Evde Yaşlı, Hasta ve Çocuk Bakımı Yapan Kimse İş Kanunu Kapsamında mıdır?

Yazar:

-

22 Mayıs 2024

4857 sayılı İş Kanunu’nun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasına göre, ev hizmetlerinde çalışanlar kanun kapsamı dışında bırakılmıştır. 4857 sayılı Kanunda ev hizmetlerinden kastedilen temizlik, yemek, ütü gibi günlük ev işleridir. Ancak işçinin vasfından dolayı istihdam edildiği ve fakat evde iş gördüğü durumlarda İş Kanunu hükümleri uygulanmalıdır. Örneğin evde hasta, yaşlı kimselere bakan hemşire, çocuk bakıcısı[1], eğitim elemanı, özel aşçı, bahçıvan, şoför, bekçi gibi vasıflı kişiler İş Kanunu kapsamında değerlendirilmelidir[2].

Nitekim Yargıtay’a göre, evde çocuk ve hasta bakımı yapan kişi İş Kanunu kapsamındadır[3]. Çocuk bakımı yanında arızi olarak ev işleriyle ilgilenmek İş Kanunu uygulamasında kalır[4]. Ancak Yargıtay verdiği bir kararında, aile fertlerini okula, kursa ve hatta işe götürüp getiren şoförü, ev hizmetlisi olarak değerlendirerek, İş Kanunu kapsamı dışında bırakmıştır[5]. Bununla birlikte, doktrinde savunulan bir görüşe göre, ev hizmetlerinde çalışma, İş Kanunu’nun kapsamının istisnaları arasında sayılmış olmakla, istisnaların dar yorumlanması ve çalışmaların daha çok İş Kanunu kapsamında değerlendirilmesi gerektiği yönündedir[6].

Konuyla ilgili Yargıtay Hukuk Genel Kurulu da 2018 yılında verdiği bir kararında, ev hizmetlerinde çalışmaların evin içinde geçmesi gerektiğine vurgu yaparak, evlerde ağırlıklı olarak yapılan işin çocuk bakımı, yaşlı bakımı, hasta bakımı, bekçilik, bahçe işleri veya bahçıvanlık olması halinde, İş Kanunu hükümlerinin uygulanması gerektiğine hükmetmiştir[7].

Öte yandan, Sosyal güvenlik açısından ev hizmetlerinde sigortalı sayılmak için kişinin ücret karşılığında ve sürekli çalışan olması gerekir. Süreklilik kavramından ne anlaşılması gerektiği yüksek mahkeme kararlarına yansımıştır. Nitekim Yargıtay’a göre, “Haftalık normal çalışma süresinin yarısını aşan çalışma, sürekli çalışma sayılmakta ve haftada üç günden fazla süreyle ev hizmetlerinde çalışan işçinin sigortalı sayılması gerektiği kabul edilmektedir”[8]. Yargıtay 10 uncu Hukuk Dairesi kararlarında, ev işlerinde çalışanların sigortalı sayılması için haftanın çoğunluğunun ev işlerinde geçirilmesi gerektiği yönündedir[9].

Sonuç olarak, 4857 sayılı İş Kanunu’nda, ev hizmetlerinde çalışanlar kanun kapsamı dışında bırakılmıştır (m.4/1). İş Kanunu’nda, ev hizmetlerinden kastedilen temizlik, yemek, ütü gibi günlük ev işleridir. Ancak işçinin vasfından dolayı istihdam edildiği ve fakat evde iş gördüğü durumlarda İş Kanunu hükümleri uygulanmalıdır. Örneğin evde hasta veya yaşlı kişilere bakan hemşire, çocuk bakıcısı[10], eğitim elemanı, özel aşçı, bahçıvan, şoför, bekçi gibi vasıflı kişiler İş Kanunu kapsamında değerlendirilmelidir.

Lütfi İNCİROĞLU

[1] Y9HD.24.6.2020 T., E.2016/18218, K.2020/6372 Legalbank

[2] Y9HD.15.11.2016 T., E.2016/30168, K.2016/20156 Legalbank.

[3] Y9HD.24.6.2020 T., E.2016/18218, K.2020/6372 Legalbank

[4] Y9HD.31.5.2018 T., E.2016/20014, K.2018/12288 Legalbank

[5] Y9HD.09.10.2008 T., E.2007/27814, K.2008/25988 Legalbank

[6] ÇİL, Şahin, İş Hukuku Yargıtay İlke Kararları, 9.Baskı, (2019-2021). Ankara 2022, s.91.

[7] YHGK.27.6.2018 T., E.2015/9-3384, K.2018/1281 Legalbank

[8] Y21HD.29.03.2018 T., E.2016/17935, K.2018/2989 Legalbank

[9] Y10HD.22.01.2018 T., E.2016/16077, K.2018233; ÇİL, İş Hukuku Yargıtay İlke Kararları, s.92.

[10] Y9HD.24.6.2020 T., E.2016/18218, K.2020/6372 Legalbank

İhracatçının Dövizi

Yazar:

Reşat BAĞCIOĞLU

-

21 Mayıs 2024

Dövize Genel Anlamda Bakalım İsterseniz

Ülkemizin ödemeler dengesi, TCMB rezervleri, ihracatın ithalatı karşılama oranları, yurt dışından ithal edilen tüm ithalat kalemleri için gerçek anlamda ihtiyaç duyduğumuz varlık; dövizdir.

Dövizin az oluşu veya olmaması ülkemiz açısından ciddi sıkıntılar doğuracağı gibi gerek sermaye hareketleri, gerek ülkemize gelen, gerekse ülkemizden giden yatırımcılar, ülkemizin yatırım projeleri için dövizin varlığı şarttır.

İhracatçıya Gerekli Olan Döviz ve Kurları

İhracatçıya bir göz atalım. Hali içler acısı. Ne söylesek, nasıl teselli etsek ihracatçılar haklıdır döviz kurları konusunda. Hem ihracatın arttırılması isteniyor, hem de döviz kurlarına tam sana pres baskı yapılıyor. Bırakın kurların aynı yerinde kalmasını, ihracatçının döviz kurları günden güne bilinçli ve kontrollü biçimde aşağıya doğru ivmeleniyor. Düşürülüyor.

Son 5 Günlük Grafik. Mayıs 15 — Son 5 günlük grafik. Mayıs 15

Son 30 Günlük Grafik. Mayıs 15 — Son 30 günlük grafik. Mayıs 15

Son 4 Aylık Grafik. Mayıs 15 — Son 4 aylık grafik. Mayıs 15

Son grafiğimize baktığımızda bugünkü USD / TRL döviz kuru C/32.2100 şeklinde ve bugünden iki ay geriye gittiğimizde döviz kurunun yine aynı yanı USD / TRL döviz kuru C/32.2100 olduğunu göreceğiz.

Bırakın kurların enflasyon oranında yükselmesini, kurlar tam iki ay önceki kurlar ile aynı.

Bu arada iki ay içerisinde gerçekleşen piyasa enflasyonunun da ortalama % 9 olduğunu düşündüğümüzde USD / TRL döviz kurunun enflasyon artışı oranında olması gerektiğini varsayıp kurların da % 9 enflasyon oranında artacağını varsayarak bugün döviz kurunun USD / TRL döviz kurunun C/35.00 üzerinde olması gerekirdi.

Ama bugünkü kurların baskı neticesi USD / TRL döviz kuru C/32.21 civarında kalması demek ihracatçının kazancından aşağı yukarı iki ayda % 9’luk bir kayıp yaşandığı ortadadır.

İhracatçıya Rekabetçi Kur Gerekli

Ülkemizin ihracat rakamlarının artması ve Türk Mallarının global piyasalarda satılabilmesi için ihracatçılarımıza kesinlikle enflasyon oranında rekabet edilebilir kurlar gereklidir.

