İşletmelerde İnformel Bir Pratik: Dedikodu

Dr. Mehmet KAPLAN
Dr. Mehmet KAPLAN
İşletme alanında lisans ve yüksek lisans; stratejik yönetim alanında doktora yapmıştır. Üniversite deneyiminin yanında kamu/özel sektörde çeşitli şekillerde aktif olarak yer almıştır. Halen Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi’nde görev yapmakta; Yönetim ve Organizasyon Bölüm Başkanlığı’nı sürdürmektedir. Aynı zamanda KOBİ niteliğinde olan birçok işletmenin “Anne Girişimcileri mentörüdür”. İşletme stratejileri, insan kaynakları ve girişimcilik konularında birçok kitap bölümü, makalesi ve bildirileri bulunmaktadır. Ayrıca “Dinamik Yetenekler, Rekabet Avantajı ve Çevresel Türbülans” adlı ayakkabıcılık sektörünü ele alan bir kitabı vardır. Meraklı, aksiyon almayı seven, yeni fikirleri/uygulamaları sorgulayan öğrenme aşığı bir sosyal bilimcidir.

Ateş bulunmadan önce hava kararınca insanlar hemen uyumaktaydılar. Ancak ateşin bulunmasıyla insanlar bir araya geldiler, bir ateş etrafında toplandılar birbirlerine hikayeler anlatmaya ve başkaları hakkında konuşmaya başladılar. İşte bu konuşmalar başladığından itibaren dedikodunun olduğu söylenir. İnsanlar birbirleri hakkındaki haberleri, olayları, önemli ya da önemsiz ayrıntıları kulaktan kulağa dilden dile dolaştırmayı sevmektedirler. Dedikodu bu sevginin bir ürünü olarak işletme içerisinde insanların belli bir gruba dahil olmak, grubun ve grup üyeliğinin devamını sağlamak ve zaman geçirmek için gerçekleştirdikleri değerlendirici, hızla yayılan ve yayılırken bozulan konuşmalardır. Dedikodu en az iki kişi ile başlamakta ve orada olmayan bireyler, olaylar ya da işletmenin genelini konu edinen bir hal almaktadır. Aslında dedikodu işletme içindeki bir iletişim şekli olarak informel bir pratiktir.

İşletmelerde dedikodunun temelde bilgi taşıyıcısı, içtenlik üreticisi, etkileme ve eğlenme işlevleri bulunmaktadır. Aslında her bir işlev hem birbirinden bağımsızdır hem de birbirinin tamamlayıcısıdır. Bilgi taşıyıcısı işlevi ile işletme içinde herhangi bir bilgi hızla yayılır. Sözgelimi, işletmeye yeni işe giren bir kişi dedikodu sayesinde işletme içindeki bireyler hakkında çeşitli (doğru ve/veya yanlış) bilgiler elde eder. Aslında insan kaynakları yöneticilerinin üzerinde sıklıkla durdukları oryantasyon ve örgütsel sosyalleşmenin temeli bu bilgi elde etmenin üzerinden gerçekleşir. İkinci olarak içtenlik üreticilik işlevi dedikodu sayesinde insanların içtenlik kurabileceklerini, iş arkadaşlığını iş dışına taşıyabilmeyi, dedikodu ağının içinde yer alarak işletmenin bir parçası olmayı ifade eder. Ancak bu ağın dışında kalan bireyler zor durumda kalmakta ve işletme zaman zaman önemli çalışanlarını kaybetmektedir. Dedikodu işlevi olarak etkileme diğer bireylerin eylemlerinin denetimi olarak bir güç kazanma şeklidir. İşletme yöneticileri dedikoduyu kullanarak çalışanlara davranış kalıplarını daha hızlı ve etkili aktarabilmektedirler. Son olarak ise eğlenme işlevi çalışanların iş ortamına ve dolayısıyla işlerine eğlence katarak motivasyonlarını artırıcı bir etkinliğe dönüşebilmektedir.

İşletmelerde dedikodunun işlevselliğinin yönetilmesiyle beraber stres azaltma, bilgi arayışına hızlı çare bulma ve bireysel ilişkiler geliştirerek dayanışmayı güçlü kılmak gibi faydaları bulunmaktadır. Ancak bu faydalarla birlikte negatif anlamda ayrıştırma, kontrol kaybı, yanlış bilgi yayma, zaman israfı gibi negatif görüşler ya da zararlar da oluşur. Bu nedenle, dedikodunun işletme yöneticileri tarafından etkin bir şekilde yönetilmesi gerekliliği açıktır. Ancak dedikodunun sıfırlanmasının olanaksız olduğu da bilinmelidir. Dolayısıyla işletme yöneticilerinin dedikodunun informel pratiğini etkin bir şekilde yöneterek faydalarını artırmaya ve zararlarını da azaltmaya yönelmeleri gerekir.

Kaynak ve ayrıntılı okuma önerisi: Aşağıdaki eserler konu ile ilgili kaynak ve bilgilendirmeyi artırmaya yöneliktir.

