Türkiye Ekonomisine Bakış 2027: Şirketler İçin Öncelikli Riskler
Bir yıl önce ekonomistler ve finans çevreleri, 2026 yılı sonunda enflasyonun belirgin biçimde gerileyeceğini öngörüyordu. Ekim ayında, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, yıllık enflasyon %29,77 oldu. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 12 Kasım’da açıkladığı yılın son Enflasyon Raporu’nda, 2027 tahminini yukarı çekti. Bu gelişmeler, 2027’nin şirketler için 2026’dan daha istikrarlı geçip geçmeyeceği sorusunu gündeme getiriyor. Sorunun cevabını büyük ölçüde krediye erişim, ödeme zinciri ve maliyet baskısı belirleyecek. Yazıdaki değerlendirmeler TCMB’nin raporuna, ticari alacak sigortası şirketi COFACE’ın analizlerine ve uluslararası kuruluşların tahminlerine dayanıyor.
Ekim Enflasyonu Beklentiyi Aştı, Dezenflasyon İvme Kaybediyor
TÜİK verilerine göre tüketici fiyatları ekimde aylık %2,58 arttı. Piyasanın aylık artış beklentisi %2,33 düzeyindeydi. Yıllık enflasyon eylüldeki %29,73’ten, %29,77’ye çıktı ve dört aydır süren düşüş serisi sona erdi. Aynı ay enerji fiyatları %4,92 yükseldi, yıllık enerji enflasyonu %51,37’ye ulaştı.
TCMB Başkanı Fatih Karahan, Enflasyon Raporu’nun sunumunda dezenflasyon sürecinin, yani enflasyondaki düşüşün, ivme kaybetmekle birlikte devam ettiğini söyledi. Karahan, girdi fiyatlarında sıklaşan ani artışların bu süreci yavaşlatabileceğine dikkat çekti. Kira artışlarında ise yavaşlama sürüyor. Kira fiyatları aylık %2,55 arttı ve yıllık kira enflasyonu %39,71’e indi. Bir yıl önce aynı dönemde aylık artış %3-3,5 bandındaydı.
Aylık Artışta Giyim ve Gıda Öne Çıktı
Ekimde fiyatı en çok artan grup, yeni sezonun etkisiyle %12,58 yükselen giyim ve ayakkabı oldu. Aylık %2,58’lik artışın 0,84 puanı gıda ve alkolsüz içeceklerden, 0,82 puanı giyim ve ayakkabıdan geldi. Mevsimsel etkiler çıkarıldığında fiyat artışı daha ılımlı görünüyor. TCMB’nin bu etkilerden arındırarak izlediği göstergelerin aylık ortalaması %1,76 oldu. Eylül ayında bu oran, %1,74’tü. Aynı göstergelerin üç aylık ortalaması %1,80’den %1,79’a geriledi. Karahan’a göre son veriler, geçici etkiler dışarıda bırakıldığında enflasyondaki iyileşmenin belirginleştiğini gösteriyor.
Geçen Yılın Tahminleri Tuttu mu?
Geçen yıl bu sayfada yer alan beklentilerden, 2025’e ilişkin olanlar büyük ölçüde gerçekleşti. 2025 yıl sonu enflasyonu %30,89 ile COFACE’ın öngördüğü %31,6’ya yakın kaldı. TCMB’nin her ay ekonomistlere ve finans sektörü temsilcilerine yaptığı Piyasa Katılımcıları Anketi’nde, bankanın temel faiz oranı olan politika faizi için 2025 sonu beklentisi %38’di. Bu beklenti de tuttu. Sapma ise 2026 tahminlerinde ortaya çıktı.
Aynı anket, 2026 sonu için %20-22 bandında bir enflasyon ve %26’lık bir politika faizi öngörüyordu. Bugün TCMB’nin 2026 yıl sonu enflasyon tahmini %29,5, politika faizi %36. Bir yıl önceki beklentilerle bugünkü rakamlar arasındaki bu fark, 2027 tahminlerine de temkinle bakmayı gerektiriyor. Farkın önemli bir kaynağı enerji fiyatları. Eylül ayında açıklanan, Orta Vadeli Program’ın (OVP) sunumunda, bir önceki programda 2026 için 64,3 dolar varsayılan Brent petrol fiyatının ortalamada 89,3 dolar seviyesinde seyrettiği belirtildi.
2027’de Enflasyon Ne Olacak?
