Radyoterapi (Lineer Hızlandırıcı) Ünitesi Hizmet Alımı İhalesinin Rekabete Aykırı Düzenlendiğinden İptal Edilmesi

Mehmet ATASEVER
Mehmet ATASEVERhttp://www.mehmetatasever.org/
Mehmet ATASEVER Halen kamu ihaleleri alanında danışmanlık ve eğitim hizmeti sunan Simdata İhale Danışmanlık şirketinde yönetim kurulu başkanı olarak görev yapan Atasever, Erzurum Atatürk Üniversitesi İ.İ.B.F. İşletme Bölümünü 1992 yılında bitirmiş, aynı üniversitede Üretim Yönetimi ve Pazarlama alanında yüksek lisans yapmıştır. Sağlık Bakanlığında on yıla yakın Strateji Geliştirme Başkanlığı, 2016-2020 yıllarında ise Kamu İhale Kurulu üyeliği yapmıştır. Sağlık finansmanı, yönetimi ve kamu ihaleleri alanında danışmanlık ve eğitim hizmeti veren ve bilirkişilik yapan Atasever’in yayınlanmış yirmi civarında kaynak kitabı ve yüzlerce makalesi bulunmaktadır. http:// www.mehmetatasever.org uzantılı kişisel internet sitesi bulunmaktadır.
spot_imgspot_img

Radyoterapi (Lineer Hızlandırıcı) Ünitesi Hizmet Alımı İhalesinin Rekabete Aykırı Düzenlendiğinden İptal Edilmesi

Mehmet ATASEVER

Simdata Danışmanlık Y.K. Başkanı

İtirazen Şikayet Konusu; Başvuru sahibinin dilekçesinde özetle; Teknik Şartname’nin giriş kısmı ile Helikal Gelişmiş Özellikli Premium Düzey Radyoterapi Cihazı Teknik Şartnamesi kısmında yer alan 5.1.2, 5.1.6, 5.4.3, 5.4.4, 5.4.6, 5.4.7, 5.5.2, 5.5.3, 5.5.4, 5.6.2, 5.6.10 maddelerinin Accuray marka Radixact ve türevi sistemler lehine tek marka/model şeklinde avantaj sağladığı, söz konusu düzenlemelerin belirli bir klinik ihtiyacı tanımlayan fonksiyonel kriterler olmadığı, aksine belirli bir sistem mimarisini, çalışma prensibini ve teknolojik altyapıyı tarif ettiği, idarenin şikayete cevap yazısında ileri sürdüğü argümanların herhangi bir klinik karşılığının bulunmadığı, bilimsel ve klinik çalışmalar dikkate alındığında daha avantajlı tedavinin HT değil, VMAT teknolojisi olduğunun açıkça görüleceği, idarenin şikayete cevap yazısında ileri sürdüğü şekilde yalnızca klinik ihtiyaçlar esas alınarak düzenleme yapılsaydı Varian marka Halcyon model cihazın da ihaleye teklif verebileceğinin açık olduğu, dolayısıyla mevcut düzenlemenin kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu, iddialarına yer verilmiştir.

 

Konu İle İlgili Emsal  Kamu İhale Kurulu Kararına Göre;

 

Yapılan inceleme ve tespitler neticesinde; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde “veya dengi” ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik Şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli isteklilerin katılımını engelleyici düzenlemelere yer verilemez.