  • Kaplan, M. ve Kaplan, B. T. (2020). Farklı Boyutlarıyla Örgütsel Davranış. İçinde. (Edi. Aykut Bedük ve Mehtap Öztürk). “Örgütlerde Dünyanın En Eski Medya Pratiği: Dedikodu ve Söylenti Kuramsal Bir Anlatı ve İşletme Odaklı Çözümleme”. ss. 83-101. Ankara: Gazi Kitabevi.
  • Kaplan, B. T. (2020). Ekonomi, Finans ve İşletme Yönetimi Alanında Güncel Gelişmeler 1 İçinde. (Edi. Orhan Çoban, Adnan Çelik ve Mehmet Altuntaş). “İşletmelerde Dedikodu: Oluşumu, Yayılımı, Aktörleri ve Mekanları”. ss. 147-154. Ankara: Nobel Yayınları.

 

PAYLAŞIMLAR

Lütfen yorumunuzu girin !
Lütfen adınızı giriniz.

Müşteri ve Kurumlara Değer Yaratmanın Yolu: Stratejik Yenilik

Dr. Öğr. Üyesi Gözde MERT Nişantaşı Üniversitesi İktisadi, İdari ve Sosyal Bilimler Fakültesi İşletme Bölüm Başkanı & Gözde Araştırma Şirketi Kurucusu “Rekabet...

Lojistik Sektöründe Satış ve Müşteri İlişkileri Yönetimi Eğitim Notu

Değerli Sektör Yöneticileri, B2B Ticaret Platformunda satış ilan ve taleplerinizi, tedarik ihtiyaçlarınızı sadece kullanıcı kimliğiniz ile ücret ödemeden https://ticaret.buyernetwork.net 1...

Ceza oranının “Onbinde 1” şeklinde belirlenmesi gerekirken sehven “Onbinde 0,0001” şeklinde belirlenmesi

Anahtar Kelimeler; sözleşme, işin ifası, ceza oranı, İtirazen Şikayet Konusu; Kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olan ihalenin iptali...

Zorlu Enerji, Karadağ’da Elektirikli Araç Şarj İstasyonu Ağı Kuruyor

Zorlu Enerji, Elektrikli Araç Şarj İstasyon Ağı ZES ile Avrupa Pazarının Kapılarını Araladı Sürdürülebilir ve yenilikçi bakış açısıyla büyümeye devam...

Bizim Toptan Yapay Zekâ Uygulamasıyla Müşterilerine Özel Kampanyalar Sundu, Ürün Cirolarında Yüzde 177’lik Artış Sağladı

Türkiye’nin en yaygın organize toptan marketi Bizim Toptan, hayata geçirdiği yapay zekâ çözümleriyle sektöründe öncü adımlara imza atıyor. Bizim...

Ford Otosan’dan Üst Düzey Mühendislik Başarısı: “Türkiye’nin İlk ve Tek Yerli Şanzımanı”

Ford Otosan’dan Üst Düzey Mühendislik Başarısı: “Türkiye’nin İlk ve Tek Yerli Şanzımanı” Türk otomotiv sanayinin öncü şirketi ve ihracat şampiyonu...

İşyerinde meydana gelen her türlü iş kazasından işveren sorumlu tutulabilir mi?

İşyerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması yükümlülüğü işverenin işçiyi gözetme borucu kapsamındadır. Gözetme borcu, işverenin işyerinde işçilerin sağlık ve...

Hain Dövizle Oynayanın Eli Yanmadı

Hain Dolar El Yakmıyor Çok defalar duymuştum siyasi otoritelerin demeçlerini; “Milli paramız olan TRL – Türk Lirası’nda kalın, Dövizle oynayanın eli...

Kişisel Farkındalık Olarak Johari Penceresi

Dr. Mehmet KAPLAN-Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Başkalarının bizim hakkımızda bildiklerini ifade etmeye yönelik kişiliğimizin dış dünyaya yansıyan kısmı hakkında “Joseph...

IMMAT Kongresi, Maden Sektörüne Işık Tuttu.

IMMAT Kongresi, Maden Sektörüne Işık Tuttu. Kongre Fuarı, Fuar Sektörü Geliştiriyor. Dünyadaki gelişmelerin madencilik sektörünün tüm paydaşlarına aynı anda sunulduğu...

Satınalma Dergisi'ne Dijital Üye Olun

Dijital Üyelik ile Satınalma Dergisi'nin yayınlanmış tüm sayılarına erişebilir, Buyer Network Öğrenme Merkezi'nde eğitim dokümanlarına ulaşabilirsiniz.

SATINALMA DERGİSİ 8 YILLIK ARŞİVİ

Yayınlanmış Tüm Sayılara ve Yayınlanacak 12 Sayıya Dijital Olarak Erişim

Buyer Network Öğrenme Merkezi

Kariyerinizi Geliştirecek Uzaktan Eğitim Seçeneklerine Sahip Olun

KURUMSAL ÜYELİK AVANTAJLARI

10 Yöneticiye Kadar Geniş Takımlar için Şirket Paketini Satın Alın