Kamu İhale Mevzuatı Açısından Hangi Borçlar Vergi Borcu Sayılır?
Mehmet ATASEVER
Simdata Danışmanlık Y.K. Başkanı
İtirazen Şikayet Konusu; Başvuru sahibinin dilekçesinde özetle; Başvuruya konu ihalede taraflarınca sunulan teklifin EKAP üzerinden 28.01.2026 tarihli ve “…… İKN’lı HBYS Hizmeti Alımı hk.” konulu yazıda vergi borcu ile ilgili ödemenin ihale saatinden sonra yapılması sebebiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak söz konusu borcun “karar ilam harcı” olduğu, anılan borcun Kamu İhale Genel Tebliği’nin 17.4.1’inci maddesi gereğince vergi borcu kapsamında olmadığı, ilgili maddede geçen “harçlar ve” ibaresinin, Danıştay Onüçüncü Dairesinin kararına istinaden Kamu İhale Kurulu’nca alınan 09.01.2019 tarihli ve 2019/DK.D-9 sayılı kararı ile anılan Tebliğ’den kaldırıldığı, vergi borcu kapsamında olmadığı açıkça mevzuat ve yargı kararlarıyla ortaya konulan bir borcun, idarece vergi borcu olarak kabul edilmesinin mevzuata uygun olmadığı, ihale tarihi itibariyle tespit edilen 7.244,74 TL tutarındaki borcun yargı harcı borcu (karar ilam harcı) olduğu, dolayısıyla tekliflerinin değerlendirmeye alınması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
Konu İle İlgili Emsal Kamu İhale Kurulu Kararına Göre;
Yapılan inceleme ve tespitler neticesinde; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “… Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:
…
d) Türkiye’nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan.
…
Bu madde kapsamında istenen belgelerden hangilerinin taahhütname olarak sunulabileceği Kurum tarafından belirlenir. Gerçeğe aykırı hususlar içeren taahhütname sunulması veya ihale üzerinde kalan istekli tarafından taahhüt altına alınan durumu tevsik eden belgelerin sözleşme imzalanmadan önce verilmemesi halinde bu durumda olanlar ihale dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir.” hükmü,
Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmeliği’nin “İlke ve kurallar” başlıklı 4’üncü maddesinde “…(3) EKAP’ta iş ve işlemlerin gerçekleştirilmesi için yapılan yönlendirmelere uyulması zorunludur. Bu zorunluluklara uyulmaması halinde EKAP’ta iş ve işlemlerin gerçekleştirilmesi ile ilgili kısıtlamalar getirilebilir. …” hükmü,
“Başvuru ve/veya tekliflerin hazırlanması ve gönderilmesi” başlıklı 10’uncu maddesinde “(1) Başvuru veya tekliflerin gönderilmesinde e-teklif kullanılır. E-teklifler; başvuru/teklif mektubu ile idari şartname düzenlemeleri esas alınarak oluşturulan ihaleye katılım belgesi ve diğer ekler kullanılarak hazırlanır ve e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar gönderilir.
(2) İhaleye katılım belgesinin hazırlanmasında;
a) Doğrudan EKAP’ta oluşturulan,
b) Entegrasyonlar aracılığıyla erişilen,
c) (a) veya (b) bendi kapsamı dışındakilere ilişkin EKAP’a yüklenen, bilgi ve belgeler kullanılır. Entegrasyonlardan kaynaklanan teknik sorunlar nedeniyle gerekli bilgi ve belgelere ulaşılamaması durumunda bunlara ilişkin belgeler de (c) bendi kapsamında EKAP’a yüklenir. (c) bendi kapsamında yüklenecek belgelerde, ilgili uygulama yönetmeliğinin belgelerin sunuluş şekline ilişkin hükümleri esas alınır.
(3) Aday ve istekliler, ikinci fıkra kapsamındaki bilgi ve belgelerin tam, doğru ve güncel olmasını sağlamakla yükümlüdür.
…
(6) Tekliflerin gönderilebilmesi için ihaleye katılım belgesindeki zorunlu alanların doldurulması ve geçici teminat tutarının yeterli olması gerekir…” hükmü,
“Başvuru ve/veya tekliflerin açılması” başlıklı 11’inci maddesinde “(1) Teklifler, ihale komisyonu tarafından ihale tarih ve saatinde EKAP’ta açılır. Yaklaşık maliyet tutarı ile teklif
verenler ve teklif fiyatları isteklilerin erişimine açılır. Bu aşamada, isteklilerin geçici teminatlarının uygun olup olmadığı, EKAP üzerinden yapılan sorgulamalara göre; ihaletarihi itibarıyla ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığı ile kesinleşmiş vergi ya da sosyal güvenlik prim borçlarının bulunup bulunmadığı kontrol edilir…
(2) Birinci fıkra kapsamında yapılan işlemlere ilişkin hususlar ile yaklaşık maliyet tutarı, teklif verenler ile teklif fiyatları ve varsa açılamayan teklifler tutanağa bağlanır ve bu tutanak isteklilere bildirilir…” hükmü,
“Başvuru ve/veya tekliflerin değerlendirilmesi ile ihalenin karara bağlanması” başlıklı 12’nci maddesinde “(1) Teklifler açıldıktan sonra 11 inci maddenin birinci fıkrasına göre uygun bulunmayan teklifler değerlendirme dışı bırakılır. Pazarlık usulüyle yapılan ihalelerde son fiyat tekliflerinin alınması işlemi, elektronik eksiltme yapılan ihalelerde ise eksiltme işlemleri; teklifi bu aşamada değerlendirme dışı bırakılmayan istekliler davet edilerek gerçekleştirilir.