(2) Teknik şartnamede, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamede teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde “veya dengi” ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin başlangıç kısmında “Bu şartname T.C. Sağlık Bilimleri Üniversitesi …… Tıp Fakültesi İstanbul ………. Hastanesi Radyasyon Onkolojisi Bölümü’nde (bundan sonra Merkez ya da Hastane olarak adlandırılacaktır) kullanılmak üzere 1 (bir) adet Yüksek Enerjili Lineer Hızlandırıcı Sistemi, 1 (bir) adet helical özellikli, Lineer Hızlandırıcı Cihazı sistemi, 1 (bir) adet 4 Boyutlu Solunum kontrollü Bilgisayarlı Tomografi (BT) Simülatör Sistemi, 1 (bir) adet SGRT (yüzey rehberliğinde radyoterapi) sistemi, 1 (bir) adet Tedavi Planlama Sistemi ve 1 (bir) adet Network ve Hasta Kayıt ve Verifıkasyon Sistemi. 1 (bir) adet Otomatik Kontrastlı Madde Enjektör Sistemi, 1 (bir) adet yeni alınacak her iki cihazda kullanılabilen ve klinikte hali hazırda çalışır durumdaki cihazlarla da uyumlu olan tedavi planlama sistemi. 1 (bir) adet yapay zeka konturlama sistemi ile bunlarla birlikte kullanılacak her türlü doz ölçüm ekipmanları, hasta sabitleme aksesuarlarının karşılandığı hizmet alımı işini kapsamaktadır.

Bu radyoterapi hizmet alımı işi Resmi Gazetede yayınlanan “Sosyal Güvenlik Kurumu  Sağlık Uygulama Tebliği” (SUT) ekinde bildirilen “Hizmet Başı işlem Puan Listesi”, “Radyasyon Onkolojisi” başlığı altında yer alan işlemler için hasta alımına başlanmasından itibaren 360.000.000 puandır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “5. Helikal Özellikli Radyoterapi Cihazı Teknik Şartnamesi” başlıklı kısmında “5.1. Genel Özellikler 5.1.2. Sistemde tomografi cihazlarında (BT dedektörü) olan dedektör ile cihaza alt sistemlerinin monte edildiği hem tedavi hem de görüntülemeye olanak sağlayan 360 derece döner gantry özelliği olmalıdır ve gantry aynı yöne kesintisiz olarak dönebilmelidir, bu sırada da masa hareketi sağlanabilmelidir.

…

5.1.6. Teklif edilen sistemdeki gantry hızı en az 10 RPM olmalıdır.

5.4. IGRT Amaçlı Bilgisayarlı Tomografi Görüntülemesi

…

5.4.3. Cihazda IGRT uygulamalarına olanak sağlayan tomografi imajları, akseleratörün kendisinden üretilen düşük yoğunluklu fan beam BT (MVCT) imajlar olarak elde edilmelidir. Bu özellik ile kullanıcının işlem sırasında herhangi bir noktada BT imajı alabilmesine olanak sağlanmış olmalıdır. Kullanıcılar, tedaviye başlamadan önce alman imajlar vasıtasıyla hastanın anatomisini ve pozisyonunu doğrulama imkanı bulmalıdırlar.

Gerektiğinde bu imajlar üzerinde konturlama ve plan yapılabilmelidir.

5.4.4. Teklif edilecek sistemde MVCT özelliği yanında sistemle entegre çalışacak fan beam KVCT özelliği de olacaktır.

…

5.4.6. Teklif edilecek sistemdeki KV voltaj kapasitesi MOV değerine kadar çıkabilmelidir. Sistemdeki yeniden yapılandırma (reconstruction) matrisi ise 512×512 piksel değerinde olmalıdır.

5.4.7. KV görüntüleme sisteminin tarama uzunluğu 135cm değerine çıkabilmelidir. Tarama hız değeri ise 1.7cm/sn değerine kadar çıkabilmelidir.

…

5 .5. Tedavi Sistemi ve Çok Yapraklı Kolimatör

…

5.5.2. Hızlandırıcının dönüşü kesintisiz olmalıdır ve farklı ışın açılarını kullanarak tedaviyi optimize edilebilmelidir. Kesintisiz aynı yöne 360 derece dönüşü esnasında birçok tümörü ışınlayabilmelidir.

5.5.3. Kolimasyon sistemi içinde jawlar bulunmalıdır. Farklı tedaviler için jawların en az 2 adet genişlik opsiyonları olmalıdır.