Söylemekten hicap duyuyorum ki, bugün ihracatçılarımız ya alıcılar ile yapmış oldukları sözleşmelerini iptal etme yoluna gidiyorlar, ya da zararına yükleme yapıp işini rölantitye almayı tercih ediyorlar.

Kurların Sürekli Düşüş Göstermesinin Nedeni

Piyasamızda faizler yüksek. Hatta paran çok ise alacağın faiz de pazarlık usulü artabiliyor. Hal böyle olunca yurt dışından gelen paraların hızı artıyor. Carry Trade. Bu paranın gelişi sırasında döviz bolluğu yaşansa da, belli bir vadeden sonra bu paralar tekrar ülkemizi terk etmeye başladığında biz ülke olarak sıkıntıya gireceğiz. Emsallerini geçtiğimiz yıllarda yaşadık.

Bu Kurlar ile Olan İhracatçıya Oluyor

Piyasa gereği yüksek faiz, gerileyen döviz kurunun bedelinin bir kısmını ihracatçı ödeyecektir. İhracatçı sürekli ağlar.

Bugünkü ihracatçımızın durumu.

Dövizin Boğazını Sıkar, Nefesini Keserseniz

Dövizin hareket etmesinin önüne geçmek için, dövizin boğazını sıkar, dövize nefes aldırmaz iseniz, bir süre sonra döviz hareketsiz kalır, elden ayaktan gider.

Nefes alamayan ölüm döşeğindeki dövizin ihracatçıya faydası olmaz. Aylardır komaya girmiş gibi hareketsiz bir şekilde kalan dövizin, ülkemize döviz girdisi sağlayan ihracatçıya asla faydası olmayıp, fayda sağlayacağı kesim ise ülkemizden sürekli döviz çıkışı sağlayan ithalatçılar olacaktır.

Çok hareketli, türbülansa yakalanmış uçak gibi hareket eden dövizin olsa olsa spekülatörlere faydası olur ki ülkemiz bu hareketlerden zarar görür. Sürekli iniş ve çıkış gösteren döviz ile ihracatçı iş yapamaz, yurt dışına fiyat veremez, ülkemizde de fiyat istikrarı sağlanamaz.

Reşat BAĞCIOĞLU

ICC Uluslararası Ticaret Odaları

Türkiye Milli Komitesi

Türkiye Bankacılık Komite Başkanlığı Üyesi

Zeytinyağı ve Kahve Tutkunlarını Bir Araya Getiren İki Fuar Bir Arada

Yazar:

Satınalma Dergisi

-

21 Mayıs 2024

Satınalma Eğitimi Zeytinyağı Ve Kahve Tutkunlarını Bir Araya Getiren İki Fuar Bir Arada

İzmir, zeytin, zeytinyağı ve kahve tutkunlarını bir araya getiren iki önemli etkinliğe ev sahipliği yapacak. 11. Olivtech Zeytin, Zeytinyağı, Süt Ürünleri, Şarap ve Teknolojileri Fuarı ile 2. İzmir Kahve Fuarı, fuarizmir A ve B hollerinde gerçekleştirilecek.

İzmir Büyükşehir Belediyesi ev sahipliğinde, İZFAŞ tarafından bu yıl 11. kez düzenlenecek Olivtech Zeytin, Zeytinyağı, Süt Ürünleri, Şarap ve Teknolojileri Fuarı, Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi’nin (UZZK) desteğiyle gerçekleşiyor. fuarizmir B Hol’de yapılacak Olivtech’te, çok sayıda üretici, ithalatçı, distribütör, şef, gıda sektörü profesyonelleri, şişe ve ambalaj üreticileri, makina üreticileri, zincir süpermarket alım heyetleri, zincir otel satın almacıları ve yurt içi ile yurt dışından tüm sektörel ziyaretçiler bir araya gelecek. OLIVTECH Fuarı, katılımcılara sektördeki en son trendler hakkında bilgi edinme, iş bağlantıları kurma ve yeni iş fırsatları keşfetme imkanı sunacak. Fuar kapsamında, ülkemiz ve dünyada zeytinciliğin durumundan iklim krizinin etkilerine, geçmişten günümüze zeytinyağı üretiminden yeni teknolojilere kadar birçok konuda söyleşiler de gerçekleşecek. 23 – 25 Mayıs 2024 tarihleri arasındaki fuarın son günü halka açık olurken saat 10:00 – 18:00 saatleri arasında ziyaret edilebilecek.

100 yılı aşkın süredir kahve ticaretine ve kahve kavurma makinesi üreticilerine ev sahipliği yapan İzmir, 23 – 26 Mayıs 2024 tarihleri arasında bu yıl ikinci kez İzmir Kahve Fuarı’na ev sahipliği yapacak. Fuar, sektör profesyonelleri olduğu kadar kahve meraklıları için de buluşma noktası olacak. Fuar, sektörün önde gelen isimlerinin yer aldığı etkinlik, söyleşi ve workshoplara da ev sahipliği yapacak.

İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin ev sahipliğinde, İZFAŞ ve TACTFAIR iş birliği ile gerçekleştirilecek İzmir Kahve Fuarı – 2. Kahve, Kahve Ekipmanları ve Sarf Malzemeleri Fuarı, fuarizmir A Hol’de gerçekleştirilecek. Fuarda; sektörün öncü firmaları, kahve profesyonellerinin kahve endüstrisinde ihtiyaç duyduğu öğütücülerden kavurmaya kadar farklı makineler, malzemeler ve kahve ile ilgili her şey yer alacak. Ziyaretçiler; kahve endüstrisinin en yenilikçi ürünlerini ve kahve dükkânı ekipmanlarını aynı çatı altında keşfedebilip fuar alanında yüz yüze ve kolayca satın alabilecek. İlk iki gününde profesyonel ziyaretçilere açık olacak İzmir Kahve Fuarı, son iki gününde de sektör profesyoneli olmayan kahve tutkunları için de buluşma noktası olacak. Farklı etkinlik, söyleşi, kahve kavurma, demleme gibi workshopların da yer alacağı fuar; Şerif Başaran, Sam Çeviköz, Atilla Narin, Orkun Üstel, Aykut Yaşar, Atahan Kaygusuz, İsmail Gökcan, Serkan Özkan, Funda Açıkgöz gibi birbirinden değerli isimleri, ziyaretçilerle buluşturacak. Saat 10.00 – 18.00 saatleri arasında ziyaret edilebilecek fuarla ilgili tüm bilgilere ve detaylı etkinlik programına, https://kahvefuari.com/ adresinden ulaşılabiliniyor.

Enerji Sektörünün Geleceğini Belirleyecek Bir Yatırıma İmza Attıldı !

Yazar:

Satınalma Dergisi

-

21 Mayıs 2024

Satınalma Eğitimi Enerji Sektörünün Geleceğini Belirleyecek Bir Yatırıma İmza Attıldı !

Yeni yatırım açılımlarını ekonomi, toplum ve gezegen için sürdürülebilir değer yaratma stratejisi doğrultusunda hayata geçiren Alarko Holding, enerji sektörünün geleceğini belirleyecek önemli bir adım attı. Holding’in bağlı ortaklıklarından Altek Alarko, Türkiye’de enerji depolama sistemleri ve lityum-iyon batarya üretim hattı kurmak için dünyanın önde gelen teknoloji ve batarya üreticilerinden Gotion Group ile ortak bir girişim kuruyor.

Alarko Holding, Türkiye’nin yeşil dönüşümünde etkin bir oyuncu olma vizyonu çerçevesinde yenilenebilir ve sürdürülebilir enerji alanındaki yatırımlarını kararlı bir şekilde sürdürüyor.

Holding’in bağlı ortaklıklarından Altek Alarko, dünyanın önde gelen teknoloji ve batarya üreticilerinden Gotion Group bünyesinde yer alan Gotion Singapore Pte Ltd ile ortak girişim anlaşması imzaladı. Anlaşma ile önümüzdeki yıllarda yenilenebilir enerji yatırımlarının ayrılmaz bir parçası haline gelecek enerji depolama sistemlerinin, ikinci aşamada ise lityum-iyon bataryaların Türkiye’de üretilmesi hedefleniyor.