(2) Birinci fıkraya göre uygun olduğu anlaşılan tekliflerden ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülenlerin değerlendirilmesine geçilir. Bu değerlendirme, idari şartname düzenlemeleri çerçevesinde ihaleye katılım belgesine aktarılan bilgi ve belgeler esas alınarak yapılır. Değerlendirme işlemi; aşırı düşük teklif açıklaması istenen ihalelerde, teklifi aşırı düşük olan isteklilerin tamamı için gerçekleştirilir. Belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde tüm başvurular ve/veya teklifler değerlendirilir…” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İsteklilerden 4734 sayılı Kanunun 10’uncu maddenin dördüncü fıkrasına göre istenecek belgeler” başlıklı 17’nci maddesinin 17.3 ve 17.4 numaralı alt maddelerinde “17.3. 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin son fıkrasının (c) bendi uygulamasında kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcunun belirlenmesinde aşağıda belirtilen
hususlar esas alınacaktır:
17.3.1. Türkiye genelindeki borç asıl ve fer’ileri toplamı dikkate alınmak kaydıyla, isteklilerin;
a) 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı çalıştıran tüzel kişiliği haiz işveren olması halinde;
1) Gerek kendilerine ait işyerlerinin, gerek devir aldıkları işyerlerinin, gerekse kendi işyerleriyle birleşen veya kendi işyerlerine katılan işyerlerinin muaccel hale gelmiş sigorta
primi, sosyal güvenlik destek primi, işsizlik sigortası primi borçları ile bunlara ilişkin gecikme
cezası, gecikme zamları ile diğer fer’ileri,
2) 1/5/2004 tarihinden sonra biten ihale konusu işler ve özel bina inşaatı işyerlerinden
dolayı gerek Sosyal Güvenlik Kurumunca yapılan araştırma, gerekse Serbest Muhasebeci
Mali Müşavirler ile Yeminli Mali Müşavirlerce İşyeri Kayıtlarının İncelenmesi Hakkında
Yönetmelik gereğince yapılan inceleme sonucunda, fark işçilik matrahı üzerinden bulunan ve
isteklilerce ödenmesi kabul edilen prim, gecikme cezası ve gecikme zammı tutarları,
3) İşin yürütümü için gerekli olan asgari işçilik miktarının tespiti hususunda Sosyal Güvenlik Kurumu denetim elemanlarınca düzenlenen raporlarda önerilen asgari işçilik miktarı üzerinden hesaplanan prim, gecikme cezası ve gecikme zammı tutarlarının idari aşamada kesinleşmiş olan kısımları,
4) Sosyal Güvenlik Kurumunun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarınca, fiilen yapılan denetimler sonucunda veya işyeri kayıtlarından yapılan tespitlerden ya da kamu
idarelerinin denetim elemanlarınca kendi mevzuatı gereğince yapacakları soruşturma,
denetim ve incelemeler neticesinde veya kamu kurum ve kuruluşları ile bankalar tarafından
düzenlenen belge veya alınan bilgilerden çalıştığı tespit edildiği halde bu çalışmaları veya
prime esas kazancı Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmeyen veya eksik bildirilen
sigortalılardan dolayı tahakkuk ettirilen sigorta primi, sosyal güvenlik destek primi, işsizlik
sigortası primi borçları ile bunlara ilişkin gecikme cezası, gecikme zamları ve diğer
fer’ilerinin idari aşamada kesinleşmiş olan kısımları,
5) Kesinleşmiş mahkeme kararları uyarınca geriye doğru verilen prim belgelerine
istinaden oluşan ve muaccel hale gelmiş sigorta primi, sosyal güvenlik destek primi, işsizlik
sigortası primi borçları ile bunlara ilişkin gecikme cezası, gecikme zamları ve diğer fer’ileri,
6) Ay içinde bazı iş günlerinde çalıştırılmadığına veya eksik ücret ödendiğine dair
belgeleri Sosyal Güvenlik Kurumuna verilmeyen veya verilen belgeleri anılan Kurumca
geçerli sayılmaması nedeniyle tahakkuk ettirilen sigorta primi, sosyal güvenlik destek primi,