5.5.4. Sistemde en az 60 yapraktan oluşan çok yapraklı kolimatör sistemi (MLC) olmalıdır. MLC sistemi hava basıncı düzeneği sayesinde açılıp kapanabilen ve yaprakların değişim hızı 30 ms ulaşan bir sistem olmalıdır. MLC’ler ya tam açık ya tam kapalı şekilde çalışan binary çalışma prensibine sahip olmalıdır.

…

5.6. Tedavi Planlama Sistemi ve Klinik Uygulamalar

…

5.6.2. Hızlandırıcılı Sarmal Tedavi Sistemi’ne entegre, tedavi planlarının reçetelendirildiği ve en uygun planların yaratılıp saklandığı, BT imaj ve bilgilerinin kullanıldığı tamamen DICOM uyumlu bir tedavi planlama sistemi olmalı ve bununla ilgili donanım ve yazılım sağlanmalıdır.

…

5.6.10. Cihaz, hasta setup değerlerini hiç değiştirmeden en az 130 cm uzunluğa kadar, mevcut her yerdeki tümör için tek bir plan yapılıp, tek bir seansta ışınlayabilmelidir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri doğrultusunda, ihale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanmasının esas olduğu, teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliğini sağlaması gerektiği, kural olarak belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürünün belirtilemeyeceği ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemeyeceği anlaşılmaktadır.

İdarelerin ihtiyaçlarını uygun şartlarda ve zamanında karşılanması ve ihtiyacı karşılarken ihaleye konu ürünün teknolojik performansını belirlemek konusunda takdir hakkı ve yetkisinin bulunduğu, ihtiyacın belirlenmesi noktasında belli bir cihazın özelliklerini dikkate alma yönünde bir zorunluluğunun bulunmadığı, kaldı ki esas olan hususun idarenin kendi ihtiyaçlarını en etkili ve verimli şekilde temin etmesine imkân sağlayacak düzenlemelerin olması gerektiği değerlendirilmektedir.

Bu bağlamda, idarelerin gerek ihtiyacı olan hizmetin tespiti gerek ihale konusu alımın niteliklerini dikkate alarak teknik şartnamelerde hangi kriterleri belirleyip belirleyemeyecekleri gerekse de belirledikleri kriterlerin ihtiyacı karşılamada yeterli olup olmadığı noktasında belli bir serbestiye sahip olduğu açıktır. Ancak, alımın konusuna ilişkin  teknik kriter ve özellikleri belirleme hususundaki bu takdir yetkisi, yukarıda yer verilen Kanun maddesi ile belli ölçüde sınırlandırılmıştır.

Başvuru sahibinin Teknik Şartname’nin yukarıda aktarılan maddelerine yönelik olarak benzer nitelikteki iddialara ilişkin 18.06.2026 tarihli ve 2026/UH.II-1626 sayılı Kurul kararında alınan akademik görüşte “…Teknik şartnamenin “Helikal Tedavi Cihazı Teknik Özellikleri (1 Adet) 4’üncü maddesinin “Genel Özellikler” başlıklı 4.1’inci alt maddesinde  yer alan;

1-) Madde 4.1.1.

“Sistem, bilgisayarlı tomografi (CT) fonksiyonu ve hızlandırıcı sistemlerinin tek bircihazda birleştirilmesiyle oluşan bir yapıya sahip olmalıdır. Sistemle yoğunluk ayarlı radyoterapi (IMRT-Intensity Modulated Raditherapy), görüntü rehberliğinde radyoterapi (IGRT-Image Guided Radiotherapy), konformal radyoterapi (3DCRT), adaptif radyoterapi,

tüm vücut ışınlaması (Total Body Irradiation), radyo cerrahi, kesitsel ve helikal gibi tedaviler yapılabilmelidir.” tanımlaması yapılmıştır.

Şartname de istenmiş olan; “…bilgisayar, tomografi (CT) fonksiyonu ve hızlandırıcı, sistemlerinin tek bir cihazda birleştirilmesiyle oluşan bir yapıya sahip olmalıdır…” düzenlemesi ve “…kesitsel ve helikal gibi tedaviler yapılabilmelidir…” düzenlemeleri ile şartname maddesini karşılayabilecek tek cihaz Accuray Marka Radixact ve türevleri cihazlar olduğu yapılan incelemeler sonrası tespit edilmiştir. .

