Görüntüleme Hizmet Alımı İhalesinde Kabul Edilmeyen Aşırı Düşük Açıklamaları

Görüntüleme Hizmet Alımı İhalesinde Kabul Edilmeyen Aşırı Düşük Açıklamaları

Mehmet ATASEVER

Simdata Danışmanlık Y.K. Başkanı

İtirazen Şikayet Konusu; Başvuru sahibinin dilekçesinde özetle; İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli ……….Tıbbi Görüntüleme ve Kalp Merkezi Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde belirtilen esaslara uygun olması mümkün olmadığından aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, iddiasına yer verilmiştir.

Konu İle İlgili Emsal Kamu İhale Kurulu Kararına Göre;

Yapılan inceleme ve tespitler neticesinde; 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun “Maliyet bedeli” başlıklı 262’nci maddesinde “Maliyet bedeli, iktisadi bir kıymetin iktisap edilmesi veyahut değerinin artırılması münasebetiyle yapılan ödemelerle bunlara müteferri bilümum giderlerin toplamını ifade eder.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Gayrimenkuller” başlıklı 269’uncu maddesinde “İktisadi işletmelere dahil bilümum gayrimenkuller maliyet bedelleri ile değerlenir.

Bu kanuna göre, aşağıda yazılı kıymetler gayrimenkuller gibi değerlenir:

Gayrimenkullerin mütemmim cüzüleri ve teferruatı;
Tesisat ve makinalar;
Gemiler ve diğer taşıtlar;
Gayrimaddi haklar…” hükmü,

Aynı Kanun’un “Amortisman mevzuu” başlıklı 313’üncü maddesinde “İşletmede bir yıldan fazla kullanılan ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz bulunan gayrimenkullerle 269 uncu madde gereğince gayrimenkul gibi değerlenen iktisadi kıymetlerin, alet, edevat, mefruşat, demirbaş ve sinema filmlerinin birinci kısımdaki esaslara göre tespit edilen değerinin, bu Kanun hükümlerine göre yok edilmesi amortisman mevzuunu teşkil eder.”hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinde “…İsteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit

tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (…/…/…) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (…/…/…) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4’üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği BulunanDiğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir.

İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4’üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4’üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur. Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.

…

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2’nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir.

Ancak birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 1/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan sigorta prim tutarı maliyet kalemi, Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Eylül ayı değişim oranı (%26,44) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL*1,2644) 126,44 TL; 2021 yılı için (126,44 TL*1,2644) 159,87 TL; 2022 yılı için (159,87 TL*1,2644) 202,14 TL olarak hesaplanacaktır.

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.

79.3.6. İhale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme bulunmayan ve birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlere ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında idarece önemli bir bileşen olarak belirtilen ve istekliler tarafından ihale tarihi itibarıyla artış oranı ve/veya tutarı tespit edilemeyen motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene işlemleri gibi giderler ile mali yükümlülükler ve/veya tarife bedellerinin, sonraki yıllara ilişkin bedelleri, ilk yıl için öngörülen bedelin, ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran üzerinden güncellenerek hesaplanır. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 15/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, motorlu taşıtlar vergisi tutarı ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan maliyet kalemiz Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Ekim ayı değişim oranı (%22,58) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL*1,2258) 122,58 TL; 2021 yılı için (122,58 TL*1,2258) 150,26 TL; 2022 yılı için (150,26 TL*1,2258) 184,19 TL olarak hesaplanacaktır … ” açıklamaları,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde

“2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: TOMOGRAFİ ÇEKİM VE RAPORLAMA HİZMET ALIMI (NUMUNE KAMPUSÜ İÇİN)

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Miktarı: 59.959.440 PUAN TOMOGRAFİ ÇEKİM HİZMETİ 61.200 ADET TOMOGRAFİ OKUMA HİZMETİ

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: T.C.S.B. ………. Eğitim ve Araştırma Hastanesi (Numune Kampüsü)” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir.