işsizlik sigortası primi borçları ile bunlara ilişkin gecikme cezası, gecikme zamları ve diğer fer’ilerinin idari aşamada kesinleşmiş olan kısımları,
7) Bir işverenin işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin bir işte veya bir
işin bölüm veya eklentilerinde, iş alan ve bu iş için görevlendirdiği sigortalıları çalıştıran alt
işverenin, bu işyerlerinde çalıştırdıkları sigortalılardan dolayı tahakkuk eden ve ödenmeyen
sigorta primi, sosyal güvenlik destek primi, işsizlik sigortası primi ile bunlara ilişkin gecikme
cezası, gecikme ve diğer fer’ileri,
8) Ortağı olduğu şirketin sigorta primi, sosyal güvenlik destek primi, işsizlik sigortası
primi ile bunlara ait gecikme cezası, gecikme zamları ve diğer fer’ilerine ilişkin borçlarından
ötürü, (şirketin nevi dikkate alınarak) sorumlu olduğu tutarları,
b) 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (c) bendi
kapsamında sigortalı sayılanları çalıştıran tüzel kişi olması halinde; 5510 sayılı Kanunun 4
üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılanları
çalıştırmalarından dolayı yukarıda (a) bendinde sayılan borçların yanı sıra (c) bendi
kapsamında sigortalı sayılanları çalıştırmalarından dolayı yasal ödeme süresi geçmiş prim,
kesenek ve kurum karşılıkları ile bunların gecikme cezası, gecikme zammı ve diğer fer’ileri,
c) 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4 üncü
maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılanları çalıştırmasından
dolayı gerçek kişiliği haiz işveren, kendi sigortalılığından dolayı ise, 5510 sayılı Kanunun 4
üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı sayılması halinde;
5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında
sigortalı sayılanlardan dolayı yukarıda (a) bendinde sayılan borçları ile gerek üst düzey
yöneticisi olduğu ve gerekse ortağı olduğu şirketin Kuruma olan sigorta primi, sosyal
güvenlik destek primi, issizlik sigortası primi ile bunlara ait gecikme cezası, gecikme zamları
ve diğer fer’ilerine ilişkin borçlarından ötürü, şirketin nevisi dikkate alınarak sorumlu olduğu
tutarlar ile 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki
çalışmasından dolayı yasal ödeme süresi geçmiş prim ve sosyal güvenlik destek primi borçları
(Ek ibare: 27/04/2016–29696 R.G. / 1. Md.)ve 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin
birinci fıkrasının (g) bendi kapsamındaki genel sağlık sigortası prim borçları ile bunların
gecikme cezası, gecikme zammı ve diğer fer’ileri,
ç) Sadece 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi
kapsamında sigortalı sayılması veya sosyal güvenlik destek primi ödeme yükümlüsü olması
halinde;5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında
sigortalı sayılmasından veya sosyal güvenlik destek primi ödeme yükümlülüğünden doğan
yasal ödeme süresi geçmiş prim, sosyal güvenlik destek primi borçları(Ek ibare: 27/04/2016–
29696 R.G. / 2. md.)ile 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi
kapsamındaki genel sağlık sigortası prim borçları ve bunların gecikme cezası, gecikme zammı
ve diğer fer’ileri, ile gerek üst düzey yöneticisi olduğu ve gerekse ortağı olduğu işveren
şirketin 5510 sayılı Kanun kapsamında Kuruma olan sigorta primi, sosyal güvenlik destek
primi, işsizlik sigortası primi ile bunlara ait gecikme cezası, gecikme zamları ve diğer
fer’ilerine ilişkin borçlarından ötürü, şirketin nevisi dikkate alınarak sorumlu olduğu
tutarları, kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olarak kabul edilecektir.