2-) Madde 4.1.2.

“Sistemde tomografi cihazlarında (CT dedektörü) olan dedektör ile cihaza hızlandırıcı ve alt sistemlerinin monte edildiği hem tedavi hem de görüntülemeye olanak sağlayan 360 derece kesintisiz aynı yönde gantri (helical rotationg gantri-ring gantri) özelliği olmalıdır. Kesintisiz helikal ve kesitsel görüntüleme ve tedavi yapmayan sistemler değerlendirmeye alınmayacaktır.” tanımlaması yapılmıştır.

Bu madde de yapılan düzenlemelerin tamamı, “helical ve kesitsel görüntüleme” ile ilgili olduğu ve dolayısı ile şartname maddesini karşılayabilecek tek cihazın Accuray Marka Radixact ve türevleri cihazlar olduğu yapılan incelemeler sonrası tespit edilmiştir.

3-) Madde 4.1.6. “Cihazda Tümör takibi ve kV Fan Beam görüntüleme yazılımsal ve donanımsal olarak olmalıdır.” tanımlaması yapılmıştır. “Tümör takibi ve kV Fan Beam görüntüleme” özelliklerini tanımlandığı şekilde karşılayabilecek tek cihaz Accuray Marka Radixact ve türevleri cihazlar olduğu yapılan incelemeler sonrası tespit edilmiştir.

…

Teknik şartname’nin “Tedavi Planlama Sistemi ve Klinik Uygulamalar” başlıklı 4.2’inci alt başlık altında tanımlanmış olan;

1-) Madde 4.2.2.

“Hızlandırıcı helikal tedavi sistemi’ne entegre, tedavi planlarının reçetelendirildiği ve en uygun planların oluşturulup saklandığı, CT imaj ve yapı bilgilerinin kullanıldığı tamamen DICOM uyumlu bir tedavi planlama sistemi olmalı ve bununla ilgili donanım ve yazılım sağlanmalıdır.” tanımlaması yapılmıştır. “… helikal tedavi sistemi’ne entegre…” ibaresi, hasta tedavi doz planlama sisteminin “helikal tedavi özellikli linak” için istendiğini ve dolayısı ile bu sisteme entegre bir sistem olması istendiği anlaşılmaktadır. Bu konuda üretici firmaların web sitelerinde vermiş oldukları kataloglardan yapılan incelemede; Şartnamedeki tedavi özelliklerini karşılayan Accuray Marka Radixact linak sistemi ile entegre olarak çalışacak tek sistem olan Accuray üretimi tedavi planlama sistemini tanımlamaktadır.

2-) Madde 4.2.3.

“Cihazın ışın karakteristiğini oluşturan doz ve profil bilgilerinin doğruluğu için yapılan testleri (pre-commissioning test vb.) üretici firma tarafında yapılmış ve tedavi planlama sistemine yüklenmiş olmalıdır” tanımlaması yapılmıştır.

İstenmiş olan bu özellik farklı üreticilerin, farklı model sistemleri ile de karşılanabilecek özellikte olup belirli bir marka model belirtmemektedir.

3-) Madde 4.2.8. “Hasta setup değerlerini hiç değiştirmeden en az 130 cm uzunluğa kadar, mevcut her yerdeki tümörler için tek bir plan yapılıp, tek bir seansta ışınlayabilmelidir.” Tanımlaması yapılmıştır.

Tek bir seansta, tek bir plan da bir den çok tümörü planlamak ve ışınlamak genel olarak tüm sistemler tarafından karşılanabilir olsa da “en az 130 cm” olarak yapılan tanımlama ile Accuray Marka Radixact model linak ve entegre planlama sistemlerini işaret etmektedir.