Türkiye’nin net-sıfır hedefleri doğrultusunda yeşil ekonomiye geçiş sürecinde kritik önem taşıyan bu ortak girişim, enerjide arz ve talebi dengelemede kilit bir rolü olan enerji depolama teknolojilerinin ülkemizde üretilmesine ve geliştirilmesine hizmet edecek. Alman otomobil üreticisi Volkswagen’in Çin’deki bir ortak girişimi aracılığıyla yaklaşık %24 oranında hissedar olduğu Gotion Group iştiraklerinden Gotion Singapore Pte. Ltd, ile imzalanan sözleşme, Türkiye’de kurulacak enerji depolama sistemleri montaj fabrikası ve ikinci etapta lityum iyon prizmatik pil üretim fabrikası yatırımını kapsıyor. Ülkemize doğrudan yabancı sermaye girişinin artmasına da katkıda bulunacak olan bu önemli yatırım ile başta şebeke ölçekli olmak üzere, ticari yapılar ve konutlardaki enerji uygulamalarında kullanılabilecek batarya sistemlerinin üretilmesi planlanıyor.

Alarko Şirketler Topluluğu CEO’su Ümit Nuri Yıldız: “Enerji depolama alanında yüksek teknolojiyi ülkemize transfer eden bu önemli yatırımla düşük karbonlu ekonomiye güçlü bir katkı sağlayacak olmaktan dolayı mutluyuz.”

Batarya teknolojileri üretiminde Türkiye’yi küresel arenada söz sahibi haline getirecek anlaşmaya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Alarko Şirketler Topluluğu CEO’su Ümit Nuri Yıldız, “Alarko Holding olarak 70 yıldır hep ülkemizin güçlü yarınlarında imzamız olması doğrultusunda çalıştık, ürettik. Şimdi de dünyanın önde gelen teknoloji ve pil üreticilerinden Gotion Group ile gerçekleştireceğimiz ortak girişimle enerji depolama alanında yüksek teknolojiyi ülkemize transfer ederek düşük karbonlu ekonomiye güçlü bir katkı sağlayacak olmanın mutluluğunu yaşıyoruz. Enerji, ülkemiz için stratejik öneme sahip bir alan. Enerjide dışa bağımlılığın azaltılmasında, enerji krizlerinin önlenmesinde ve nihai olarak ülkemizin net-sıfır hedefinin gerçekleştirilmesinde enerji depolama teknolojileri belirleyici bir role sahip olacak. Bu alandaki yeni yatırımımızla yenilenebilir enerji kaynaklarının sisteme dengeli elektrik sağlayabilmesine, iletim ve dağıtım sistemindeki dengesizliklerin giderilmesine de önemli bir katkı sunacağız. Uluslararası yatırımcıların Alarko Holding’e ve ülkemizin geleceğine duydukları güvenin açık bir göstergesi olan bu anlaşmada emeği geçen, Altek Alarko Genel Müdürü Hakan Aytekin başta olmak üzere tüm arkadaşlarımıza teşekkürü bir borç biliyorum” dedi.

Alarko’nun Türkiye’deki mühendislik gücünü Gotion’un batarya teknolojisi alanındaki teknik bilgi birikimiyle buluşturan bu güç birliği kapsamında Türkiye’de kurulacak yeni şirkette, Altek Alarko %60, Gotion Singapore Pte. Ltd. ise % 40 oranında pay sahibi olacak.

Alarko Grubu bu anlaşma ile global arenada büyüme hedefleri doğrultusunda emin adımlarla ilerlerken yüksek teknolojinin ülkemize transferiyle katma değerli ürün üretimine ve nitelikli istihdama katkı sağlayacak. Türkiye’de üretilecek enerji depolama çözümlerinin Avrupa, Orta Asya ve Afrika bölgelerine ihracatı da Alarko’nun öncelikli hedefleri arasında yer alıyor.

Türkiye-Birleşik Krallık Ticaret Hacmi Hedefi 25 Milyar Dolar

Yazar:

Satınalma Dergisi

-

21 Mayıs 2024

Satınalma Eğitimi İtürkiye Birleşik Krallık Ticaret Hacmi Hedefi 25 Milyar Dolar

Birleşik Krallık ve Türkiye yeni bir Serbest Ticaret Anlaşması (STA) için müzakerelere başlayacaklarını duyurdu.

İngiltere Başkonsolosluğu Ticaret Müsteşarı Yardımcısı Ben Aldred, Türkiye-İngiltere Serbest Ticaret Anlaşması Başmüzakerecisi Ilaria Regondi, Türkiye-İngiltere Serbest Ticaret Anlaşması Politika ve Strateji Lideri Harriet Ackland, Serbest Ticaret Anlaşması’nın güncellenmesi ve kapsamının genişletilmesi amacıyla, önümüzdeki dönemde başlayacak müzakereler öncesinde görüş alışverişinde bulunmak üzere Egeli ihracatçıları ziyaret etti.

Türkiye, İngiliz şirketlerin yatırım yapması için doğru bir pazar

Ege İhracatçı Birlikleri Koordinatör Başkan Yardımcısı ve Ege Demir Demirdışı Metaller İhracatçıları Birliği Başkanı Yalçın Ertan, “Birleşik Krallık, 2023 yılında 11,4 milyar dolarla Türkiye’nin en çok ihracat yaptığı üçüncü pazar, Ege İhracatçı Birlikleri’nin ise 876 milyon dolarla en çok ihracat yaptığı beşinci pazar konumunda yer alıyor. Ticaret Bakanlığı verilerine göre 2023 yılında Türkiye ile İngiltere arasındaki ikili ticaret 19 milyar dolar seviyesinde. Birleşik Krallık’tan yapılan ithalat ortalama 2023’te 5 milyar 959 milyon dolar olarak gerçekleşti. Birleşik Krallık ile Türkiye arasındaki Gümrük Birliği’nin güncellenmesi yavaş ilerliyor. Serbest Ticaret Anlaşması müzakereleri ise daha hızlı ilerliyor. Birleşik Krallık İş ve Ticaret Bakanlığı heyeti Ege İhracatçı Birlikleri olarak bizi üçüncü kez ziyaret ediyor. İngiltere temsilcileri çok interaktif. Türk ihracatçılarla istişare yapmaya çok önem veriyorlar ve yaklaşımları çok yapıcı. Türk demir çelik sektörü her sene evrim geçiriyor. Türkiye’nin standartları çok yüksek, altyapısı çok güçlü. STA kapsamında İngiliz yatırımcılar ülkemizin teknoloji potansiyelini kullanabilir. Birleşik Krallık’ın istediği standartlarda üretebiliriz. Türkiye, İngiliz şirketlerin yatırım yapması için doğru bir pazar. Yeni, modernize edilmiş bir STA ile ilişkilerimizi daha da güçlendirerek ilk aşamada ikili ticaret hacmini 25 milyar dolara sonrasında da daha ileriye taşıyacağımızı öngörüyoruz.” dedi.