17.3.2. Öte yandan isteklinin Türkiye genelindeki;
1) İlgili kanunlara göre tecil ve taksitlendirilerek ya da özel kanunlara göre yeniden
yapılandırılarak ödeme planına bağlanan ve anılan kanunlar gereğince tecil ve taksitlendirmeye ya da yapılandırmaya ilişkin taksit ve/veya cari aya ilişkin ödeme
yükümlülükleri yerine getirilmiş olması kaydıyla, tecil ve taksitlendirmeye ya da yeniden
yapılandırmaya konu prim, sosyal güvenlik destek primi, işsizlik sigortası primi, kesenek,
kurum karşılığı ile bunların fer’ileri,
2) (a) bendi kapsamına giren sigorta primi, sosyal güvenlik destek primi, işsizlik
sigortası primi ile bunların fer’ileri toplamı 5.000 TL’yi aşmayan borçlar,
3) (b) bendi kapsamına giren ve 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılanlara ilişkin sigorta primi, sosyal güvenlik destek primi, işsizlik sigortası primi ile bunların fer’ileri toplamı 5.000 TL’yi aşmayan borçlar,
4) (b) bendi kapsamına giren ve 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı sayılanlara ilişkin prim, kesenek, kurum karşılığı ile
bunların fer’ileri toplamı 5.000 TL’yi aşmayan borçlar,
5) (c) bendi kapsamına giren ve 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılanlara ilişkin sigorta primi, sosyal güvenlik destek primi, işsizlik sigortası primi ile bunların fer’ileri toplamı 5.000 TL’yi aşmayan borçlar,
6) (c) bendi kapsamına giren ve 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (b) bendi kapsamında sayılan sigortalılığından doğan prim borçları, sosyal
güvenlik destek primi borçları ve 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının
(g) bendi kapsamındaki genel sağlık sigortası prim borçları ile bunların fer’ileri toplamı
5.000 TL’yi aşmayan borçlar,
7) (ç) bendi kapsamına giren ve 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sayılan sigortalılığından doğan prim borçları, sosyal güvenlik destek primi borçları ile 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamındaki genel sağlık sigortası prim borçları ile bunların fer’ileri toplamı 5.000 TL’yi aşmayan borçlar,
8) Tasarrufa teşvik kesintisi ve katkı tutarları, konut edindirme yardımı, idari para cezaları borçları,
9) İlgili kanunlar uyarınca takip ve tahsil görevi verilmiş olan özel işlem vergisi, eğitime katkı payı ve damga vergisi ile bunlara bağlı gecikme zamları, kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olarak değerlendirilmeyecektir.
İsteklinin;
a) İlgili mevzuatına göre tahakkuk eden prim borçlarının süresi içinde ödenmemesi
halinde kesinleşmiş prim borcu olduğu,
b) Prim borcuna karşı dava açılması halinde, bu dava sürecinde veya sonucunda takip
ve tahsili durduracak geçici veya nihai bir karar bulunmadığı durumlarda kesinleşmiş prim
borcu olduğu,
c) Prim borcunun 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun
hükümleri çerçevesinde cebren tahsili yolunda tesis edilen işlemlere karşı dava açılması
halinde, bu dava sürecinde veya sonucunda takip ve tahsili durduracak geçici veya nihai bir
karar bulunmadığı durumlarda kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olduğu,
d) Vadesi geçtiği halde ödenmemiş ancak ilgili kurum tarafından belli bir vadeye
bağlanarak tecil edilmiş prim borçlarının, vadesindeki ödemeler aksatılmadığı sürece,
kesinleşmiş prim borcu olmadığı, kabul edilecektir.
17.3.3. İsteklilerin sosyal güvenlik prim borcu olmadığına ilişkin belgeyi işyerinin kayıtlı bulunduğu Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünden/Sosyal Güvenlik Merkezinden alması,
bu belgenin; ilgili müdürlükçe aynı işverene ait Türkiye genelini kapsayacak şekilde
yapılacak araştırma neticesinde düzenlenmesi ve (Ek ibare: 13.09.2019-30887 R.G./1. md.,
yürürlük:23.09.2019) son başvuru ve/veya ihale tarihi itibarıyla olan durumu göstermesi
gerekmektedir. Aynı isteklinin başka yerlerdeki işyeri sicil kayıtlarına ilişkin sosyal güvenlik
prim borcu bulunduğunun idarelerce tespit edilmesi halinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu
maddesi uyarınca işlem yapılması gerekmektedir.
17.3.4. Sosyal güvenlik prim borcu olmadığına ilişkin olarak; gerçek kişi isteklilerin
5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bendi kapsamında Sosyal
Güvenlik Kurumuna prim borcu olmadığına dair belge, tüzel kişi isteklilerin ise 5510 sayılı
Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (c) bendi kapsamında Sosyal Güvenlik
Kurumuna sosyal güvenlik prim borcu olmadığına dair belge vermeleri yeterli olacak, tüzel
kişi isteklilerin ortağı olan gerçek kişilerin 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (b) bendi kapsamında prim borcu olmadığına ilişkin belge istenmeyecektir.
Yabancı istekliler için Kanunun 10 uncu maddesinin (a), (b) ve (g) bentleri için bu
Tebliğde belirtilen açıklamalar çerçevesinde uygulama yapılacaktır.
17.4. 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendine ilişkin
olarak,
17.4.1. Yıllık gelir, yıllık kurumlar, katma değer, özel tüketim, özel iletişim, motorlu taşıtlar, şans oyunları, damga, banka ve sigorta muameleleri vergileri, gelir ve kurumlar vergisine ilişkin tevkifatlar ve geçici vergiler ile bu alacaklara ilişkin vergi ziyaı cezaları, gecikme zammı ve faizleri bağlamında toplam 5.000 TL’yi aşan tutarlardaki borçlar vergi borcu olarak kabul edilecektir.