4-) Madde 4.2.9. “Sisteme has tedavi planlama sistemi, kompleks planların doz hesaplarını yaparak optimizasyonuna olanak sağlayacak şekilde tasarlanmış olmalıdır.” tanımlaması yapılmıştır. İstenmiş olan bu özellik farklı üreticilerin, farklı model sistemleri ile de karşılanabilecek özellikte olup belirli bir marka model belirtmemektedir. İhale şartnamesini  sağlayacak olan Linak hangi linak ise, bu sistem ile planlama yapabilecek sistemi tanımlamaktadır.

5-) 4.2.11. “Teklif edilen cihaz ile birlikte data yönetim sistemi (integrated data management system-IDMS) ve bu sistemle uyumlu kendi üretimi olan entegre planlama ve konturlama  sistemini hazır halde teslim edecektir. Bu sistem aşağıdaki özellikleri içermelidir:” tanımlaması yapılmıştır.

Teklif edilen cihaz ile birlikte çalışması istenen “…data yönetim sistemi (integrated   data management system-IDMS) ve bu sistemle uyumlu kendi üretimi olan entegre planlama ve konturlama sistemi…Bu konuda üretici firmaların web sitelerinde vermiş oldukları katalogtan yapılan incelemede; (integrated data management system-IDMS) sistemi Accuray firmasının Radixact ile birlikte sunduğu, kendi üretimi olan ve tescilli markası olan bir ürün ismi olduğu tespit edilmiştir. Radixact tedavi sistemi ile şartname de tanımladığı şekilde tam entegre çalışabilecek başka bir sistem bulunmamaktadır.

Radyoterapi (lineer Hızlandırıcı) ünitesi Hizmet Alımı İhalesinin Rekabete Aykırı Düzenlendiğinden İptal Edilmesi Satınalma Dergisi 7 Gün 7 Gündem

6) 4.1.12.  “Sistemle birlikte helikal, 3B konformal, direkt vb. bir optimizasyon yapılabilmelidir.” tanımlaması yapılmıştır. Bu madde sadece Accuray Marka Radixact ve türevi Sistemlerini işaret etmektedir…” ifadelerine yer verildiği ve aktarılan Kurul kararı kapsamında benzer nitelikteki Teknik Şartname düzenlemelerinin tek bir markayı işaret ettiğinin (Accuray Marka Redixact ve türevi sistemler) aktarıldığı, dolayısıyla anılan maddelerde yer verilen düzenlemeler açısından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu anlaşıldığından ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Mehmet ATASEVER

Simdata Danışmanlık Y.K. Başkanı

Mehmet ATASEVER
Mehmet ATASEVERhttp://www.mehmetatasever.org/
Mehmet ATASEVER Halen kamu ihaleleri alanında danışmanlık ve eğitim hizmeti sunan Simdata İhale Danışmanlık şirketinde yönetim kurulu başkanı olarak görev yapan Atasever, Erzurum Atatürk Üniversitesi İ.İ.B.F. İşletme Bölümünü 1992 yılında bitirmiş, aynı üniversitede Üretim Yönetimi ve Pazarlama alanında yüksek lisans yapmıştır. Sağlık Bakanlığında on yıla yakın Strateji Geliştirme Başkanlığı, 2016-2020 yıllarında ise Kamu İhale Kurulu üyeliği yapmıştır. Sağlık finansmanı, yönetimi ve kamu ihaleleri alanında danışmanlık ve eğitim hizmeti veren ve bilirkişilik yapan Atasever’in yayınlanmış yirmi civarında kaynak kitabı ve yüzlerce makalesi bulunmaktadır. http:// www.mehmetatasever.org uzantılı kişisel internet sitesi bulunmaktadır.

PAYLAŞIMLAR

Lütfen yorumunuzu girin !
Lütfen adınızı giriniz.

Şirketler için Eğitim Kataloğu

📚 Eğitim Kataloğu
Sürdürülebilirlik ve Tedarikçi Ekosistemi
Sektörün Tercihi Yüksek Lisans Programı
Pazarlık Tarzınızı Keşfedin