Enflasyon Raporu’na göre TCMB;
- 2026 yıl sonu enflasyon tahminini %28’den %29,5’e yükseltti.
- 2027 tahmini %15’ten %21’e,
- 2028 tahmini %9’dan %13,5’e çıkardı.
TCMB, 2027 sonunda ulaşmayı amaçladığı enflasyon düzeyini de %21 olarak belirledi. Raporda 2027 ortalama petrol fiyatı varsayımı 76,4 dolardan 86,7 dolara yükseltildi. Karahan, talepteki ılımlı seyrin enflasyondaki düşüşü desteklemeye devam edeceğini ve faizleri yüksek tutan sıkı para politikasının fiyat istikrarı sağlanana kadar süreceğini söyledi.
TCMB’nin yeni tahmini, OVP’deki %21’lik hedefle örtüşüyor. Piyasa Katılımcıları Anketi’nin ekim ayı sonuçlarında, 2027 sonu enflasyon beklentisi %23,3. Uluslararası kuruluşlardan IMF’nin yıl sonu tahmini %23,7 ile bu iki rakamın da üzerinde. Finans haber kaynağı Matriks Haber’in ekim anketine katılan ekonomistlerin 2027 sonu için politika faizi beklentisi %28,5. Büyüme tarafında kurumların 2027 tahminleri %3,6 ile %4,2 arasında değişiyor.
| Kurum | 2027 Büyüme Tahmini | 2027 Enflasyon Tahmini |
|---|---|---|
| TCMB (Kasım 2026) | Açıklanmadı | %21 (yıl sonu) |
| OVP (Eylül 2026) | %4,2 | %21 (yıl sonu) |
| Piyasa Katılımcıları Anketi (Ekim 2026) | %3,9 | %23,3 (yıl sonu) |
| Uluslararası Para Fonu (IMF – International Monetary Fund) (Ekim 2026) | %3,6 | %23,7 (yıl sonu) |
| Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD – Organisation for Economic Co-operation and Development) (Eylül 2026) | %3,6 | %24,7 (yıllık ortalama) |
| Dünya Bankası (Ekim 2026) | %3,8 | Açıklanmadı |
| Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD – European Bank for Reconstruction and Development) (Eylül 2026) | %4,0 | Açıklanmadı |
| COFACE (Ağustos 2026) | %4,0 | %24,0 (yıllık ortalama) |
Tablodaki enflasyon tahminleri yıl sonu ya da yıllık ortalama bazında açıklanıyor. Karşılaştırmada bu farkın dikkate alınması gerekiyor.
2027’de Özel Sektör İçin Temel Riskler
Krediye erişim, 2026’da olduğu gibi 2027’de de özel sektör için ilk risk başlığı. TCMB, bankaların kredi hacmini sekiz haftalık dönemlerde, en fazla ne kadar artırabileceğini sınırlıyor. Bu sınır;
- Türk lirası (TL) kredilerde Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler (KOBİ) için %5,
- Diğer şirketler için %2,
- Yabancı para kredilerde %0,5.
TL ticari kredi faizleri %41,9 civarında. TCMB’nin, “Üçüncü Çeyrek Banka Kredileri Eğilim Anketi”ne göre bankalar, KOBİ’lere kredi verirken aradıkları koşulları sınırlı da olsa gevşetmeye başladı. COFACE Türkiye ve Orta Doğu Ekonomisti Seltem İyigün, ekonomi haber sitesi Ekonomim’e yaptığı değerlendirmede, kredi büyüme sınırları esnetilmedikçe şirketlerin finansman ve nakit akışı sorunlarının süreceğini belirtti.
COFACE, A1’in en düşük, E’nin en yüksek riski gösterdiği ölçekte, Türkiye’ye ülke riski için C, iş ortamı için A4 notu veriyor. Kuruluş, para politikası gevşedikçe ve hanehalkının alım gücü toparlandıkça büyümenin 2027’de hızlanmasını bekliyor.
Risk tarafında şirketlerin kısa vadeli dış borcunun yüksek olduğunu ve bunun onları dış şoklara açık bıraktığını vurguluyor. COFACE’ın sektör değerlendirmesinde inşaat ile tekstil ve hazır giyim “çok yüksek risk” grubunda yer alıyor. Borcunu ödemekte zorlanan şirketlerin başvurduğu konkordato verileri de bu iki sektördeki baskıya işaret ediyor. Konkordatotakip.com’un Basın İlan Kurumu ilanlarından derlediği verilere göre 2026’nın ocak-ekim döneminde mahkemelerin verdiği geçici koruma kararlarının (geçici mühlet) 121’i inşaat, 71’i tekstil şirketlerine ait.
