Bağlayıcı Menşe Bilgisi
Kerim ÇOBAN
Emekli Gümrük ve Ticaret Başmüfettişi
Bağlayıcı Menşe Bilgisi: Kişinin/ firmanın yazılı talebi üzerine Ticaret Bakanlığı (Gümrükler Genel Müdürlüğü) tarafından verilen ve eşyanın tercihli veya tercihli olmayan menşeinin tespitine ilişkin idari bir karardır.
Bağlayıcı Menşe Bilgisi Hakkında Genel Hükümler
Bağlayıcı Menşe Bilgisi, kişinin yazılı talebi üzerine Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü tarafından verilir.
Bağlayıcı menşe bilgisi, gümrük idarelerini, hak sahibine karşı sadece eşyanın menşeinin tespiti konusunda ve yalnızca bilginin verildiği tarihten sonra tamamlanacak gümrük işlemlerine konu olan eşya için bağlar.
Bağlayıcı menşe bilgisinin verilmesinde, Gümrük Kanununun 17 ilâ 22’inci maddelerde yer alan eşyanın menşeinin belirlenmesine ilişkin hükümler esas alınır.
Bilgi alan kişi;
Bağlayıcı menşe bilgisi için, beyan edilecek eşya ve menşe kazanımı gerektiren durumu ile verilen bilgide tanımlanan eşya ve menşe kazanımı gerektiren durumunun her bakımdan uygun bulunduğunu kanıtlamak zorundadır.
Bağlayıcı menşe bilgisi veriliş tarihinden itibaren üç yıl geçerlidir. Talep edenin verdiği yanlış veya eksik bilgiye dayanan bağlayıcı bilgi iptal edilir.
Bağlayıcı menşe bilgisi aşağıdaki durumlarda geçerliliğini kaybeder:
a) Menşe kurallarında bir mevzuat düzenlemesi veya bir uluslararası anlaşma gereğince değişiklik yapılması ve verilen bilginin söz konusu değişiklikle getirilen hükümlere uymaması,
b) Dünya Ticaret Örgütünün uymakla yükümlü bulunduğumuz Menşe Kuralları Anlaşmasına ve bu anlaşmaya ilişkin izahname ve kararlardaki bir değişikliğe uymaması,
c) Bağlayıcı menşe bilgisinin iptal edildiğinin veya değiştirildiğinin bilgi verilen kişiye tebliğ edilmesi.
Bu fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen hallerde bağlayıcı menşe bilgisinin geçerliliğini kaybetme tarihi, söz konusu değişikliklerin Resmi Gazetede yayımı tarihidir.
Beşinci fıkra hükümleri uyarınca geçerliliğini kaybeden bağlayıcı menşe bilgisinin hak sahibi, söz konusu bağlayıcı bilgiye dayanarak ve bu bilginin geçerliliğini kaybetmesinden önce, ilgili eşyanın alımı veya satımı üstüne bağlayıcı sözleşmeler yaptığı takdirde, geçerliliğini kaybeden menşe bilgisini, söz konusu yayımın ya da tebligatın yapıldığı tarihten itibaren altı aylık bir süre boyunca kullanabilir. Ancak, gümrük işlemleri sırasında söz konusu ürünler için bir ithalat, ihracat ya da ön izin belgesinin gümrüğe verilmesi halinde, bu belgenin geçerlilik süresi esas alınır. Bu fıkra hükümlerine istisna getirmeye Cumhurbaşkanı yetkilidir.
Bağlayıcı menşe bilgisine ilişkin 6.fıkra hükümleri ancak aşağıdaki amaçlarla kullanılabilir.
a) İthalat ya da ihracat vergilerinin belirlenmesi,
b) Tarım politikası kapsamında ihracat vergi iadeleri ile ithalata ya da ihracata verilen diğer bütün ödemelerin hesaplanması,
c) Belgelerin, söz konusu menşe bilgisine istinaden verilmiş olması koşuluyla, eşyaya ait gümrük beyannamesinin tescili için gümrük işlemlerinin yürütülmesi sırasında verilen ithalat, ihracat ya da ön izin belgesinin kullanımı.
Bağlayıcı Menşe Bilgisi, ek-3’teyer alan örneğe uygun bir formla başvuru sahibine bildirilir. Bu bildirimde gizlilik esasına göre verildiği kabul edilen hususlar ve Bağlayıcı Menşe Bilgisine karşı Kanunun 242.maddesi hükümleri çerçevesinde itiraz yolunun açık olduğu belirtilir.
Bağlayıcı Menşe Bilgisi başvurularının sadece bir kalem eşya için yapılması gerekir. Bir kalem eşya deyiminden Türk Gümrük Tarife Cetvelinde aynı tarife pozisyonu alt açılımında bulunan ve aynı yasal ya da tercihli vergi oranına tabi olan eşya anlaşılır.
