Sağlık Müdürlüğü Araç Kiralama Hizmeti ihalesinde Araç Yaşının Hesaplanması?
Mehmet ATASEVER
Simdata Danışmanlık Y.K. Başkanı
İtirazen Şikayet Konusu; Başvuru sahibinin dilekçesinde özetle; Başvuruya konu ihalenin 1’inci kısmı için sundukları kasko değer listesinde yer alan 2016 model araçların, Teknik Şartname’nin “Araçlar 11 Yaşından Gün Almamış Olacaktır” düzenlemesine uygun olmadığı gerekçesiyle ihalenin anılan kısımda tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, idarece araç yaşı hesaplamasının mevzuata aykırı yapıldığı, Karayolu Taşıma Yönetmeliği ve emsal kurul kararları ışığında “Teklif Edilen Araç Marka Model Kasko Değer Cetveli”nde yer verilen 2016 model araçların yaş hesabı yapıldığında; model yılından sonra gelen ilk takvim yılı olan 2017 yılının aracın 1’inci yaşı olarak kabul edilmesi gerektiği, bu doğrultuda teklif ettikleri araçların 2026 yılı içerisinde henüz 10’uncu yaşını doldurmadığı, dolayısıyla 11’inci yaşından gün almadığı, idarece tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olmadığı, iddialarına yer verilmiştir.
Konu İle İlgili Emsal Kamu İhale Kurulu Kararına Göre;
Yapılan inceleme ve tespitler neticesinde; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.
İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır…” hükmü,
“İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği ve idari şartnamede yer alması zorunlu hususlar” başlıklı 27’nci maddesinde “…İdari şartnamede ihale konusuna göre asgari aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur:
… e) İsteklilerde aranılan şartlar, belgeler ve yeterlik kriterleri. …” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinin ikinci fıkrasında “Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur.” hükmü,
Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuru ve/veya tekliflerin hazırlanması ve gönderilmesi” başlıklı 10’uncu maddesinde “(1) Başvuru veya tekliflerin gönderilmesinde e-teklif kullanılır. E-teklifler; başvuru/teklif mektubu ile idari şartname düzenlemeleri esas alınarak oluşturulan ihaleye katılım belgesi ve diğer ekler kullanılarak hazırlanır ve e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar gönderilir.
(2) İhaleye katılım belgesinin hazırlanmasında;
a) Doğrudan EKAP’ta oluşturulan,
b) Entegrasyonlar aracılığıyla erişilen,
c) (a) veya (b) bendi kapsamı dışındakilere ilişkin EKAP’a yüklenen, bilgi ve belgeler kullanılır. Entegrasyonlardan kaynaklanan teknik sorunlar nedeniyle gerekli bilgi ve belgelere ulaşılamaması durumunda bunlara ilişkin belgeler de (c) bendi kapsamında EKAP’a yüklenir. (c) bendi kapsamında yüklenecek belgelerde, ilgili uygulama yönetmeliğinin belgelerin sunuluş şekline ilişkin hükümleri esas alınır…” hükmü,
“Başvuru ve/veya tekliflerin değerlendirilmesi ile ihalenin karara bağlanması” başlıklı 12’nci maddesinde “(1) Teklifler açıldıktan sonra 11 inci maddenin birinci fıkrasına göre uygun bulunmayan teklifler değerlendirme dışı bırakılır. Pazarlık usulüyle yapılan ihalelerde son fiyat tekliflerinin alınması işlemi, elektronik eksiltme yapılan ihalelerde ise eksiltmeişlemleri; teklifi bu aşamada değerlendirme dışı bırakılmayan istekliler davet edilerek gerçekleştirilir.
(2) Birinci fıkraya göre uygun olduğu anlaşılan tekliflerden ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülenlerin değerlendirilmesine geçilir. Bu değerlendirme, idari şartname düzenlemeleri çerçevesinde ihaleye katılım belgesine aktarılan bilgi ve belgeler esas alınarak yapılır. Değerlendirme işlemi; aşırı düşük teklif açıklaması istenen ihalelerde, teklifi aşırı düşük olan isteklilerin tamamı için gerçekleştirilir. Belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde tüm başvurular ve/veya teklifler değerlendirilir.
(3) İkinci fıkraya göre yapılan değerlendirmede, ihaleye katılım belgesine aktarılan bilgi ve belgelerden; entegrasyonlar aracılığıyla veya EKAP ya da diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden erişilebilenlerin teyit işlemi gerçekleştirilir. 10 uncu maddenin ikinci fıkrasının (c) bendi kapsamında ihaleye katılım belgesine aktarılan belgelerden teyit edilemeyenler bu haliyle değerlendirmeye esas alınır ve ihtiyaç duyulması hali hariç bu belgelerin fiziki olarak sunulması istenmez.
…
(6) Değerlendirme işlemlerine, ekonomik açıdan en avantajlı teklif ile belirlenecek ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif tespit edilinceye kadar devam edilir.