Birleşik Krallık’a gıda ihracatı 2 milyar dolara çıkacak

Ege İhracatçı Birlikleri Sürdürülebilirlik ve Organik Ürünler Koordinatörü Ege Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Mehmet Ali Işık ise “Birleşik Krallık İş ve Ticaret Bakanlığı heyeti tek tek sektörlerimize taleplerini sordu. Ege Bölgesi olarak Türkiye’de tarım ürünleri ve organik ürün ihracatında lider konumdayız. Ege’den en Birleşik Krallık’a en fazla ihracat yaptığımız sektörlerimiz kuru meyve, konfeksiyon, yaş meyve sebze mamuller ve su ürünleridir. Son 10 senede ticaretimizde yüzde 70’lik artış yaşandı. Birleşik Krallık çekirdeksiz kuru üzümde açık ara lider pazarımız. Türkiye İngiltere’nin en önemli tedarikçileri arasında yer alıyor. Geçen sene Birleşik Krallık’a yönelik başlattığımız Ticaret Bakanlığımızın desteklediği Uluslararası Rekabetin Geliştirilmesi Projemiz (UR-GE) ile gıda sektöründe faaliyet gösteren ihracatçılarımızı bir araya getirerek, uluslararası pazarlarda sürdürülebilirlik teması altında yeni regülasyonlar ve standartlara uyum sağlayabilmelerini, rekabet güçlerini artırmayı hedefliyoruz. Meyve Sebze Mamulleri Sektöründe gerçekleştireceğimiz Turquality Projesi’nde de Birleşik Krallık’ta Türk gıda ürünlerinin tüketicilere ve sektör profesyonellerine tanıtımı yapılacak. Bu temaslarla ve STA ile birlikte ihracatımızın daha da artacağını öngörüyoruz. Birleşik Krallık’a Türkiye geneli 1 milyar dolar olan gıda ihracatımızı önümüzdeki dönemde 2 milyar dolara çıkarmayı hedefliyoruz.” diye konuştu.

Fiyat rekabeti yakalayabilmemiz için kolaylık sağlanmalı

Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Başkanı M. Emre Uygun, “Tarım ürünleri ihracatımızı son 1 yıllık dönemde yüzde 4 artırarak 7,4 milyar dolara taşıdık. Birleşik Krallık ile ülkemiz arasındaki STA kapsamında müzakerelerin devam ettiğinden hareketle, Türkiye’den Birleşik Krallık’a zeytinyağı ihracatında gümrük vergisinin sıfırlanmasının hemen hemen bütün ihtiyacını İspanya, İtalya gibi AB ülkelerinden karşılayan ve yıllık ortalama 70 bin ton zeytinyağı ithal eden Birleşik Krallık pazarında ülkemizin önemli bir pay edinmesi sağlanmış olacak. Birleşik Krallık’a İspanya ve İtalya gibi üçüncü ülkeler vasıtasıyla ticaretimizi gerçekleştiriyoruz ancak biz direk ticaret yapmak istiyoruz. Birleşik Krallık pazarı Türk zeytin ve zeytinyağı sektörü için hedef pazar konumunda. Fiyat rekabeti yakalayabilmemiz için kolaylık sağlanması gerekiyor. İkili temaslarda bu taleplerimizi dile getirdik.” dedi.

Ülkemizde tütün mamulleri üretim tesisleri bulunan İngiliz firmaları ile uyum içinde çalışmalarımız devam ediyor

Ege Tütün İhracatçıları Birliği Başkanı Ömer Celal Umur, “Ülkemiz oryantal tütün üretim ve ihracatında dünyada birinci sırada bulunmaktadır. İngiltere özelinde de ülkemizde tütün mamulleri üretim tesisleri bulunan İngiliz firmaları ile uyum içinde çalışmalarımız devam etmektedir. Ülkemizde üretilen çeşitlerin de çoğalması ile birlikte üretim kapasitemizle sürdürülebilirlik ilkesi ışığında gelen talepleri karşılamaya devam edeceğiz.” dedi.

Birleşik Krallık ile Serbest Ticaret Anlaşmasına softalık yumurtanın dahil edilmesi gerekiyor

Türkiye Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçı Birlikleri Sektör Kurulu Başkanı Sinan Kızıltan, “Su ürünleri sektörünün 2023 yılı ihracatı 1,7 milyar dolarlık ihracata ulaştı. Birleşik Krallık, Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller sektörünün 2023 yılında 158 milyon dolar ile en çok ihracat yaptığı 5’inci ülke olmuştur. İhracatımızın neredeyse yüzde 99’unu su ürünleri sektörü oluşturmaktadır. Sektörün Birleşik Krallık’a toplam ihracatının ise yüzde 95’ini Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği olarak üstlenmekteyiz. 2023 yılında Birleşik Krallık’a gerçekleştirilen 149,6 milyon dolarlık ihracatımızın 149,5 milyon doları su ürünleridir. Birleşik Krallık ve Türkiye arasındaki Serbest Ticaret Anlaşması’nın sektörümüzün ihracatına da olumlu yansıyacağını düşünüyoruz. Su ürünleri sektörümüzün yanı sıra kanatlı ürünlerimizin ihracatı için önemli bir pazar olarak değerlendirdiğimiz Birleşik Krallık ile Serbest Ticaret Anlaşmasına mutlaka softalık yumurtanın da dahil edilmesi gerekiyor. Birleşik Krallık ile problemimiz şu an sağlık sertifikasının karşı taraflarca onaylanması. Gıda Kontrol Genel Müdürlüğümüz yakın zamanda tüm istenen evrakları Birleşik Krallık otoritelerine gönderdi, sonuçlanmasını bekliyoruz. Serbest Ticaret Anlaşmasından sonra İngiltere’ye ihracatımızın katlanarak artacağı inancındayız. Birleşik Krallık’ı 15 ülkeli İngiliz Milletler Topluluğu Bölgesi olarak görmeliyiz. Birleşik Krallık ile yapacağımız her temas Kanada gibi büyük pazarların da önünü açacaktır.” diye konuştu.

Mobilya sektörü olarak Birleşik Krallık’a ihracatımızı 500 milyon dolar seviyesine çıkarmak istiyoruz

Ege Mobilya Kağıt ve Orman Ürünleri İhracatçıları Birliği Başkan Yardımcısı Hikmet Güngör, “Birleşik Krallık’a 2023 yılında 385 milyon dolarlık mobilya kağıt ve orman ürünleri ihracatı gerçekleştirdik. Sektörümüz bugün toplam 200 ülkeye ürün satıyor ve en çok mobilya ihracatı gerçekleştirdiğimiz 9’uncu ülke Birleşik Krallık’a 160 milyon dolarlık ihracatımız var. Birleşik Krallık ile ülkemiz arasındaki Serbest Ticaret Anlaşması ile mobilya sektörü olarak ilk etapta ihracatımızı 500 milyon dolar seviyesine çıkarmak istiyoruz. Birleşik Krallık, dünyada en çok mobilya ithal eden ilk üç ülke arasında yer alıyor. Mobilya sektöründe potansiyel yüksek ama karşılıklı işbirliğini arttırmamız için daha sık bir araya gelmeliyiz. Birleşik Krallık’ta tüketicilerin satın alma kararlarını etkileyen en önemli konu ürünün kalitesi; ikincisi ise teslimat süresi. Biz Türk mobilya sektörü olarak İngilizlere daha uzun ömürlü, sürdürülebilir mobilyayı hızlı teslimat ile vaat ediyoruz.” dedi.

Deri ve deri mamulleri sektörümüzün potansiyeli STA ile birlikte artacak

Ege Deri ve Deri Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkan Yardımcısı Halil Gündoğdu, “2023 yılında deri ve deri mamulleri sektörlerinde Türkiye genelinde Birleşik Krallık’a 70 milyon dolar bandında ihracat gerçekleştirdik. Birleşik Krallık’a 2024’ün ilk 4 ayında ise sektörümüzün ihracatı 21 milyon dolar olarak kayıtlara geçmiş ve bu seviye ile İngiltere en büyük 5’inci ihracat partnerimiz olmuştur. Ağırlıklı deri üreticisi olan ve katma değerli ihracat yapan Ege Bölgemizde ise deri ve deri mamulleri ihracatında 3’üncü sırada yer alan Birleşik Krallık sektörlerimizde kaliteli ve sürdürülebilir ürün alımında önemli bir yer teşkil etmektedir. Bu potansiyelin STA ile birlikte artacağını öngörmekle birlikte özellikle ayakkabı, saraciye ve deri konfeksiyonda üye firmalarımızdan gelen talepler doğrultusunda bu pazar mercek altına alınmıştır. Bölge firmalarımız önceki dönemlerde bu pazarda ihracat tecrübesine sahiptir ancak pazarda Brexit sonrasındaki yeni arayışlardan daha fazla istifade etmek istiyoruz. Özellikle ayakkabıda bölgemizin ikinci büyük partneri olan Birleşik Krallık ilk 4 ayda 3,7 milyon dolar ihracat ile dikkat çekmektedir. Ülkenin köklü kurumlarından olan British Footwear Association ile Birlik olarak güçlü iletişimimizi önümüzdeki dönemde somut işbirlikleriyle devam ettirmeyi hedefliyoruz.” diye konuştu.