25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

İsteklilerin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi (KDV hariç), resim, harç ve benzeri giderler ile ulaşım, nakliye ve her türlü sigorta giderleri teklif fiyata dahildir. Montaj yerinin hazırlanması, tefrişi, gerekiyorsa havalandırma ve cihazın hizmet sunabilir duruma getirilmesi için gerekli olan diğer düzenlemeler yüklenici firma tarafından yapılacaktır. Cihazın/cihazların işletilebilmesi için gerekli olan her türlü dahili veya harici teknik ve yedek parçalar yüklenici firma tarafından sağlanacaktır. Cihazın/cihazların periyodik veya periyodik olmayan her türlü bakımları, kalibrasyonları, iç ve dış kalite kontrolleri, tamir veya onarım için gerekli olan tüm yedek parçalar ve teknik şartnamelerde belirtilen her türlü sarf malzemeleri, klinikte bulundurulacak personele ait tüm giderler ve hastane otomasyon sistemine entegre için oluşacak giderler, ilgili cihazın tüp giderleri yüklenici firma tarafından sağlanacaktır.

Hizmetin yürütülmesi ile ilgili cihaza ait her türlü gider/teçhizat/malzeme, sarf malzeme, temizlik malzemesi vb. bakım ve onarım, yedek parça giderleri yüklenici firma tarafından sağlanacaktır. Hizmetin yerine getirilmesi için gerekli olan ve teknik şartnamede belirtilen personellerin SGK ve tüm özlük haklarına ilişkin giderler, bütün personellerin 4857 sayılı İş kanunu hükümleri doğrultusunda gerçekleşen giderleri, teknik şartnamede yükleniciye ait olduğu belirtilen diğer giderler ve teknik şartnamede belirtilen işin yürütülmesi ile ilgili her türlü gider teklif fiyata dahil edilecektir. Bu maddede belirtilen tüm giderler teklif fiyata dahil edilecektir. ……… İli Şehir Hastanesinin açılımının yapılarak kurumumuzun şehir hastanesine taşınması durumunda yüklenici firma ihale konusu/sözleşme konusu işe ait cihazlarını ve/veya ihale konusu işe ait makine/teçhizat/donanım/ekipmanları ücretsiz olarak şehir hastanesine taşıyıp kurulumunu yapmalıdır. Bunun için idaremizden herhangi bir ücret talep edilmeyecektir. Taşınma ve taşıma ile ilgili her türlü gider teklif fiyata dahil edilecektir. Yüklenici, bünyesinde çalıştıracak olduğu personellere yol bedeli olarak aylık 26 (Yirmialtı) gün üzerinden bir gün için nakdi brüt 44,00- TL (Kırk dört Türk Lirası) yol ücreti ödenecek olup, bordroda gösterilecektir. İhale kapsamında çalışan personeller hastanede/idarede çıkan yemekten faydalanacaktır. İstekliler tekliflerinde işçilerin yemek ihtiyaçları için bir bedel öngörmeyeceklerdir.

25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Genel hükümler” başlıklı 1’inci maddesinde “…1.7.Hastaların tıbbi öncelikleri ve randevu sistemi idaremiz radyoloji kliniğince belirlenecektir. Görüntüler CD’ye kaydedilecek. Bu baskı için gerekli CD ve CD zarfı masrafları firma tarafından sağlanacaktır. Yüklenici firma acil durumlar, adli vakalar istenilmesi halinde tüm hastalara görüntülerin CD ile verilmesinden sorumludur.