17.4.2. İsteklinin;
a) Beyan üzerine alınan veya maktu olarak belirlenip ödemesi belirli tarihlerde yapılan vergilerde ödeme vadesi geçmiş olup ödeme yapılmamış ise kesinleşmiş vergi borcu olduğu,
b) Vergi borcunun 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun
hükümleri çerçevesinde cebren tahsili yolunda tesis edilen işlemlere karşı dava açılması
halinde, bu dava sürecinde veya sonucunda takip ve tahsili durduracak geçici veya nihai bir
karar bulunmadığı durumlarda kesinleşmiş vergi borcu olduğu,
c) Resen, ikmalen veya idarece yapılan tarhiyatlara karşı vergi yargısında dava
açılmışsa bu dava üzerine tahsil edilebilir hale gelmiş ve süresinde ödenmemiş alacak
bulunmadığı sürece kesinleşmiş vergi borcu olmadığı,
ç) Resen, ikmalen veya idarece yapılan tarhiyatlara karşı dava açma süresi
geçirilmediği sürece, kesinleşmiş vergi borcu olmadığı,
d) Vadesi geçtiği halde ödenmemiş ancak vergi idaresi tarafından taksitlendirilmiş
veya tecil edilmiş vergi borçlarının, vadesindeki ödemeler aksatılmadığı sürece, kesinleşmiş
vergi borcu olmadığı, kabul edilecektir.
17.4.3. İsteklilerin vergi borcu olmadığına ilişkin belgeyi, başvuracakları herhangi
bir vergi dairesinden veya Gelir İdaresi Başkanlığının internet adresi (www.gib.gov.tr)
üzerinden almaları mümkündür. Bu belgenin; son başvuru ve/veya ihale tarihi itibarıyla olan
durumu göstermesi ve isteklinin 17.4.1. numaralı alt maddede belirtilen alacak türlerinden
olan borçları dikkate alınarak ilgili vergi dairelerinden temin edilen bilgiler kapsamında
düzenlenmesi gerekmektedir.
…
17.6.3. 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d),
(e) ve (g) bentleri gereğince, ihaleye katılan isteklinin teklifinin başka bir sebeple
değerlendirme dışı bırakılıp bırakılmadığı, bu isteklinin teklifinin ekonomik açıdan en
avantajlı teklif olup olmadığı veya ihalenin iptal edilip edilmediğine bakılmaksızın,
isteklilerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlarının bulunduğunun anlaşılması (sosyal
güvenlik prim veya vergi borcu bulunması gibi) halinde, bu durumda olanların ihale dışı
bırakılarak geçici teminatlarının gelir kaydedilmesi, ancak haklarında ihalelere katılmaktan
yasaklama kararı verilmemesi gerekmektedir.” açıklamaları,
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde
“2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: Hastane Bilgi Yönetim Sistemi Hizmeti
b) Türü: Hizmet alımı
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
ç) Miktarı: 12 Ay Süreli Hastane Bilgi Yönetim Sistemi Hizmet alımı
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: …… İl Sağlık Müdürlüğü, ……düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “Tekliflerin açılması ve değerlendirilmesi” başlıklı 29’uncu maddesinde “29.1. Teklifler, ihale komisyonu tarafından ihale tarih ve saatinde EKAP ta açılır. Yaklaşık maliyet tutarı ile teklif verenler ve teklif fiyatları isteklilerin erişimine açılır.
29.2. Bu aşamada, isteklilerin geçici teminatlarının uygun olup olmadığı ve EKAP üzerinden yapılan sorgulamalara göre; ihale tarihi itibarıyla ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığı ile kesinleşmiş vergi ya da sosyal güvenlik prim borçlarının bulunup bulunmadığı kontrol edilir. Yabancı isteklilerin; ihale tarihi itibarıyla kesinleşmiş vergi ya da sosyal güvenlik prim borçlarının bulunup bulunmadığına yönelik kontrol Türkiye deki borçları yönünden yapılır, kendi ülkelerinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi ya da sosyal güvenlik prim borçlarının bulunup bulunmadığına ilişkin kontrol ise sözleşmenin imzalanması aşamasında gerçekleştirilir. İlgisine göre yaklaşık maliyet tutarı, teklif verenler, teklif fiyatları ve açılamayan teklifler ile yapılan diğer işlemlere ilişkin hususlar tutanağa bağlanır ve bu tutanak isteklilere bildirilir.
29.3. Teklifler açıldıktan sonra 29.2 nci madde kapsamında uygun bulunmayan
teklifler değerlendirme dışı bırakılır.
29.4. Bu madde boş bırakılmıştır.
29.5. 29.3 üncü ve 29.4 üncü maddelere göre uygun olduğu anlaşılan tekliflerden,
ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülenlerin
değerlendirilmesine geçilir. Aşırı düşük teklif açıklaması istenen ihalelerde, aşırı düşük
tekliflerin tamamı değerlendirilir.