İnsan Odaklı Dönüşüm Başarıyı 12 Kat Artırabiliyor

Yazar:

Satınalma Dergisi

-

20 Mayıs 2024

Satınalma Eğitimi İnsan Odaklı Dönüşüm Başarıyı 12 Kat Artırabiliyor

EY, Oxford Üniversitesi Said Business School iş birliği ile gerçekleştirdiği, şirketlerin dönüşüm programlarına ilişkin araştırmanın güncel versiyonunu yayımladı. Araştırma; dönüşüm programlarında insan odaklı bir yaklaşım benimseyen liderlerin 12 kata kadar daha başarılı olduğunu gösteriyor. Sonuçlar, özellikle dijital anlamda büyük ve hızlı gelişmelerin yaşandığı günümüzde insan odaklı yaklaşımın önemini ortaya koyması açısından dikkat çekici.

Uluslararası danışmanlık, denetim ve vergi hizmetleri şirketi EY (Ernst & Young) ve Oxford Üniversitesi Said Business School iş birliğiyle gerçekleştirilen araştırma, dönüşüm programlarının nerede yanlış gittiğini ve şirketlerin bunları düzeltmek için neler yapabileceğini incelemek üzere yapıldı. Yayımlanan rapor; şirketlerde dönüşüm programlarını ustalıkla yönetmenin, temel performans göstergelerini ve program hızını yaklaşık iki katına çıkarabileceğini gösterirken kritik evrelerin başarıyla yönetilmesinde insanın çok önemli bir rol oynadığını ortaya koyuyor.

Dönüşüm Programlarındaki Odak; “insan duygusu”

23 ülkeden ve 16 farklı endüstriden 846 üst düzey lider ve 840 iş gücü üyesinin analizinin yanı sıra beş nitelikli vaka çalışmasına dayanan araştırmaya göre; neredeyse tüm dönüşüm programlarında önemli dönüm noktaları yaşanıyor. Katılımcıların %96’sı bir proje boyunca en az bir kritik evre yaşadığını ve %79’u günümüzün öngörülemez iş ortamında bu durumun kaçınılmaz olduğunu belirtiyor. Liderlerin bu eşiklerde insan odaklı bir yaklaşım benimsemedikleri durumda; dönüşüm programının 1,6 kat düşük performans gösterme ve aynı zamanda çalışanların gelecekteki değişime yönelik 3,4 kat kaygı ve endişe gibi olumsuz duygular yaşama olasılığı bulunuyor.

Öte yandan insan merkezli bakış açısına sahip liderlerin ise programı başarılı bir şekilde sürdürme ihtimalinin daha yüksek olduğu görülüyor. Ayrıca, bu sayede genel dönüşüm programının hızı potansiyel olarak yaklaşık iki katına (x2,1) çıkabilirken program performansı da neredeyse iki kat (x1,9) artırılabiliyor. Bir sonraki dönüşüm programı için motivasyonun artmasıyla iş gücünün hazır olması (x1,9) da desteklenebiliyor.

“Algılama, anlamlandırma ve harekete geçme” yaklaşımının güçlü etkisi öne çıkıyor

Araştırma, genel bir dönüşümün başarı şansını 12 kat artıran algılama, anlamlandırma ve harekete geçme aşamalarından oluşan üç adımlı insan odaklı bir yaklaşımı ortaya koyuyor;

1. Dönüşüm programlarında, sorunların ne zaman ortaya çıktığını hızla tespit etmek ve ne zaman müdahale edileceğine karar vermek için bir erken uyarı sistemi oluşturulması gerekiyor. Araştırmaya göre, “algılama” olarak adlandırılan bu adımda, yalnızca temel performans göstergeleri (KPI’lar) gibi geleneksel sinyallere bakmaktan ziyade çalışanların duygu ve davranışlarındaki değişikliklere dikkat edilmesi gerekiyor.

2. Bir sonraki aşama olan “anlamlandırma” adımı, dönüşüm programı genelinde liderler ve ekip üyeleriyle iş birliği içinde sorunların temel nedenlerinin analiz edilmesi ve ileriye dönük yol haritasının oluşturulmasıyla ilgili. Bu kapsamda KPI’lar objektiflik gösterse de, geçmişe dönük yapıları gelecekteki aksiyonları yönlendirmede daha az kullanışlı olmalarına neden oluyor.

3. Dönüşüm programı liderlerinin sorunları algılayıp ne anlama geldiklerini anladıktan sonra harekete geçmeleri gerekiyor. Son aşama olan “harekete geçme” adımında raporda ortaya koyulan başarılı dönüşümlerin koşullarını belirleyen; katılımcı liderlik, iş birliği, ilham kültürünün korunması, güçlendirilmesi, özen gösterilmesi ve teknolojinin duygusal etkisinin tanınması gibi altı temel etkenin güçlendirilmesinin ele alınması gerekiyor.

Araştırma ile ilgili olarak EY Türkiye İş Gücü Danışmanlığı Lideri ve Şirket Ortağı Ersin Yıldırım şu değerlendirmelerde bulundu:

“EY olarak Oxford Üniversitesi, Said Business School iş birliğiyle gerçekleştirdiğimiz araştırma, dönüşüm programlarında yaşanan önemli evreleri geleneksel temel performans göstergelerinden (KPI) ziyade duygusal zekânın doğası ve rolü hakkında yeni bir bakış açısı ortaya koyuyor. Dolayısıyla duygusal faktörlerin engel olarak görülmesi yerine, başarının artırılması için bir fırsat olarak değerlendirilebileceğini söylemek mümkün. Yapay zekânın ve makine öğreniminin hakim olduğu günümüzde yapılan bu araştırma; dönüşümlerin yönlendirilmesinde ileri görüşlü ve etkili verileri ortaya çıkarıyor. Ayrıca dönüşüm programlarında insan faktörünü odağa alan üç adımlı “algılama, anlamlandırma ve harekete geçme” yaklaşımını uygulamak başarı şansını 12 kat artırırken, aynı zamanda bu dönüşüm programlarının geliştirilmesi, yönlendirilmesi ve sunulması liderler için kritik önem taşıyor.”

İlgili araştırmanın tamamına EY web sitesi üzerinden ulaşılabilir.

İşsizlik İlk Çeyrekte Azaldı Firmalar İstihdamı Koruyarak Krizi Atlatmaya Çalışıyor

Yazar:

Satınalma Dergisi

-

20 Mayıs 2024

Satınalma Eğitimi İşsizlik İlk Çeyrekte Azaldı Firmalar İstihdamı Koruyarak Krizi Atlatmaya Çalışıyor

Türkiye’de işsizlik oranı, bu yılın ilk çeyreğinde, bir önceki çeyreğe göre 0,1 puan gerileyerek yüzde 8,7 oldu. Bu dönemde işsiz sayısı 3 milyon 105 bin kişi olarak kayıtlara geçti. Aynı dönemde 15-24 yaş grubunu kapsayan genç nüfusta mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı 0,5 puanlık düşüşle yüzde 15,6 oldu. Bu yaş grubunda işsizlik oranı erkeklerde yüzde 12,8 kadınlarda ise yüzde 20,9 olarak tahmin edildi. Bu dönemde istihdam edilenlerin sayısı, bir önceki çeyreğe göre tarım sektöründe 73 bin kişi, sanayi sektöründe 103 bin kişi, inşaat sektöründe 82 bin kişi, hizmet sektöründe 276 bin kişi arttı. İstihdam edilenlerin yüzde 14,6’sı tarım, yüzde 20,8’i sanayi, yüzde 6,6’sı inşaat, yüzde 58’i ise hizmet sektöründe yer aldı.