…

1.9. Cihazların yer hazırlığı, her türlü montaj masrafı, ihalede belirtilen hizmet süresince her türlü bakım ve onarım, parça dahil tüm sarf malzemeleri ile birlikte yüklenici firma tarafından karşılanacaktır. Cihazın montaj yerinin hazırlanması, cihazın çalışması için yeterli ve gerekli klima ve havalandırmanın sağlanması ve bu mahallin projelendirilmesi, gerekli tefrişatın sağlanması ve idamesi idaremiz radyoloji kliniğinin isteği doğrultusunda firma tarafından yapılacaktır. Kurumun göstereceği hastane içerisindeki alanda, sistemin kurulacağı yerin alt yapısı yüklenici firma tarafından gerçekleştirilerek cihaz monte edilecektir. Alanın duvarlarının, cam ve kapılarının kurşunlanması alanın montaja hazırlanması için gerekli proje ve kontrollük hizmetleri firma tarafından sağlanacaktır.

Montaj mahalli masrafları yüklenici firma tarafından karşılanacaktır. Enerji panoya kadar hastane idaresi tarafından sağlanacaktır. Elektrik panoları, UPS bağlantıları ve montajı firma sağlayacaktır. Hizmet süresi boyunca cihazın gerekli kalibrasyon işleri ve kontrolleri firma tarafından sağlanacaktır.

…

1.13. Tüm tetkiklerin çekim protokolleri, kontrast madde endikasyonları, ek tetkik ve gerekli tekrar çekim endikasyonları ………. Eğitim ve Araştırma Hastanesi Radyoloji Kliniğince belirlenecek ve bu doğrultuda firma tarafından uygulanacaktır. Tekrar ve ek çekimlerden ek ücret talep edilmeyecektir. Kontrast madde hariç, otomatik enjektör sarf malzemeleri ve ara bağlantı gibi sarf malzemeleri firma tarafından karşılanacaktır.

…

1.15. Türkiye Nükleer Denetleme Kurumundan ruhsat alınması ve kontrollerle ile ilgili tüm işlemler ihaleyi kazanan firmanın sorumluluğundadır…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Sistemin ana üniteleri” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1 Tarama Ünitesi ve detektör Sistemi

2.2 X-Işın Jeneratörü ve Tüpü

2.3 Hasta Masası

2.4 Bilgisayar Sistemi ve Operatör Konsolu

2.5 İş istasyonu (İkincil Konsol) Yazılım ve Donanım Özellikleri

2.6 Aksesuarlar

2.7 Kesintisiz Güç Kaynağı

2.8 Otomatik Enjektör

SİSTEMİN ANA ÜNİTELERİNİN DETAYLI TANIMLANMASI VE TEKNİK ÖZELLİKLERİ…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede, başvuruya konu ihalede teklif fiyatı sınır değerin altında kalan ………. Tıbbi Görüntüleme ve Kalp Merkezi Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile ………… Sağlık Eğitim Turizm Tarım Nakliye İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği ve ihale komisyonu tarafından sunulan açıklamalar uygun görülerek ihalenin ………….. Tıbbi Görüntüleme ve Kalp Merkezi Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi üzerinde bırakıldığı, …………Sağlık Eğitim Turizm Tarım Nakliye İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, akabinde anılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığına yönelik Kuruma yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine alınan ……….. tarihli ve ……………… sayılı Kurul kararıyla “…önemli teklif bileşenlerinin bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi suretiyle teklifi sınır değerin altında olan isteklilerin yeniden aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması…” belirtilerek düzeltici işlem belirlenmesi yönünde karar verildiği görülmüştür.

Sonrasında idare tarafından EKAP üzerinden tebliğ edilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında önemli teklif bileşenlerinin “…Tomografi cihazının fiyatı, Otomatik enjektör fiyatı, İş istasyonu (İkincil konsol) yazılım ve donanım fiyatı, Bilgisayar sistemi ve operatör konsolu fiyatı, Kesintisiz güç kaynağının (UPS) fiyatı, Klima/iklimlendirme fiyatı, Kurşunlama maliyeti, Yer hazırlığı, inşaat maliyeti, Cihazın kurulum maliyeti, Cihazın yıllık bakım-onarım (Yedek Parça Dahil) fiyatı, Cihazın nakliye fiyatı, Cd/Dvd robot fiyatı, Sözleşme giderleri maliyeti a) İhale kararına ait damga vergisi oranı (%0,569)

b) Sözleşmeye ait damga vergisi oranı (%0,948)

c) Ödenecek KİK payı (% 0,05):