29.6. Değerlendirme işlemi, bu Şartname düzenlemeleri çerçevesinde ihaleye katılım
belgesine aktarılan bilgi ve belgeler esas alınarak yapılır. İhaleye katılım belgesine aktarılan bilgi ve belgelerden; entegrasyonlar aracılığıyla veya EKAP ya da diğer kamu kurum ve
kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden
erişilebilenlerin teyit işlemi gerçekleştirilir. İhaleye katılım belgesine aktarılan belgelerden
belirtilen yöntemlerle teyit edilemeyenler bu haliyle değerlendirmeye esas alınır ve ihtiyaç
duyulması hali hariç bu belgelerin fiziki olarak sunulması istenmez. …” düzenlemesi
bulunmaktadır.
Vergi borcunun sorgulanmasına ilişkin Kamu İhale Kurulunun 01.10.2025 tarihli ve
2025/DK.D-361 sayılı kararı ile “… Kurumumuza yapılan başvurularda istekiler tarafından
vergi borcu sorgulamalarına ilişkin olarak özetle;
…
Vergi borcu sorgulamalarında, kamu ihale mevzuatı gereğince kesinleşmiş vergi borcu
olarak kabul edilmemesi gereken hususların da (trafik cezası, mahkeme harçları gibi) vergi
borcu sorgulamalarına yansıyabildiği,
…
hususları aktarılmıştır.
…
1) İstekliler tarafından teklif verme aşamasında, İhaleye Katılım Belgesi e-formlarında
ilgili alana, teklif tarihinden geriye doğru üç iş günü içinde alınmış vergi borcu olmadığına
ilişkin doğrulanabilir bir belgenin yüklenmesine imkân sağlanmasına,
2) İhale komisyonu tarafından tekliflerin açılması aşamasında Elektronik Kamu
Alımları Platformu (EKAP) üzerinden Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) entegrasyonu
aracılığıyla yapılan vergi borcu sorgulaması neticesinde borcu çıkan isteklilerden ihaleye
katılım belgesinde vergi borcu bulunmadığını gösterir teklif tarihinden geriye doğru üç iş
günü içinde alınmış vergi borcu olmadığına ilişkin doğrulanabilir bir belge yüklememiş veya
bu belge dışında bir belge yüklemiş isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve
geçici teminatlarının gelir kaydedilmesine,
3) İhale komisyonu tarafından yapılan sorgulama neticesinde borcu çıkan isteklilerden
İhaleye Katılım Belgesi’nde teklif tarihinden geriye doğru üç iş günü içinde alınmış vergi
borcu olmadığına ilişkin doğrulanabilir bir belge yüklemiş isteklilere, EKAP üzerinden
bildirim yapılarak iki iş gününden az olmamak üzere makul süre verilmesi, bu süre içinde
vergi borcu olmadığına ilişkin doğrulanabilir bir belgeyi idareye sunan isteklilerin
tekliflerinin geçerli kabul edilerek ihale işlemlerine devam edilmesi, verilen sürede bu bilgi
eksikliğini gidermeyen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve geçici
teminatlarının gelir kaydedilmesine,
4) İhaleye Katılım Belgesi’nde, “Katılım ve Yeterlik Kriterleri” bölümüne “Sosyal
Güvenlik Prim Borcu Yoktur Belgesi” satırından sonra gelmek ve tekliflerin gönderilebilmesi
için doldurulması zorunlu alan olarak belirlenmemek üzere “Vergi Borcu Olmadığına İlişkin
Belge” başlıklı yeni bir satır açılmasına,
5) Yukarıdaki maddelerin, ilanı veya duyurusu 8/10/2025 tarihi ve sonrasında yapılacak olan ihalelerde uygulanmasına…” karar verilmiştir.
Başvuruya konu ihalenin ….. İl Sağlık Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Hastane Bilgi Yönetim Sistemleri” hizmet ihalesi olduğu, bahse konu ihalede dört adet ihale dokümanı indirildiği, 19.01.2026 tarihinde yapılan ihaleye 2 isteklinin katıldığı, 11.02.2026 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin …… Bilgi Teknolojileri Anonim Şirketi üzerinde bırakıldığı ve ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibi belirlenmediği görülmüştür.