İlk çeyrek işsizlik verilerini değerlendiren Allservise Yönetim Kurulu Başkanı ve İK yöneticisi Ebru Akyüz, “TÜİK verilerine göre 2024 ilk çeyrekte işsizlik oranında %0,1’lik bir düşüş gerçekleşmiş. Her ne kadar tek başına bu veri düşük bir oran olarak gözükse de bence bu veriyi umut verici kabul etmek lazım. Şöyle ki aynı dönemler baz alındığında MB politika faizi yüzde artmışken işsizlik oranındaki bu düşüş aslında piyasanın yatırım ve istihdam eğiliminde olduğunu göstermektedir. Bu durumu destekleyici olarak ihracat verilerine bakarsanız ilk çeyrekte %3,6 artış olduğunu görebilirsiniz. Bu veriler ışığında kamunun istihdam ve piyasayı destekleyici uygulamalarıyla birlikte genel ekonomik görünümün pozitif yönlü hareketinin devamlı olacağına inanıyorum” ifadelerini kullandı.

Şirketler de Kamu Gibi Tasarruf Yapıyor

İstihdam piyasasının canlı olduğunu ancak ekonomik şartların firmaları zorladığını söyleyen Ebru Akyüz, firmaları istihdamı azaltmak yerine operasyonel giderleri azaltmaya yönlendirdiklerini vurgulayarak, şu ifadeleri kullandı; “Allservice olarak farklı sektörlere yönelik istihdam sağladığımız için açıkçası personel havuzlarınızı sürekli güncel tutuyoruz. Buradaki stratejimiz istihdam ofislerinden online CV almak yerine Türkiye’nin yedi bölgesinde kariyer uzmanlarımız birebir mülakat yaparak seçme yerleştirme yapıyor. Bu konuda kamu kurumlarımız ve yerel yönetimlerle entegre çalışıyoruz. Şu anki piyasa koşullarında şirketlerin eğilimi kamuda olduğu üzere tasarrufa yöneliktir. Biz çözüm ortağı olduğumuz firmalarla bu tasarruf hedeflerini gerçekleştirmek için istihdam azaltmak yerine diğer operasyonel giderlerin azaltılmasına yönelik stratejiler sunuyoruz.”

Z Kuşağını Çalışma Hayatına Entegre Etmek En Büyük Problem

Şu an personel istihdamında yaşanan en büyük problem Z kuşağının çalışma hayatına entegre edilmesi olduğuna dikkat çeken Allservise Yönetim Kurulu Başkanı Ebru Akyüz, “Yaptığımız araştırma ve anketlerde edindiğimiz sonuç genç kuşağın en büyük probleminin odaklanma ve sürdürülebilir işlere konsantrasyon sıkıntısıdır. Z kuşağının çalışma hayatına girişi Pandemi dönemine denk geldiği için bu kuşak iş hayatını evden çalışma (hibrit) olarak tanıdı. Pandemi sonrası Z kuşağının ofis ortamında 7,5 saat kapalı kalması onların alıştığı özgür çalışma ortamına ters düştü. Biz bu handikapları bildiğimiz ve yaşadığımız için Z kuşağı personel çalışma ortam ve saatlerini verimli ölçümlerine göre düzenliyoruz. Tabii ki burada önemli bir rolde onları yöneten X & Y kuşağı gibi üstlerinin de yaklaşımlarını değiştirmesi konusunda eğitimler düzenliyoruz” diye konuştu.

Türkiye’nin En Hızlı Elektrikli Araç Şarj İstasyonları Geliyor

Yazar:

Satınalma Dergisi

-

20 Mayıs 2024

Satınalma Eğitimi Türkiye’nin En Hızlı Elektrikli Araç Şarj İstasyonları Geliyor

Türkiye’de 168. yılını kutlayan, dijitalizasyon ve yenilikçi teknolojiler alanında öncü şirketlerden Siemens, Türkiye’de elektrikli araçların altyapı çalışmalarına destek oluyor. Şarj istasyonlarının altyapı planlanmasından ürün seçimine, dijital servislerinden finansmanına kadar çözüm sunan Siemens Türkiye, 22-24 Mayıs’da Ankara’da ATO Congresium’da gerçekleşecek Prosumer Fuarı’nda yerini alacak.

Kentsel alanlarda e-mobilitenin önemli rolü her geçen gün artıyor. Elektrikli mobilite altyapısının şebekenin gereksinimlerini karşılaması, modern bir akıllı şehirdeki insanların ihtiyaçlarına cevap vermesi bekleniyor. Öte yandan sürücülerin de araçlarını ihtiyaçları olduğu her yerde şarj ve kısa süreli şarj edebileceklerinden emin olması gerekiyor.

10 yılı aşkın süredir, şarj çözümlerinde deneyimiyle IoT sistemleri ile şarj üniteleri dahil 85 milyondan fazla cihazı birbirine bağlayan Siemens, son teknoloji ürünler ile hem yerel hem de halka açık veya yarı kamusal alanlarda elektrikli araçlar (EV’ler) için şarj altyapılarının yönetimine de katkı sağlıyor.

Siemens’in açık platformu ile elektrikli araç üreticileri, şarj ağı işletmecileri (Charge Point Operator), filo yönetimi yapan şirketler, kamu şarjı için belediyeler, oteller, alışveriş merkezleri ve lojistik operatörlerinin hem Siemens şarj ünitelerine hem de üçüncü tarafların mevcut ve yeni şarj ünitelerinin çözümüne de entegre olması kolaylaştırıyor. İş birliği yaptığı, hizmet verdiği kurumların enerji verimliliği ve sürdürülebilirlik çalışmalarına destek olan Siemens, karbon nötr bir geleceğe de katkı sunuyor.

şirket Operasyonlarında Filo Yönetimi — Şirket Operasyonlarında Ulaştırma ve Filo Yönetimi Eğitimi

Şarj Dolumunda Süre 25 Dakikaya Düşecek

Şu an Türkiye’de genel kullanıma açık kurulu yaklaşık 17 binden fazla adet şarj soketi bulunuyor. Bunların yüzde 66’sı 22 kW’a kadar çıkışa sahip ve bu ürünlerin dolum süreleri 4-6 saati bulabiliyor. Siemens’in ürettiği DC ürünlerden 400 kW’a kadar çıkış gücünde hizmet veren SICHARGE D Şarj İstasyonları ile araçların bataryalarına göre doldurma süreleri 25 dakikaya düşüyor. Pazardaki en güçlü şarj cihazı olarak aynı zamanda tek seferde 4 elektrikli otomobili aynı anda şarj edilebiliyor. Dünyanın en önemli tasarım ödüllerinden biri olan IF ödülünü de alan kompakt SICHARGE D, Türkiye’de de 350’den fazla soketle hizmet veriyor.

Siemens Türkiye E-mobility Birimi Ülke Yöneticisi Rıfkı Çolak, ürün ve hizmetlerin sürdürülebilirliğini aktarmak adına Prosumer Fuarına katılımın önemli olduğunu şu cümlelerle vurguladı; “Siemens Türkiye olarak ihtiyaç duyan her bir kurum ve kuruluşa özel olarak hazırladığımız uçtan uca ürün ve hizmetlerimiz ile çalışmalarımıza devam ediyoruz. Şarj istasyonlarımız IOT tabanlı olduğu için cihazı kurduktan sonra sahaya inmeden de servis hizmeti sağlayabiliyoruz, data analitiği ile sürekli uzaktan da müdahalelerde bulunabiliyoruz. İstasyon ağı kuran iş ortaklarımızın operasyonlarını sürekli hale getirebiliyoruz. Öte yandan uzaktan servis stratejimiz ile karbon ayak izimizi düşürüyoruz. İş ortaklarımız da kendi süreçlerini mükemmelleştirerek, Türkiye’de elektrikli araç kullanmanın önündeki engelleri yıkmış oluyor” dedi.