Amortisman bedeli, Kiralama bedeli, Kiralama amortisman bedeli, Personel maliyetleri, Personelin Eğilim maliyetleri, Türkiye Nükleer Denetleme Kurumundan ruhsat alınması ve kontrollerle ilgili tüm işlemlere ait maliyetler, Sarf Giderleri

a) Otomatik enjektör sarf malzemeleri fiyatı

b) Otomatik enjektör ara bağlantı sarf malzeme fiyatı

c) Kusmuk poşeti:

ç) Muayene eldiveni fiyatı:

d) Pamuk fiyatı:

e) Flaster fiyatı:

f) Intraket fiyatı:

g) 1000 cc serum fizyolojik fiyatı:

ğ) İpek bant fiyatı:

h) Sedye/masa örtüsü fiyatı:

j) EKG elektrodu fiyatı:

k) Şırınga fiyatı:

l) Transonik Jel fiyatı:

Tüp fiyatı, Sigorta giderleri, Tetkikin raporlama maliyeti” şeklinde belirlendiği tespit edilmiştir.

Söz konusu yazı üzerine ……… Tıbbi Görüntüleme ve Kalp Merkezi Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının idareye sunulduğu, idarece açıklamaların uygun görülerek ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı, ………… Sağlık Eğitim Turizm Tarım Nakliye İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının idareye sunulmadığı ve teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, başvuru sahibinin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin iddiaları çerçevesinde, ihale üzerinde bırakılan ………. Tıbbi Görüntüleme ve Kalp Merkezi Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde tespit edilen aykırılıklar aşağıda belirtilmiştir: “Bilgisayarlı tomografi cihazı”na ilişkin ……… Grup Medikal A.Ş.den alınan fiyat teklifinin sunulduğu, sunulan fiyat teklifi üzerinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (06/03/2025) tarih ve (2) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yer aldığı ve fiyat teklifinin teklifi veren firma ile meslek mensubu tarafından kaşelenerek imzalandığı, fiyat teklifi ekinde sunulan ticaret sicili gazetelerinde fiyat teklifi alınan şirketin unvanının ……….. Grup Medikal A.Ş. olduğu, şirket teklife konu alanda faaliyet gösterdiği anlaşılmıştır.

Ancak söz konusu fiyat teklifinin dayanağı satış tutarı tespit tutanağının sunulmadığı, ayrıca fiyat teklifinde yer alan tutarın 18.600.000,00 TL olduğu ve fakat ihale üzerinde bırakılan ……….. Tıbbi Görüntüleme ve Kalp Merkezi Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından bu tutarın aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılmadığı, söz konusu maliyetin amortisman hesaplaması yapılmak suretiyle, amortisman süresinin 10 yıl olduğu ifade edilerek fiyat teklifinde yer alan tutar üzerinden yıllık %10 olmak üzere 3 yıl üzerinden amortisman hesaplanarak açıklandığı tespit edilmiştir.

İşletmelerde bir yıldan fazla kullanılan ve yıpranmaya, aşınmaya veya değerden düşmeye maruz kalan alet, mefruşat, demirbaş vb.lerin Vergi Usul Kanunu’na göre tespit edilen değerin (maliyet bedeli, edinim değeri) aynı Kanun hükümlerine göre yok edilmesi amortisman mevzuunu teşkil etmektedir. Bu doğrultuda usulüne uygun olarak kendi malı olduğu tevsik edilen cihazların amortisman giderinin hesabında her bir cihazın edinim değerinin ayrı ayrı gösterilmesi ve amortisman hesabının da bu değerler üzerinden ayrı ayrı yapılması gerekmektedir.