Başvuruya konu ihalenin İlan tarihinin 19.12.2025 olduğu, ilanı veya duyurusu 08.10.2025 tarihi ve sonrasında yapılan ihalelerde istekliler tarafından teklif verme aşamasında, İhaleye Katılım Belgesi e-formlarında ilgili alana, teklif tarihinden geriye doğru üç iş günü içinde alınmış doğrulanabilir bir “vergi borcu yoktur” belgesinin yüklenmesine imkan sağlandığı,
İhale komisyonu tarafından tekliflerin açılması aşamasında EKAP üzerinden GİB entegrasyonu aracılığıyla yapılan vergi borcu sorgulaması neticesinde borcu çıkan isteklilerden ihaleye katılım belgesinde vergi borcu bulunmadığını gösterir teklif tarihinden geriye doğru üç iş günü içinde alınmış vergi borcu olmadığına ilişkin doğrulanabilir bir belge yüklememiş veya bu belge dışında bir belge yüklemiş isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı ve geçici teminatlarının gelir kaydedileceği, diğer taraftan; teklif tarihinden geriye doğru üç iş günü içinde alınmış vergi borcu olmadığına ilişkin doğrulanabilir bir belge yüklemiş isteklilere, EKAP üzerinden bildirim yapılarak iki iş gününden az olmamak üzere makul süre verileceği, bu süre içinde vergi borcu olmadığına ilişkin doğrulanabilir bir belgeyi idareye sunan isteklilerin tekliflerinin geçerli kabul edilerek ihale işlemlerine devam edileceği, verilen sürede bu bilgi eksikliğini gidermeyen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatlarının gelir kaydedileceği anlaşılmaktadır.
Başvuruya konu ihaleye teklif sunan isteklilere 19.01.2026 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen tekliflerin açılmasına ilişkin tutanakta başvuru sahibi …..Bilgisayar Program ve Hizmetleri Sanayi Ticaret Anonim Şirketi için “Vergi Borcu” satırında “Kontrol Edilmektedir” ifadesinin yer aldığı, 10.02.2026 tarihli ikinci tutanakta ise söz konusu ifadenin “5.000 TRY tutarını aşan borç bulunmaktadır” şeklinde değiştiği,
İdare tarafından başvuru sahibine yönelik olarak 19.01.2026 tarihinde gerçekleştirilen “Kesinleşmiş Vergi Borcu Sorgulaması” belgesinin sorgu sonucu kısmında 2026 yılına ilişkin
Etimesgut Vergi Dairesi Müdürlüğünden 7.244,74 TL tutarında bir “Karar ve İlam Harcı (9166)” türünde borcun bulunduğu görülmektedir. Bahse konu sorgulama sonrasında idarece başvuru sahibi istekliye 20.01.2026 tarihli ve “Vergi borcu” konulu EKAP üzerinden gönderilen yazıda “Müdürlüğümüzce yapılan …… ihale kayıt numaralı 12 Ay Süreli Hastane Bilgi Yönetim Sistemi Hizmet alımı ihalesinde yapılan sorgulama neticesinde 7.244,74 TL vergi borcunuz olduğu görülmüştür.
2025/DK.D-361 sayılı Kamu İhale Kurulu Kararında borcu çıkan isteklilerden İhaleye Katılım Belgesi’nde teklif tarihinden geriye doğru üç iş günü içinde alınmış vergi borcu olmadığına ilişkin doğrulanabilir bir belge yüklemiş isteklilere, EKAP üzerinden bildirim yapılarak iki iş gününden az olmamak üzere makul süre verileceği belirtilmiştir. Kurul kararı gereği tarafınıza iki iş günü süre verilmiş olup; bu süre içinde vergi borcu olmadığına ilişkin doğrulanabilir bir belgeyi (İhale tarihi itibariyle Vergi Borcu Yoktur yazısını ve ödeme tarih ve saatinin bulunduğu dekontu) idaremizi göndermeniz hususunda…” ifadelerine yer verildiği,
Söz konusu talep üzerine anılan istekli tarafından sunulan belgelere ilişkin olarak idarece EKAP üzerinden 28.01.2026 tarihli ve “……. İKN’lı HBYS Hizmeti Alımı hk.” konulu yazıda “Müdürlüğümüzce yapılan ….. ihale kayıt numaralı 12 Ay Süreli Hastane Bilgi Yönetim Sistemi Hizmet alımı ihalesinde vergi borcunuzun bulunduğunun tespiti üzerine firmanızdan vergi borcunuzun olmadığına ilişkin doğrulanabilir bir belgeyi (İhale tarihi itibariyle Vergi Borcu Yoktur yazısını ve ödeme tarih ve saatinin bulunduğu dekontu) idaremize göndermeniz talep edilmiş ve sonrasında firmanız tarafından ödeme alındısı, vergi borcu yoktur yazısı ve cevap yazınız tarafımıza iletilmiştir. Firmanız tarafından sunulan vergi borcu ödeme alındısının saatinin ihale saatinden sonra olduğu, firmanız tarafından ödemenin ihale saatinden sonra yapıldığı görülmüştür.
Komisyonumuzca yapılan değerlendirme neticesinde firmanız tarafından vergi borcu ile ilgili ödemenin ihale saatinden sonra yapılması sebebiyle belgenin geçerli kabul edilmemesi ve ihaleye ekonomik açıdan ikinci en avantajlı fiyat veren istekliyle demo sürecinin devam ettirilmesi uygun görülmüştür. …” ifadelerine yer verildiği,
11.02.2026 tarihli ihale komisyonu kararında ise “… İhaleye teklif veren istekli …..Bilgisayar Program Ve Hiz. San. Tic. A.Ş.’nin EKAP tarafından yapılan sorgulama sonucunda vergi borcunun bulunduğu tespit edilmiştir.