Binek araç ve ticari araçların günden güne elektrikli araca dönüşümü ile beraber, daha sürdürülebilir bir dünyanın amacı ve ülkemizin karbon sıfırlama hedefleri doğrultusunda birçok farklı iş birimi ile hizmet eden Siemens Türkiye, bütüncül bakış açısıyla e-Mobility’e yeni bir bakış açısı getiriyor.

SATIN ALMA ve TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ YAZI DİZİSİ

SATIN ALMA EĞİTİM TESTLERİ

PAZARLIK BECERİ ANKETİ

Pazarlık Stilinizi Öğrenin: Tüm Yönetici Adayları için Tavsiye Edilen Anket

Kitap Önerileri :

MÜZAKERE TEKNİKLERİ ve PAZARLIK BECERİLERİ (E-Kitap 2. Baskı), Prof. Dr. Murat ERDAL, Erişim için profesyonel üyelik işlemlerinizi tamamlamanız gerekmektedir.
SATINALMA ve TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ, Prof. Dr. Murat ERDAL, (Beta Yayıncılık), 4. Baskı.

-> Eğitim Kataloğunu İndirebilirsiniz -> https://satinalmadergisi.com/egitim.pdf

-> ŞİRKET EĞİTİMLERİNİZ İÇİN TEKLİF ALIN -> egitim@satinalmadergisi.com

Avrupa Birliğinden Binalar için Yeni ve Zorlu Hedefler

Yazar:

Satınalma Dergisi

-

20 Mayıs 2024

Satınalma Eğitimi Avrupa Birliğinden Binalar Için Yeni Ve Zorlu Hedefler

Avrupa Parlamentosu binalardan kaynaklanan enerji tüketimini ve sera gazı emisyonlarını kademeli olarak azaltma hedefleri kapsamında yeni bir adım atarak daha önce sunulan Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği’nde değişiklikler yapılması tasarısını Mart 2024’de onayladı.

Avrupa Komisyonuna göre 2021 yılında Avrupa Birliğindeki ülkelerde enerjinin yüzde 42’si binalar tarafından tüketilirken, bu tüketimin yüzde 80’i ısıtma ve soğutma için kullanılmıştı. İnşaat malzemelerinden kaynaklanan emisyonlar da dahil olmak üzere binaların Avrupa’daki emisyonların yüzde 36’sından sorumlu olduğu ve mevcut binalardaki konut sakinlerinin yaklaşık yüzde 10’unun 2022 yılında evlerini yeterince ısıtamadığı belirlenmiştir.

Bina enerji performansının iyileştirilmesindeki önemi açıkça vurgulayan bu veriler sonrasında ’’Binaların Enerji Performansı Direktifi’’ndeki revizyonlar kapsamında önerilen ve AB üyesi tüm devletlerden talep edilecek bazı önemli ve güncel hedefler şöyle sıralanabilir:

2030 yılına kadar tüm yeni binaların sıfır emisyonlu olması hedeflenirken, kamu binaları için bu tarih 2028 olarak belirlendi.

Minimum Enerji Performans Standartları (MEPS) belirlenerek, 2030 yılına kadar konut binalarının en kötü performans gösteren yüzde 16’sında, 2033 yılına kadar ise ticari binaların yüzde 26’sında enerji performansının iyileştirilmesi hedefleniyor.

2030 yılına kadar kamu, ticari ve yeni inşa edilecek tüm konut binalarında güneş enerjisi sistemlerinin kademeli olarak devreye alınması talep ediliyor. Bina ısıtma ve soğutma sistemlerinde ise fosil yakıt kullanımına 2040 yılında son verilmesi için planlama yapılıyor.

2030 yılından itibaren tüm yeni binalar için yaşam döngüsü karbon (Whole Life Carbon – WLC) raporlaması zorunlu hale gelecek. Burada uyulması beklenen limit değerlerin 2027 yılından itibaren yayınlanmaya başlayacak yol haritalarıyla belirlenmesi öngörülüyor.

Türkiye özelinde ise Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın yayınladığı güncellemelerle Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği 2022 yılında değişti. Bu güncellemelerle beraber, bir parseldeki toplam yapı inşaat alanı 2025’e kadar 5000 m2, sonrasında ise 2000 m2’den büyük olan binaların ‘’Neredeyse Sıfır Enerjili Bina (NSEB) ‘’ yüksek enerji verimliliği kurallarına uygun olarak inşa edilmesi ve enerji ihtiyaçlarının 2025’e kadar en az yüzde 5’ini sonrasında ise yüzde 10’unu yenilenebilir enerji sistemleriyle karşılama şartı getirildi.

Bu binaların enerji performans sınıfı en az ‘B’ olacak şekilde tasarlanıp, inşa edilmesi zorunlu hale gelirken mevcut durumda bu şartlara uymayan binalara yapı ruhsatı verilmediği de unutulmamalı.

EMBER tarafından Aralık 2023’te yayınlanan önemli bir araştırma raporuna göre Türkiye’nin çatılarındaki güneş enerjisinin teknik potansiyeli 120 GW olarak belirlenmiş. Bu da Türkiye’de çatıların toplam elektrik tüketimini karşılama potansiyelinin yaklaşık yüzde 45 olduğunu gösteriyor. Yaklaşık olarak hesaplandığında 3.6 Milyar USD’Lik bir tasarruftan söz etmek mümkün ki bu oldukça önemli bir rakam.

Ülkemizin önemli bir eksiğinin AB direktifinde belirtilen gömülü karbon emisyonlarına yönelik hedefleri olduğunu söyleyebiliriz.

Binalarda yaşam boyu karbon analizi konusu bizlerin çabalarına ragmen henüz sektörde karşılığı olmayan, uluslararası yeşil bina sertifikasyon sistemleri haricinde yerel mevzuatta talep edilmeyen bir konu olarak karşımıza çıkıyor.

Diğer yandan operasyonel karbon emisyonlarının önümüzdeki dönemde yenilenebilir enerji ve diğer iyileştirmelerle belli bir ölçekte azaltılabilmesi mümkün. Dünya Yeşil Binalar Konseyi tarafından yapılan bir araştırmaya göre, 2050 yılında binaların toplam karbon emisyonlarının yüzde 50’sinin gömülü karbon olarak malzeme ve sistemlerin üretim ve tedarik zinciri esnasındaki karbon emisyonlarından kaynaklı olacağı öngörülüyor.

Uzun yıllardır yeşil bina çalışmalarımız kapsamında ‘Bina Yaşam Döngüsü Analizi’ yapıyor olsak da hem konunun aciliyeti açısından yerel mevzuatlara girmesi hem de tüm binaların ruhsat aşamasında Bina Yaşam Döngüsü Karbon Analizi yapması gerektiğini düşünüyoruz.

Özellikle yılda yaklaşık 150 binanın yeni bina ruhsatı aldığı, 500 bin civarında kentsel dönüşüm projesinin devam ettiği, binaların ve dolaylı sektörlerin toplam sera gazı emisyonlarının yaklaşık yüzde 40’ından sorumlu olduğu ülkemizde, enerji verimliliği ve karbonsuzlaştırılmaya yönelik atılacak her adım oldukça kıymetli. Bu noktada ülke olarak bizim de AB’ye parallel olarak hedeflerimizi ivedilikle güncellememiz gerektiğini belirtmeliyim.