Bağlayıcı Menşe Bilgisi başvurularının aşağıdaki bilgi ve belgeleri içermesi zorunludur:
a) Hak sahibinin adı, soyadı ve adresi,
b) Başvuran kişinin hak sahibi olmaması durumunda başvuranın adı, soyadı ve adresi,
c) Menşein belirlenmesine esas olan mevzuat,
ç) Eşyanın tarife pozisyonu,
d) Eşyanın ayrıntılı tanımı,
e) Eşyanın bileşimi, bu bileşimin belirlenmesi için kullanılacak olan yöntem ve gerek görülmesi halinde fabrika çıkış fiyatları,
f) Eşyanın menşe kazanması için gereken koşulların sağlandığını gösteren ve eşyanın menşeinin tespit edilmesini sağlayacak ayrıntılı bilgi; eşyanın üretiminde kullanılan malzemeler ve bunların menşei, tarife pozisyonları, kıymetleri ve diğer unsurlar (eşyanın tarife pozisyonunun değişmesi için gereken koşullar, yaratılan katma değer, üretim sürecinin ayrıntılı tarifi), uygulanan menşe kuralı,
g) Eşyanın hangi ülkede ne tür işlem ve işçilik gördüğü,
ğ) Gizli tutulması istenilen hususlar varsa bunlara ilişkin bilgi.
h) İmalat sürecinin tanımlanmasını sağlamaya yönelik olarak, eşyanın ve üretim sırasında eşyanın bileşimine giren diğer malzemelerin örnekleri, fotoğrafları, katalogları, planları ve diğer belgeler.
Başvurunun Bağlayıcı Menşe Bilgisi verilmesi için gerekli bilgi ve belgelerin tamamını içermesi zorunludur. Aksi takdirde, başvuru sahibinden eksik bilgi ve belgeleri tamamlaması istenir.
Bağlayıcı Menşe Bilgisinin, idarece karar verilebilmesi için gereken tüm belgelerin temin edildiği tarihten itibaren beş ay içinde başvuru sahibine bildirilmesi gerekir.
Bağlayıcı Menşe Bilgisinin verilmesinde Kanunun 17 ilâ 22nci ve bu Yönetmeliğin 33 ilâ 45 inci maddelerinde yer alan, eşyanın menşeinin belirlenmesine ilişkin hükümler esas alınır.
Bağlayıcı Menşe Bilgisi Kanunun 9.maddesinin dördüncü fıkrasına göre iptal edildiğinde, iptal kararın verildiği tarihten itibaren hüküm ifade eder.
BMB Uygulamasının Amacı
Bağlayıcı Menşe Bilgisi Uygulamasının Amacı Şunlardır:
a) Menşe kurallarının doğru ve yeknesak bir şekilde uygulanması suretiyle menşe uyumlaştırılmasını ve böylece dış ticaret rejiminin dış ticaret erbabı arasında doğru ve eşit olarak uygulanmasını sağlamak,
b) Beyan sürecini ve gümrük işlemlerini hızlandırmak ve böylece gümrük kontrolünü ve uluslararası ticareti mümkün olduğunca kolaylaştırmak ve dış ticaret işlemlerinin maliyetini azaltmak,
c) Ticaret erbabı ile gümrük idaresi arasında eşyanın menşeinden kaynaklanan ihtilafları azaltmak,
ç) Gümrük işlemleri sırasında eşyanın menşeinden kaynaklanan zaman kayıplarını azaltmak suretiyle yüksek riskli eşyanın muayenesine ve kontrolüne gümrük işlemleri sırasında yeterli zaman ayrılabilmesini, dolayısıyla, gümrük denetimlerinin seçimli ve daha etkin yapılabilmesini sağlamak,
d) Dış ticaret erbabına eşyanın menşeine ilişkin hukuki geçerliliği olan resmi bir bilgi sağlamak,
e) Uluslararası bir ticaret işleminin kârlılığının ve uygulama imkânının önceden tahmin edilebilmesini sağlamak.
Başvuru Konusu Yapılacak Eşya
Bağlayıcı Menşe Bilgisi (BMB) başvurusu, sadece bir kalem eşya için yapılır. Bir kalem eşya deyiminden Türk Gümrük Tarife Cetvelinde aynı tarife pozisyonu alt açılımında bulunan ve aynı yasal ya da tercihli vergi oranına tabi olan eşya anlaşılır.
Kararın Duyurulması
Bağlayıcı Menşe Bilgisinin, idarece karar verilebilmesi için gereken tüm belgelerin temin edildiği tarihten itibaren beş ay içinde başvuru sahibine bildirilmesi gerekir.
Kararın Bağlayıcılığı
1) Bağlayıcı menşe bilgisi, gümrük idarelerini, hak sahibine karşı sadece eşyanın menşeinin tespiti konusunda ve yalnızca bilginin verildiği tarihten sonra tamamlanacak gümrük işlemlerine konu olan eşya için bağlar.