…
Vergi borcu olduğu tespit edilen istekli ……….. Bilgisayar Program ve Hiz. San. Tic. A.Ş.’den vergi borcunun olmadığına ilişkin doğrulanabilir bir belge (İhale tarihi itibariyle Vergi Borcu Yoktur yazısını ve ödeme tarih ve saatinin bulunduğu dekont) talep edilmiştir. Yasal süre içerisinde ödeme alındısı ve vergi borcu yoktur yazısı tarafımıza ulaştırılmıştır. Gönderilen belgeler incelendiğinde vergi borcunun ödemesinin ihale saatinden sonra yapıldığı tespit edilmiştir. Komisyonumuzca yapılan değerlendirme neticesinde vergi borcu ile ilgili ödemenin ihale saatinden sonra yapılması sebebiyle belgenin geçerli kabul edilmemesi ve teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmiştir. …” ifadelerine yer verilerek başvuru sahibinin teklifinin vergi borcu bulunduğu ve bu borcun ihale tarih ve saatinden sonra ödendiği gerekçesine yer verilerek değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.
Yapılan incelemede, başvuru sahibi …….Bilgisayar Program ve Hizmetleri Sanayi Ticaret Anonim Şirketi tarafından ihaleye katılım belgesinin “Vergi Borcu Olmadığına İlişkin Belge” satırına teklif tarihinden geriye doğru üç iş günü içinde alınmış vadesi geçmiş vergi borcunun bulunmadığına ilişkin belgenin yüklendiği tespit edilmiştir.
İdarece ihale tarihi olan 19.01.2026 tarihli başvuru sahibine yönelik olarak gerçekleştirilen “Kesinleşmiş Vergi Borcu Sorgulaması” belgesinin sorgu sonucu kısmında 2026 yılına ilişkin Etimesgut Vergi Dairesi Müdürlüğü kayıtlarında yer alan 7.244,74 TL tutarında “Karar ve İlam Harcı” türünde borç olduğu anlaşılmaktadır.
Kamu İhale Kurulu’nun 09.01.2019 tarihli ve 2019/DK.D-9 sayılı kararında “Danıştay 13. Dairesi’nin 24/09/2018 tarihli ve E: 2018/1200 sayılı kararı gereğince işlem tesis edilmesi gerektiğinden Kamu İhale Genel Tebliğinin 17.4.1 inci maddesindeki “harçlar ve” ibaresi yürürlükten kaldırılmaktadır.” ifadelerine yer verilerek Kamu İhale Genel Tebliği’nin 17.4.1’inci maddesindeki “harçlar ve” ibaresi yürürlükten kaldırıldığı, söz konusu kararın sonuç kısmında “… kararın ilgili kısmının, Kurumun resmi internet sitesinde yayımlanmasına” karar verilmiştir. Anılan kararın ardından Kamu İhale Kurumunun internet sitesinde 11.01.2019 tarihinde yayımlanan duyuruda “… anılan Tebliğ değişikliği ile ilgili olarak açılan davada Danıştay 13. Dairesi tarafından “harçlar” ibaresinin yürütmesinin durdurulmasına karar verilmiş olup, bu hususa ilişkin olarak Kamu İhale Kurulu tarafından 09.01.2019 tarihli ve 2019/DK.D-9 sayılı Kurul kararı alınmıştır. Anılan karar uyarınca Kamu İhale Genel Tebliğinin 17.4.1 inci maddesi kapsamında isteklinin vergi borcunun hesabında “harçlar” dikkate alınmayacak olup, idarelerce yapılacak işlemlerde söz konusu Kurul kararına göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.” hususlarına yer verilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve tespitler çerçevesinde, başvuru sahibi ………..
Bilgisayar Program ve Hizmetleri Sanayi Ticaret Anonim Şirketine yönelik olarak idarece ihale tarihi olan 19.01.2026 tarihinde gerçekleştirilen vergi borcu sorgulamasında karar ilam harcı olduğu anlaşılan bir borcun olduğu görülmekle birlikte, yukarıda aktarılan Danıştay kararı ve Tebliğ değişikliği çerçevesinde harçların vergi borcu kapsamından çıkarıldığı dikkate alındığında, idarece başvuru sahibinin bu gerekçe ile teklifi değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olmadığı ve anılan isteklinin teklifinin değerlendirmeye alınması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Mehmet ATASEVER
Simdata Danışmanlık Y.K. Başkanı
Sağlık Bak. SGB E. Bşk./KİK E. Üyesi
Mehmetatasever.org
https://www.simdata.org/