Konut Satış Adetleri Düşse de Nakitte Olanlar için Fırsat Var

Yazar:

Satınalma Dergisi

-

20 Mayıs 2024

Satınalma Eğitimi Konut Satış Adetleri Düşse De Nakitte Olanlar Için Fırsat Var

Yapay zeka ile gayrimenkul değer hesabı yapan ve bu sayede kullanıcıların güvenle gayrimenkul satışı yapmalarına imkan sağlayan Endeksa’nın Kurucu Ortağı ve Genel Müdürü Görkem Öğüt, TÜİK’in açıkladığı Nisan 2024 Konut Satış İstatistiklerini ve güncel konut fiyatlarındaki değişimi değerlendirdi. Konut piyasasında değer artışının devam ettiğini vurgulayan Öğüt, fiyatların nominal olarak hala yükselişte olduğuna, ancak artış hızındaki yavaşlamayla reel olarak düşüş gösterdiğine dikkat çekti. Endeksa verilerine göre, satılık konut piyasasında fiyatların nisan ayı itibarıyla bir yıl içerisinde %54 oranında arttığı görülüyor. Öğüt, “Pazardaki reel düşüş bu şekilde devam ederse, 2022’de konut fiyatlarında açılan büyük makasın önümüzdeki 2 yıllık bir süreçte kapanacağına ve fiyatların nominal olarak da düştüğüne şahit olabiliriz. Ancak bugünden yarına çok çarpıcı düşüşler beklemiyoruz” dedi. Öğüt, gayrimenkulde özellikle nakit alım düşünenler için yatırım fırsatı döneminde olunduğunu söyledi.

Büyük veri analizi ve yapay zekâ teknolojisi kullanarak gayrimenkul değer hesabı sunan ve bu sayede kullanıcıların güvenle gayrimenkul satışı yapmalarına imkan sağlayan Endeksa, TÜİK’in açıkladığı Nisan 2024 Konut Satış İstatistikleri’ni kendi veri analizi değerlemeleriyle mercek altına aldı. Platformun büyük veri ağındaki rakamların ortaya koyduğu Türkiye geneli ortalama konut fiyatları ışığında değerlendiren Endeksa Kurucu Ortağı ve Genel Müdürü Görkem Öğüt, son 2 yılın en düşük konut satış adetlerini gördüğümüz bugünlerde fiyatların nominal olarak hala yükselişte olduğuna dikkat çekti. Öğüt sözlerine şöyle devam etti:

“Endeksa değerlemelerine baktığımızda fiyatlar nominal olarak geçen seneye ve ondan önceki seneye göre artmaya devam ediyor ancak reel olarak fiyat artışının en düşük seviyesinde olduğumuzu söyleyebiliriz. Türkiye geneli ortalama gayrimenkul satış fiyatı rakamları, satılık konut piyasasında nominal artışın devam ettiğini gösteriyor. Buna göre, satılık konut fiyatları, yıllık değer değişimlerine bakıldığında Nisan 2024 itibariyle bir yıl içerisinde %54 artmış durumda. Endeksa verilerine göre Türkiye genelinde ortalama konut fiyatı 3 milyon 358 bin 940 TL’yi bulurken, bu rakam Muğla’da 7,5 milyon, İstanbul’da 4,5 milyon TL’yi aşmış durumda. Ancak konut fiyatları ülkedeki mevcut enflasyondan arındırıldığında yıllık satılık fiyat değişiminin %9 azaldığı görülüyor.”

‘Konut fiyatlarında 2 yıl içerisinde rakamsal gerileme olabilir’

Görkem Öğüt, konut piyasasında son dönemlerde alımların likiditeyle gerçekleştirildiğini vurgularken özellikle yüksek segmentteki konutlarda bu nedenle çetin pazarlıklar yaşandığının altını çizdi: “Gayrimenkulde nakitin kuvvetli olduğu bir dönemdeyiz ve nakitle dönen bir piyasa olduğundan pazarlık payları da çok yükseldi. Bu pazarlık baskısı özellikle yüksek segmentteki konutlarda fiyatları aşağıya indiriyor.” Öğüt, konut artış hızındaki reel gerilemenin nominal değerlere yansımasının beklenenden daha uzun sürebileceğini söyledi: “Bu şekilde devam ederse 2022’de açılan makasın 2 yıl içerisinde kapanması mümkün. Sadece reelde değil, nominalde de düşen rakamlardan bahsedebileceğiz. Ancak burada unutulmamalıdır ki gayrimenkul, dünyada olduğu gibi ülkemizde de zamandan bağımsız iyi ve en güvenli yatırım aracı olarak ön sıralarda yer alır.”

Fiyat artışı anlamında enflasyonun altında kalan hatırı sayılır miktarda bölge olduğunu belirten Öğüt, “Özellikle İstanbul’a baktığımızda, örneğin konutların daha hızlı satıldığı Esenyurt gibi bölgelerde bu fiyat düşüşünü daha fazla hissediyoruz. Bu bölgede düşüş %35-40’lara ulaşmış durumda. Yine aynı şekilde, 2022’nin ağustos ayında çok hızlı yükselen Antalya ve diğer sahil kentleri gibi bölgelerde de fiyat artışı hız keserek reelin altında kalmaya başladı” dedi.

Endeksa verilerine göre kiralık konutlarda da satılık konutlardakine benzer bir durum gözlemleniyor. Kiralık konut fiyatları Nisan 2024’te bir önceki yılla göre %55 artarken, yıllık artış enflasyondan arındırıldığında %8 azaldı.

Satış adetlerinde ipotekli satışlardaki düşüşün payı var

TÜİK verilerine göre Türkiye genelinde konut satışları Nisan ayında bir önceki aya göre %28, bir önceki yılın aynı ayına göre %12 azalarak 75 bin 569 oldu. Öğüt konuyla ilgili şunları ekledi:

“Satış adetleri bazında son iki yıla bakıldığında bu düşüşün ardındaki en büyük etken, ipotekli satışların düşmüş olması. Türkiye genelinde ipotekli konut satışları Nisan ayında bir önceki aya göre %45, bir önceki yılın aynı ayına göre %68 azalarak 7 bin 71 oldu. Toplam konut satışları içinde ipotekli satışların payı %9 olarak gerçekleşti. Son 2 yıllık dönemde bu oran %30-32 seviyelerindeydi.”

İstanbul hala zirvede

Nisan ayında konut satışlarında İstanbul 12 bin 406 konut satışı ve %16 ile en yüksek paya sahip iken İstanbul’u %8 pay ile Ankara, ve %6 pay ile Antalya izledi. Endeksa verilerine göre Nisan ayı sonu itibarı ile İstanbul’da konut satış fiyatlarında yıllık değer artışı %53, ortalama konut metrekare satış fiyatı 39 bin 388 TL, ortalama konut fiyatı 4,6 milyon TL.

Ankara’da konut fiyatları son bir yılda %63 artış gösterdi, ortalama konut metrekare satış fiyatı 21 bin 231 TL, ortalama konut fiyatı 2,76 milyon TL.

Antalya’da ise yıllık değer artışı %44, ortalama konut metrekare satış fiyatı 34 bin 988 TL, ortalama konut fiyatı 4,1 milyon TL.

Endeksa verilerine göre, Nisan ayında en çok konut satışının olduğu ilk 30 il değerlendirildiğinde yıllık değer artışı en yüksek olan iller ise sırasıyla Erzurum, Ordu ve Elazığ. Erzurum’da konut fiyatları son bir yılda %85 arttı, ortalama konut metrekare satış fiyatı 12 bin 623 TL, ortalama konut satış fiyatı 1,9 milyon TL, Ordu’da konut satış fiyatlarında değer artışı %73, ortalama konut metrekare satış fiyatı 22 bin 138 TL, ortalama konut fiyatı 2,9 milyon TL ve Elazığ’da konut satış fiyatlarında değer artışı %72, ortalama konut metrekare satış fiyatı 13 bin 182 TL, ortalama konut fiyatı 2,2 milyon TL oldu.