Şirketlerin nakit yönetimini etkileyen bir gelişme de Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK), 17 Eylül tarihli kararıyla bazı yatırım fonlarının tasfiye sürecine alınması oldu. Tasfiyede fonun varlıkları satılarak yatırımcılara ödeme yapılıyor. TCMB’nin Merkezin Güncesi bloğunda yayımlanan analize göre, finans sektörü dışındaki yaklaşık 3 bin şirketin bu fonlarda 116 milyar TL yatırımı bulunuyor. Analize göre, fon yatırımı kısa vadeli varlıklarına oranla yüksek olan şirketlerin ekonomideki ağırlığı görece düşük. Fonlarda yatırımı bulunan şirketler, tasfiye kararından sonra da krediye erişebiliyor. TCMB, 1 Ekim’de bankaların nakit (likidite) yönetimini destekleyen düzenlemeler yaptı. 26 Ekim’de de şirketlerin tahvil borçlarını ödemek için kullanacağı kredileri büyüme sınırının dışında tuttu.
Avrupa Toparlanırken Türk İmalatı Ayrışıyor
Geçen yılki yazıda ihracatçı sanayi şirketleri için öne çıkan risk, Avrupa’daki yavaşlamaydı. Bugün Avrupa’da imalat toparlanırken Türkiye’de daralma sürüyor. İstanbul Sanayi Odası’nın (İSO) Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI – Purchasing Managers’ Index) ekimde 47,3’e geriledi. Endekste 50’nin altındaki değerler daralma anlamına geliyor ve endeks 31 aydır bu eşiğin altında kalıyor. Euro Bölgesi’nde imalat PMI aynı ay 52,7 oldu, eylülde 52,9 ile Mayıs 2022’den bu yana en yüksek düzeye çıkmıştı. Bu ayrışma, Türk imalatındaki durağanlaşmanın dış talep dışındaki etkenlerle de ilgili olduğunu düşündürüyor.
Karahan, üçüncü çeyrekte hizmet üretimi artarken, sanayi üretiminin gerilediğini belirtti. Fabrikaların üretim kapasitelerinin ne kadarını kullandığını gösteren kapasite kullanım oranının da tarihsel ortalamaların altında kaldığını da ekledi. Avrupa’daki toparlanmanın 2027’de güç kazanıp kazanmayacağı ise belirsizliğini koruyor. Avrupa Komisyonu, Euro Bölgesi’nin 2027’de %1,2 büyümesini bekliyor.
Tedarikçi Tarafında Nakit ve Maliyet Baskısı
Satınalma yöneticileri için 2027’nin öncelikli risklerinden biri, tedarik zincirindeki nakit sıkışıklığı olabilir. TCMB’nin fon tasfiyelerine ilişkin analizi, tedarikçiler üzerinden oluşabilecek etkiyi de ölçüyor. Satışlarının %5’inden fazlasını bu fonlarda yatırımı bulunan şirketlere yapan tedarikçiler, ekonomideki toplam istihdamın %1,2’sini ve toplam cironun %1,5’ini oluşturuyor. Ticari ödemelerde karşılıksız çıkan çeklerin toplam çek tutarı içindeki payı ekimde %3,9’a yükseldi, bir yıl önce bu oran %2,9’du. İSO’nun PMI raporu, deniz taşımacılığındaki aksaklıklar ve malzeme yetersizlikleri nedeniyle teslim sürelerinin uzadığını gösteriyor.
Maliyet tarafında yurt içi üretici fiyatları, ekim ayında yıllık %27,41 arttı, üretimde girdi olarak kullanılan ara malı fiyatları aylık %2 yükseldi. Ocak 2027’de yapılacak asgari ücret artışı ile elektrik ve doğalgaz gibi fiyatı kamunun belirlediği kalemlerdeki ayarlamalar, yeni yılın ilk aylarında maliyetlere ek baskı getirebilir.
