Mal Mukabili İhracat Alacakları Neden Bankaların Kredi Teminatında Kullanılamıyor?

Reşat BAĞCIOĞLU
Reşat BAĞCIOĞLUhttp://www.rblecturer.com
Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü İngilizce bölümünden mezun olduktan sonra kısa süre İngilizce öğretmenliği yaptıktan sonra Dışbank’ta (Fortisbank) kambiyo, dış işlemler, krediler servisinde bankacılık hayatına başladı ve 25 yıllık bankacılık mesleğinde şube müdürü olarak emekli oldu. 2007 yılında emeklilik sonrası akademisyenlik, banka genel müdürlükleri ile çeşitli ihracatçı birliklerinde dış ticaret, dış ticaretin finansmanı, akreditif, Türk Eximbank ve döviz kredileri eğitimlerini vermekle birlikte firmalara danışmanlık misyonunu da sürdürmektedir.

Dış Ticaretteki ödeme şekilleri incelendiğinde;

  • Peşin ödeme,
  • Mal mukabili ödeme,
  • BPO – Bank Payment Obligation,
  • Vesaik Mukabili ödeme,
  • Kabul kredili ödeme (Müşteri kabullü, banka avalli)
  • Akreditifli ödeme..

Yukarıdaki ödeme şekilleri münferiden incelendiğinde her ödeme şeklinin ithalatçı ve ihracatçı açısından risk ve avantajları söz konusudur. Her bir ödeme şeklinin kendine göre bir az veya çok bir güvencesi vardır. Mal mukabili ödeme için aynı sözü söylemek mümkün müdür? Bence söyleyemeyiz. Mal mukabili ödemenin ihracatçı açısından hangi avantajı vardır?

Mal mukabili ödeme şeklinin İhracatçı için avantajı;

  • Karmaşık formaliteleri yoktur,
  • Basit ve yalındır,
  • Bankalar devre dışı bırakılmıştır,
  • Hızlıdır.

Mal mukabili ödeme şeklinin ihracatçı için dezavantajları ise;

  • Malın mülkiyetini temsil eden deniz konşimentosu (Ocean Bill of Lading)’de Consignee; İthalatçının adı vardır. Yani malın mülkiyeti tamamen ithalatçının emrine verilmiştir,
  • Mal bedeli henüz tahsil edilememiştir, ileri vadede sözleşmede belirlenen bir vadede ithalatçı tarafından ödenecektir,
  • Mal bedelinin ödenmesine mesned teşkil eden bir poliçe (draft, bill of exchange) , P/N (Promissiory Note) yok,
  • Malın mülkiyetini temsil eden tüm orijinal belgelerin (konşimento, sigorta belgesi, fatura vs) tamamı ithalatçıya gönderilmiştir. İhracatçının elinde sadece yükleme belgelerinin kopyaları vardır,
  • Mal mukabilinde alıcı ve satıcı arasında olası bir ihtilaf anında, ihracatçının mal belini tahsil etmesi mümkün olamamaktadır,
  • Dış ticaret işlemlerinde mal bedelinin tahsil edilememesi ya mal mukabili işlemlerden, ya da ithalatçıya uzun vade tanındığından ve vadeye ilişkin banka garantisi alınmamasından kaynaklanmaktadır,
  • Mal bedelinin gönderilmesi tamamen ithalatçının inisiyatifindedir.
  • Mal bedeli ödemede ihracatçının eli güçlü değildir.

İhracatçılarımız banka güvencesine ihtiyaç duyduğu halde neden mal mukabil işlem yapmaktadır? İhracatçı açısından, ihracatçının penceresinden bakıldığında ihracatçının kendisini haklı göreceği platformda olduğunu görürüz. Muhtemelen en büyük neden; oyun daima güçlünün kuralına göre oynanır mantığı ile ihracatçımızın eli güçlü değildir, ithalatçı çok güçlüdür ve ithalatçının koyduğu kurallara göre ihracatçımız aksiyon almaktadır. İhracatçı neden mal mukabili işlem yapmaktadır sorusuna pek çok neden bulabiliriz.

İhracatçımızın mal bedelini ne zaman alacağı belli değildir. Her ne kadar alım satım sözleşmesinde mal bedelinin ne zaman ödeneceği imza altına alındıysa da, ithalatçı bu sözleşme hükümlerine uymadığı taktirde ihracatçının mal bedelini tahsil etmesine yönelik yapacak pek fazla alternatifi görünmemektedir. Ya ithalatçının gönlünü yapacak, paranın gelmesini bekleyecek veya bir bankadan bu alacağını teminat göstererek temlik yoluna gidecek ve kredi alacaktır.

Mal bedeli alacağının temlik ettirilerek, tamamının kopya fatura, konşimento, sigorta belgesini bankaya ibraz ederek bankadan avans kredisi almak üzere bankacıyı ikna edecektir. İşte sorun burada başlar; bankacılar mal mukabili fatura bedelinin temlik edilerek kredi verme taraftarı değiller. Bankalar kredi vereceklerinde teminattan daha çok kredinin seyyaliyetine bakarlar. Kaldı ki mal mukabili ihracat alacağı sağlam bir teminat olmayıp, adeta bulanık suda balık tutar gibi belirsiz, somut olmayan bir teminat  konumundadır. İhracat işlemiyle ilgili bankadan kredi alınacaksa bankalar deniz konşimentosunun “consignee” kısmında kendi isimlerinin olmasını ve orijinal konşimentonun bankalarına ibraz edilmesini talep edeceklerdir. İhracatçının elinde bankacıya ibraz edeceği garantisi olmayan bir fatura ile kopya yükleme evrakları mevcuttur. Sizce bankacılar mal mukabilindeki alacak risklerini göremeyecek kadar bu kadar saf mıdır? Mal mukabili daima risk taşır. Mal mukabili işlemde ihracatçı daima para kaybedendir. Mal mukabili işlem daima işin kolaycılığına kaçmaktır. Mal mukabili işlem ithalatçının koyduğu kuralı hiç itiraz etmeden kabul etmek demektir.

