış Ticarette Lojistik Operasyon ve Sözleşme Yönetimi Eğitimi için tıklayınız. 

-> EĞİTİM KATALOĞUNU İndirebilirsiniz ->   https://satinalmadergisi.com/egitim.pdf

-> Eğitim teklifi almak için -> egitim@satinalmadergisi.com 

Prof. Dr. Murat Erdal 

Satınalma Dergisi
Satınalma Dergisihttps://satinalmadergisi.com
KURUMSAL PAZARDA 13. YIL HABER & LANSMAN: dergi@satinalmadergisi.com REKLAM: reklam@satinalmadergisi.com ABONELİK: abone@satinalmadergisi.com Tel : (546) 740 10 10

PAYLAŞIMLAR

Lütfen yorumunuzu girin !
Lütfen adınızı giriniz.

Şirketler için Eğitim Kataloğu

📚 Eğitim Kataloğu
Sürdürülebilirlik ve Tedarikçi Ekosistemi
Sektörün Tercihi Yüksek Lisans Programı
Pazarlık Tarzınızı Keşfedin