(7) Tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlamadığı anlaşılan istekliler ile numune/demonstrasyon değerlendirmesi başarısız sonuçlanan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve bu tekliflerin değerlendirme dışı bırakılma gerekçeleri kaydedilerek EKAP üzerinden ihale komisyonu kararı oluşturulur.
İhale komisyonu kararı, komisyon üyeleri tarafından e-imza ile imzalanır ve ihale yetkilisinin onayına sunulur. İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde, e-imza ile imzalamak suretiyle ihale kararını onaylar veya gerekçesini belirtmek suretiyle iptal eder. İhale kararının ihale yetkilisince onaylanacağı tarihte EKAP üzerinden yasaklılık teyidi yapılır.
(8) Kesinleşen ihale kararı, ihale yetkilisi tarafından onaylandığı veya iptal edildiği günü izleyen en geç üç gün içinde tüm isteklilere bildirilir.
(9) Üçüncü fıkra kapsamında fiziki olarak sunulması istenen belgeleri verilen makul süre içinde sunmayan veya belgelerin sunuluş şekline aykırı sunan istekliler ile yüklenen belgelerden farklı bir belge sunan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir…” hükmü,
Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin “Taşıtların yaşı, cinsi ve diğer şartlar” başlıklı 24’üncü maddesinde “(1) Bu Yönetmelik kapsamındaki taşımalarda kullanılacak ve yetki belgesi eki taşıt belgesine kaydedilecek veya asgari kapasite hesabında değerlendirilecek taşıtların aşağıdaki şartlara uygun olması gerekir. Buna göre;
…
(2) Taşıtlarla ilgili diğer hususlar:
…
c) Taşıtın yaşı, araç tescil belgesi kayıtlarındaki model yılından sonra gelen ilk takvim
yılı esas alınarak hesaplanır…” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alım ihalelerinde yeterliğe ilişkin diğer hususlar” başlıklı 75’inci maddesinin son fıkrasında “Kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının, 1/4/2006 tarihli ve 26126 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller çerçevesinde araç kiralama hizmet alımı ile karşılandığı ihalelerde, isteklilerden teklifleri kapsamında ihale konusu işin yürütülmesinde kullanılacak araçlara ilişkin sayı, marka, model ve/veya ilgili diğer bilgileri gösteren listenin istenmesi gerekmektedir.” açıklaması
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde
“2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: ………… İl Sağlık Müdürlüğü ve Bağlı Sağlık Tesislerinin 36 Aylık Araç Kiralama Hizmeti Alım İşi
b) Türü: Hizmet alımı
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
ç) Miktarı:
4 Kısım Şoförlü Araç Kiralama Hizmeti Alım İşi Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: ………..İl Sağlık Müdürlüğü ve Teknik Şartnamede Belirtilen Sağlık Tesisleri” düzenlemesi,
“Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler aşağıda sayılmıştır:
…
7.4. İsteklinin teklifi kapsamında ihaleye katılım belgesine aktarılarak sunması ve/veya sağlanması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen belgeler ve/veya yeterlik kriterleri:
7.5. Bu Şartnamenin 7 nci maddesi dışında ihale dokümanında sayılan diğer belgeler ve/veya düzenlenen diğer yeterlik kriterleri tekliflerin değerlendirilmesinde dikkate alınmaz…” düzenlemesi,
“Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.
20.2. Bu ihaledeki kısım sayısı 4 dir. İhale kısımlarına ilişkin koşullar altta düzenlenmiştir;
İhale 4 (dört) kısımdan ibaret olup, kısımlar birbirinden tamamen bağımsızdır. Her bir kısma ayrı ayrı teklif verilebileceği gibi işin tamamına da teklif verilebilir. Her bir kısım için ayrı ayrı sözleşme imzalanabileceği gibi tamamı veya bir kaç kısmı için de sözleşme imzalanabilecektir.” düzenlemesi,
Teknik Şartname’nin “ARAÇ ÖZELLİKLERİ” bölümünde “1.Araçlar On Bir yaşından gün almamış araç olacaktır. Model tespitinde araca ait Motorlu Araç Trafik ve Tescil belgelerindeki model esas alınacaktır.(Sözleşme süresi içerisinde Onbir yaşından günalan araç değiştirilerek yaş şartını karşılayan araç getirilecektir.)…” düzenlemesi yer almaktadır.