İşte mal mukabili işlem. İhracatçı mal bedelini tahsil edemediği taktirde banka kredisi dahi almakta zorlanır. Hatta krediyi alamaz demek daha yerinde olur?

Peki her zaman ihracatçının yanında olan Türk Eximbank mal mukabili ihracatlarla ilgili olarak ihracatçıya sunduğu bir kolaylık, destek yok mudur?   Bence vardır…

PAYLAŞIMLAR

Lütfen yorumunuzu girin !
Lütfen adınızı giriniz.

Havayolu İhracat Operasyonları ve Dış Ticaret Lojistiği Eğitimi Perşembe saat 14:00’te. Ücretsiz.

28 Ocak 2021 Perşembe Saat 14:00'te Yönetici Okulu'nda 4. haftamızda Planet Lojistik Genel Müdürü Sn. Suna Boylu EMEKLİ bizlerle...

Hazırgiyim ve konfeksiyon sektörü, 1.5 milyar dolar ihracat hedefine dijitalleşme ile ulaşacak

Hazırgiyim ve konfeksiyon sektörü, Covid-19 nedeniyle 2020 yılı genelinde olağanüstü bir süreç yaşadı. Sektör olarak dalgalı bir ihracat performansı...

Rusya Türk domatesinin kotasını 250 bin tona çıkardı

Rusya Federasyonu, Türk domates ihracatçılarına 6 ay nefes aldıracak karara imza attı. Rusya Federasyonu Türkiye'den ithal ettiği domates kotasını...

2020 E-ticaret Kategori Bazında Büyüme Oranları

E-ticaret teknolojileri altyapı sağlayıcısı Ticimax, 2020 yılı e-ticaret büyüme oranlarını açıkladı. Ticimax E-ticaret Sistemleri’nin altyapı hizmetini sağladığı e-ticaret sitelerinin...

Deri sektörü sanal fuarlarla pandeminin olumsuz etkilerini azaltmayı başardı

Deri ve Deri Mamulleri pandemi döneminde maalesef en olumsuz etkilenen sektörlerin başında yer almakta. Aralık sonu itibariyle genelde 2019...

Dolandırıcılar “Aşı Sıranız Geldi” SMS’leriyle Kandırıyor

Sağlık Bakanlığı, koronavirüs aşısı CoronaVac'ın yaygın uygulamasına 14 Ocak'ta başladı. İlk olarak sağlık çalışanlarına uygulanmaya başlanan aşı, 19 Ocak...

Şirketlerin yüzde 43’ü kurum kültürlerini koruyamadı

Deloitte tarafından gerçekleştirilen araştırmaya göre, Türkiye’de evden çalışma konusunda şirketleri en çok kurum kültürü ve çalışma alışkanlıkları zorluyor. Kurum...

23.01.2021 Tarihinde Yetkilendirilmiş Yükümlü (AEO) Derneği’nce Gerçekleştirilecek ”STA Sonrası Türkiye-Birleşik Krallık Ticari İlişkilerinin Geleceği” Konulu Panel Youtube’da Canlı Yayında

İş Ortağımız Ünsped Gümrük Müşavirliği'nin de üye olduğu Yetkilendirilmiş Yükümlü (AEO) Derneği'nin 23 Ocak 2021 tarihinde Youtube canlı yayında...

Kamu İhale Kurulu Emsal Kararları

Anahtar Kelimeler; Teklif mektubu, teklif tutarı, rakamla ve yazıyla Konu: Teklif mektubu üzerinde yer alan teklif bedelinin rakam ve yazı...

“Değişen İnsan Kaynakları Tanımları ve Birlikte Başarma Kültürü” Eğitimini Online İzleyin.

“Değişen İnsan Kaynakları Tanımları ve Birlikte Başarma Kültürü” Eğitimini Online izleyin. 21 Ocak Perşembe günü, Peoplefocus HR Genel Müdürü...

Satınalma Dergisi'ne Dijital Üye Olun

Dijital Üyelik ile Satınalma Dergisi'nin yayınlanmış tüm sayılarına erişebilir, Buyer Network Öğrenme Merkezi'nde eğitim dokümanlarına ulaşabilirsiniz.

SATINALMA DERGİSİ 8 YILLIK ARŞİVİ

Yayınlanmış Tüm Sayılara ve Yayınlanacak 12 Sayıya Dijital Olarak Erişim

Buyer Network Öğrenme Merkezi

Kariyerinizi Geliştirecek Uzaktan Eğitim Seçeneklerine Sahip Olun

KURUMSAL ÜYELİK AVANTAJLARI

10 Yöneticiye Kadar Geniş Takımlar için Şirket Paketini Satın Alın