Öte yandan imalat sanayi şirketlerinin eğilimlerini ölçen, “Reel Kesim Güven Endeksi” ekim ayında, 102,5’ten 101,1’e gerilese de şirketlerin önümüzdeki on iki aya ilişkin yatırım harcaması beklentileri güçlendi. Bu beklentilerin ne ölçüde yatırıma dönüşeceği, kredi sınırlarına ve nakit akışına bağlı. COFACE, ödeme gecikmelerinde uygulanacak koşulları açıkça düzenleyen sözleşme hükümlerinin şirketlerin finansal dayanıklılığını desteklediğini belirtiyor. Sözleşmelerinde fiyat ayarlama maddesi bulunmayan ve tedarikçilerinin finansal durumunu düzenli izlemeyen satınalma ekipleri, 2027’de maliyetin en ağır kısmını üstlenebilir.
Satınalma ve Tedarik Zinciri Ekipleri İçin Sürdürülebilirlik Eğitimleri
İş problemlerine odaklı eğitimler. Uygulanabilir çözümler, ölçülebilir sonuçlar.
Sürdürülebilir Tedarik Zinciri ve Sorumlu Satınalma Eğitimi için tıklayınız.
Sürdürülebilir Tedarikçi Bilgi Formu ve Kullanım Rehberi
Sürdürülebilirlik çalışmalarında temel konulardan biri, tedarikçilerden alınan verilerin düzenli, karşılaştırılabilir ve doğrulanabilir şekilde toplanmasıdır. Bu veriler, hem satınalma süreçleri hem de sürdürülebilirlik raporlaması açısından önemli bir temel oluşturur. Sürdürülebilir Tedarikçi Bilgi Formu ve Kullanım Rehberi, şirketlerin bu verileri daha sistematik, tutarlı ve uygulanabilir bir çerçevede yönetebilmesi amacıyla hazırlanmıştır.
SÜRDÜRÜLEBİLİR TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ
ve ISO 20400 YEŞİL SATIN ALMA MAKALELERİ
- Sürdürülebilir Tedarik Zinciri Yönetimi ve Yeşil Satınalma ISO 20400 Eğitimi (2 gün)
- Tedarikçilerden Sürdürülebilirlik Verisi Nasıl Toplanır? Satınalma Şartnamelerinde Sürdürülebilirlik – V
- Sürdürülebilir Tedarikçi Kimdir? Bir Şirketi Sürdürülebilir Kılan Özellikler Nelerdir? – IV
- Ecovadis Sürdürülebilir Satınalma Puanımızı Nasıl Yükseltiriz?
Sürdürülebilir Satınalma Gelişim Planı Nasıl Yürütülmeli?
- Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri 2025 Sürdürülebilir Kalkınma Raporu Yayınlandı. Türkiye 167 Ülke İçerisinde 73. Sırada
- Sürdürülebilir Tedarik Operasyonlarında Planlama ve Gereklilikler, ISO 20400 Sürdürülebilir Tedarik Rehber Standardı – III
- Sürdürülebilir Tedarik Stratejisi Nedir? Nasıl Geliştirilir? ISO 20400 Sürdürülebilir Tedarik Rehber Standardı – II
- ISO 20400 Sürdürülebilir Tedarik Rehber Standardı Yol Haritası ve Adım Adım Sıfır Emisyon Hedefi
- Yeşil Satınalma ve Sürdürülebilir Tedarik Zinciri Yönetimi Nedir?
- Demir Çelik Sektörü ve Sürdürülebilirlik Performans Göstergeleri (KPI)
SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK EĞİTİM TESTLERİ
EĞİTİM ve DANIŞMANLIK:
Kurumunuzun satınalma ve tedarik zinciri fonksiyonunu sağlam, izlenebilir ve denetlenebilir bir kontrol yapısına kavuşturmak için eğitim ve danışmanlık hizmetlerimizle destek veriyoruz.
Eğitim teklifi almak için egitim@satinalmadergisi.com
Fabrikanızda Bire Bir (1-1) Yönetici ve Grup Eğitimleri
Şirket eğitimlerini standart kalıplarla değil, ihtiyaçlarınıza özel tasarlıyoruz. Her program, işletmenizin gerçek problemlerine çözüm üretmek ve ölçülebilir sonuçlar yaratmak için hazırlanır. Sizlerden gelen geri bildirimlerle eğitimlerimizi özgünleştiriyor, böylece her adımda somut değer katıyoruz.
Mottomuz: “Her eğitim, bir iş probleminin çözümü için tasarlanır.”
Güvenilir, verimli ve profesyonel eğitim hizmetleriyle yanınızdayız. Dolu dolu, güler yüzlü eğitimler dilerim.