2) 4458 sayılı Gümrük Kanununun 9.maddesinin yedinci fıkrasında belirtilen haktan sadece hak sahibi yararlanabilir.
Ayniyat Uygunluğu
Beyan sahibinin, gümrük işlemleri sırasında beyan edilen eşya ile verilen bilgide tanımlanan eşya arasında her bakımdan uygunluk bulunduğunu kanıtlaması zorunludur.
Geçerlilik Süresi
BMB, veriliş tarihinden itibaren 3 yıl geçerlidir. Talep edenin verdiği yanlış veya eksik bilgiye dayanan bağlayıcı bilgi iptal edilir.
Bağlayıcı Menşe Bilgisinin İptal Edilmesi
(1) Talep edenin verdiği yanlış ve eksik bilgiye dayanan BTB iptal edilir.
(2) BTB, BTB’nin iptal edildiğinin veya değiştirildiğinin bilgi verilen kişiye tebliğ edilmesi, durumlarında geçerliliğini yitirir.
İtiraz
BMB’ye, 4458 sayılı Gümrük Kanununun 242.maddesi hükümleri çerçevesinde itiraz edilebilir.
Kerim ÇOBAN
Emekli Gümrük ve Ticaret Başmüfettişi
KAYNAKÇA
4458 sayılı Gümrük Kanunu,
Gümrük Yönetmeliği
Tarifeye İlişkin 14 Seri Nolu Gümrük Genel Tebliği
İş takibi çoğu kişinin kulağına basit bir görev listesi gibi gelir. Günün işi bittiğinde “yapılacaklar” listesini kontrol etmek… Oysa etkili iş takibi, görünenin ötesinde zihinsel disiplin, odak, sorumluluk bilinci ve verimlilik bilimiyle doğrudan ilişkilidir. Sadece işleri “yapmak” değil, onları nasıl ve ne kadar etkin gerçekleştirdiğimiz iş takibinde gerçekten ustalaşmanın belirleyicisi olur.
İtirazen Şikayet Konusu; Başvuru sahibinin dilekçesinde özetle; Sözleşme Tasarısı’nın 12’nci maddesinde yer verilen hakediş ödemelerine ilişkin düzenlemenin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 42’nci maddesine aykırılık teşkil ettiği, ayrıca alınan maddenin 12.1’inci maddesinde belirtilen ödeme süresiyle 12.1.1’inci maddesindeki ödeme süresinin çelişkili olduğu iddialarına yer verilmiştir.
Son yıllarda yapay zekâ, satın alma fonksiyonunda hız, otomasyon ve maliyet avantajı başlıklarıyla güçlü bir şekilde konumlandı. Talep tahmini, fiyat karşılaştırmaları, tedarikçi skorlama ve sözleşme analizleri gibi alanlarda ciddi verimlilik kazanımları sağlandı. Ancak asıl stratejik soru artık şu noktada yoğunlaşıyor:
Tedarik sözleşmesi çoğu zaman dosyanın en altına konur, fiyat sayfası imzalanır, “Hukuk baktı” ya da “Patron Anlaşmış” denir ve üretim başlar. Sonra bir gün bir parça gelir, usta durur, depo dolar, muhasebe şaşırır. İşte o an anlaşılır ki sözleşme imzalanmış ama anlaşılmamıştır.
Dış ticarette pazarlığa, ödeme yöntemlerinin görüşmelerine başlamadan önce özellikle ilk işlemlerde firmalar muhatap şirketin kuruluş tarihi, çalışan sayısı, sevkiyat sayısı, referansları, mümkünse cirosu gibi çeşitli istihbari verilerle karşısındakini tanımak ister ve ödeme yöntemlerini kısmen de olsa bu veriler ışığında şekillendirir.
ir bölümü denizyolu taşımacılığı ile gerçekleşmektedir. Bu bağlamda tedarik zincirinin önemli bir halkasını oluşturan deniz lojistiği ve bunun uzantısı olan liman işletmeciliği önem kazanmıştır.
Yargıtay’a göre, “İş hukukunun en tartışmalı alanlarından biri çalışma koşullarının tespiti ile bu koşulların uygulanması, değişiklik yapılması, en nihayet işçinin kabulüne bağlı olmayan değişiklik ile işverenin yönetim hakkı arasındaki ince çizginin ortaya konulmasıdır.
Faize kem gözle baktığımız çok olsa da, faizlerin dünya finansal piyasalarının temel taşıdır. Faizsiz bir finansal piyasaları düşünemiyorum.
Ayşe Teyze, Hatçe Teyze, Ali emmi ben faize karşıyım, benim tasarruflarıma faiz bulaşmasın deseler de, finansal kurumların Ayşe Teyze, Hatçe Teyze ve Ali Emmi’ye verdikleri nema faizden arındırılmış mıdır acaba?