Ayrıca amortisman ayrılabilmesi için öncelikle amortisman ayrılacak cihazın önce işletmenin aktifine kayıtlı olması, amortisman giderinin açıklanmasında da bu hususun yukarıda aktarılan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 41’inci maddesinin ikinci fıkrası çerçevesinde tevsik edilmesi gerekmektedir.

İhale üzerinde bırakılan …….. Tıbbi Görüntüleme ve Kalp Merkezi Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin aşırı düşük teklif açıklamasında amortisman süresinin 10 yıl olduğu ifade edilerek cihaz ediniminden sonra toplam tutar üzerinden yıllık %10 olmak üzere 3 yıl üzerinden amortisman hesaplandığı, amortisman gideri öngörülebilmesi için cihazın isteklinin kendi malı olması ve bu durumun da ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da YMM raporu veya SMMM raporu ile tevsik edilmesi gerektiği, söz konusu istekli tarafından cihazın kendi malı olduğu yönünde tevsik edici belge sunulmadığı, bu durumda yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, alınan fiyat yerine sadece 3 yıla isabet eden bedelin esas alınmasının yerinde olmadığı, bu nedenle cihaz maliyeti için yapılan açıklamanın uygun olmadığı,

Diğer taraftan ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında; ………Grup Medikal A.Ş. tarafından fiyat teklifine konu tomografi cihazına ilişkin “… cihazın ve yan ekipmanlarının (bilgisayar sistemi ve operatör konsolu, iş istasyonu (ikinci konsol yazılım ve donanım, EKG monitörü, fantom ve kalibrasyon kiti, hasta sabitleme aparatları) nakliyesi, kurulumu ve devreye alınması tarafımızca bedelsiz yapılacaktır. Ayrıca 10 yıl süresi boyunca periyodik bakım, onarım, kalibrasyon, yedek parça, x-ray tüpü, sigorta, eğitim ihtiyaçları cihaz satış sözleşmesi gereği bedelsiz karşılanacaktır…” şeklindeki ifadelere yer verilerek düzenlenen bir yazının sunulduğu, ancak aşırı düşük sorgulama yazısında önemli teklif bileşeni olarak ayrıca belirlenen maliyetlere yönelik söz konusu yazı ile yapılan belgelendirmenin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde yer alan aşırı düşük teklif açıklama yöntemleri arasında yer almadığı, kaldı ki anılan yazıda, yazıya konu önemli teklif bileşenlerine ilişkin fiyatların da açıklanmadığı anlaşılmıştır.

“Tıbbi sarf malzemeler”e ilişkin …….. Çizgi Tıbbi Malzemeler’den alınan fiyat teklifi ile dayanağı satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, sunulan fiyat teklifi üzerinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (06/03/2025) tarih ve (7) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yer aldığı ve fiyat teklifinin teklifi veren firma ile meslek mensubu tarafından kaşelenerek imzalandığı, tutanak eki meslek mensubu faaliyet belgesi ile ticaret sicil gazetesinin sunulduğu, fiyat teklifi düzenleyen firmanın teklife konu alanda faaliyet gösterdiği,

Ancak söz konusu fiyat teklifi dayanağı satış tutarı tespit tutanağında yer alan fatura bilgileri tablosunda Aralık/2025 tarihine ilişkin faturaların beyan edildiği, şikayete konu ihalenin ilan tarihinin 02.09.2025, ihale tarihinin 16.10.2025 olduğu dikkate alındığında satış tutarı tespit tutanağının ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmediği, söz konusu tutanakta ihale tarihinden sonraki bilgilerin dahi esas alındığı, ayrıca sunulan fiyat teklifinde yer alan satış tutarı tespit tutanağına ilişkin tarih (06.03.2025) ile satış tutarı tespit tutanağı tarihinin (06.03.2026) farklı olduğu, dolayısıyla fiyat teklifinin bu haliyle dayanaktan yoksun kaldığı, yapılan tespitler çerçevesinde “Tıbbi sarf malzemeler”e ilişkin yapılan açıklamanın uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Mehmet ATASEVER