Başvuruya konu ihalenin ……….. İl Sağlık Müdürlüğü tarafından açık ihale usulüyle elektronik ortamda gerçekleştirilen “…………. İl Sağlık Müdürlüğü ve Bağlı Sağlık Tesislerinin 36 Aylık Araç Kiralama Hizmeti Alım” ihalesi olduğu, söz konusu ihalenin 4 kısımdan oluştuğu, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirmeler sonucunda, başvuru sahibinin teklifinin “… sunmuş olduğu kasko değer listesinde bazı araçların 2016 model olarak sunulduğu tespit edilmiş ve teknik şartnamenin 1. Kısmının 1. Maddesine (Araçlar 11 Yaşından Gün Almamış Olacaktır) istinaden teklifi değerlendirme dışı bırakılmıştır.” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ………… Tem. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin “Yeterlilik tablosunda sunulan Kasko Değer Listesi adlı belgede firmanın listenin 2. satırında en az 3+1 Camlıvan Panelvan Tipi Camlı Koltuklu Dizel Araç isimli sunmuş olduğu araç kasko kodu ve kasko bedeli uyuşmadığı için teklifi değerlendirme dışı bırakılmıştır.” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin 4 kısmının da iptal edildiği anlaşılmıştır.
06.03.2026 tarihli ihale komisyonu kararında ve idarece EKAP üzerinden gönderilen 06.03.2026 tarihli ve “Bütün tekliflerin reddedilmesi sebebiyle ihalenin iptali kararı” konulu yazıda “…Komisyonumuz, ………… İKN ile …….. İl Sağlık Müdürlüğü ve Bağlı Sağlık Tesislerinin 36 Aylık Araç Kiralama Hizmeti Alım İşinde en avantajlı teklif veren isteklilerin belgeleri uygun olmaması ve diğer isteklilerin teklifleri yaklaşık maliyet üstü olması ayrıca yukarıda belirtilen isteklilerin belge kaynaklı değerlendirme dışı kaldığından kalan kısımlarda rekabetin sağlanamayacağı tespit edildiğinden ihalenin iptal edilmesine yönelik düzenlenen işbu ihale komisyon kararı, ihale yetkilisinin onayına sunulmak üzere e-imza ile imza altına alınmıştır.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.
İhale komisyonu tarafından yapılan değerlendirmeler incelendiğinde, başvuru sahibi tarafından sunulan “Teklif Edilen Araç Marka Model Kasko Değer Cetveli”nde sadece ihalenin 1’inci kısmı için sunulan araçlar içerisinde 2016 model araçların bulunduğunun görüldüğü, ayrıca yine komisyon kararında ……….. Tem. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin sunduğu kasko değer listesinin 2’nci satırında “en az 3+1 Camlıvan Panelvan Tipi Camlı Koltuklu Dizel Araç isimli sunmuş olduğu araç kasko kodu ve kasko bedeli uyuşmadığı” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığının belirtildiği, kasko değer listesinin 2’nci satırının ihalenin 1’inci kısmına ilişkin olduğu anlaşıldığından bahse konu isteklilerin tekliflerinin ihalenin 1’inci kısmında değerlendirme dışı bırakıldığı sonucuna varılmıştır.
İdari Şartname’nin 7.4’üncü maddesinde “Teklif Edilen Araç Marka Model Kasko Değer Cetveli”nin isteklilerin teklifleri kapsamında ihaleye katılım belgesine aktararak sunması ve/veya sağlanması gerektiğinin düzenlendiği, Teknik Şartname’de ise araçların onbir yaşından gün almamış olmaları gerektiğinin belirtildiği anlaşılmaktadır. Başvuru sahibi ………. tarafından ihalenin 1’inci kısmına ilişkin sunulan “Teklif Edilen Araç Marka Model Kasko Değer Cetveli”nde 3 adet Tofaş-Fiat marka Doblo Combi 1.6 M.Jet 105 E5 Safeline araç ile 2 adet Renault marka Fluence Touch 1.5 DCI 90 araçların model yılının 2016 olarak belirtildiği görülmüştür.
Yapılan incelemede, başvuru sahibinin teklifinin “Teklif Edilen Araç Marka Model Kasko Değer Cetveli”nde yer verilen 2016 model araçların 11 yaşından gün aldığı gerekçesiyle ihalenin 1’inci kısmında değerlendirme dışı bırakıldığının anlaşıldığı, idarece şikâyete verilen cevapta da belirtildiği üzere Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin “Taşıtların yaşı, cinsi ve diğer şartlar” başlıklı 24’üncü maddesinde, taşıtın yaşının araç tescil belgesi kayıtlarındaki model yılından sonra gelen ilk takvim yılı esas alınarak hesaplanacağının anlaşıldığı, bu çerçevede model yılı 2016 olan araçlarda sonra gelen ilk takvim yılı esas alınarak yaş hesaplaması yapılacağı (2017), bu çerçevede 2016 model araçların ihale tarihi itibarıyla 10 yaşını doldurmadığı, diğer bir ifadeyle 11 yaşından gün almadığı, model yılı 2016 olan araçlarda sonra gelen ilk takvim yılı esas alınarak yaş hesaplaması yapıldığında 2026 yılının son günü araçların 10 yaşını doldurmuş olacağı anlaşıldığından başvuru sahibinin bahse konu gerekçe ile teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Mehmet ATASEVER
Simdata Danışmanlık Y.K. Başkanı
Sağlık Bak. SGB E. Bşk./KİK E. Üyesi
Mehmetatasever.org
0 312 963 13 63