SKD Türkiye COP31 Ödüllerini Verdi, Karbon Verisi Satınalmanın Yeni Ölçütü Oluyor
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesinin 31. Taraflar Konferansı (COP31 – Conference of the Parties) kasım ayında, Türkiye’nin başkanlığında Antalya’da toplanacak. Avrupa Birliğinin (AB) Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM – Carbon Border Adjustment Mechanism) ise zirveden aylar önce, 1 Ocak 2026’da raporlama döneminden mali yükümlülük dönemine geçti.
Bu geçiş, AB’ye ihracat yapan karbon yoğun sanayi kolları için iklim gündemini somut bir maliyete bağladı. AB’ye 2026’da giren ürünler için AB’deki ithalatçılar karbon bedelini karşılayan sertifikaları Şubat 2027’de almaya başlayacak, ilk yıllık beyanlarını da 30 Eylül 2027’ye kadar verecek. Ticaret Bakanlığının aktardığı Avrupa Komisyonu verilerine göre AB, Ekim 2023 ile Haziran 2025 arasında birlik dışından yaklaşık 156 milyon ton SKDM kapsamlı ürün aldı ve bunun 18,34 milyon tonu Türkiye’den geldi. Türkiye bu hacimle Ukrayna’nın ardından ikinci sıraya yerleşti ve çimento ile alüminyumda AB’nin birinci tedarikçisi oldu.
Gerçek Veri Sunamayan Daha Yüksek Bedel Ödüyor
SKDM’de ödenecek bedel, ürünün üretimi sırasında açığa çıkan ve gömülü emisyon denilen sera gazı miktarı üzerinden hesaplanıyor. İhracatçı bu miktarı kendi tesisinin doğrulanmış verisiyle ortaya koyamazsa, komisyonun ihtiyatlı biçimde yüksek belirlediği varsayılan değerler devreye giriyor. Bu değerlere gübre dışındaki ürünlerde 2026’da %10, 2027’de %20, 2028’den itibaren %30 oranında bir artış payı uygulanıyor. Böylece emisyon verisi, AB’ye mal satan ihracatçının fiyat teklifine giren bir kalem oluyor. Veri talebi zincirin her halkasına yayılıyor. AB’deki ithalatçı emisyon verisini Türk ihracatçıdan, ihracatçı da çelik kütük ya da alüminyum billet gibi girdileri aldığı tedarikçisinden talep ediyor.
Türkiye’nin Karbon Piyasası da Aynı Veriyi İstiyor
Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi (TR ETS) Yönetmeliği 27 Ağustos 2026’da Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. İklim Değişikliği Başkanlığının 30 Eylül tarihli usul ve esaslarına göre sistemin deneme niteliğindeki pilot dönemi 2026 ve 2027 emisyonlarını kapsıyor ve
- Elektrik üretimi,
- Çimento,
- Demir-çelik,
- Alüminyum,
- Gübre
sektörlerinde yıllık emisyonu 50 bin ton karbondioksit eşdeğerini aşan tesisleri içine alıyor. Bu beş sektörün tamamı SKDM kapsamında bulunuyor ve iki sistem de tesislerden doğrulanmış emisyon raporu istiyor.
AB tarafında ise Komisyonun teklifiyle makine, metal mamuller ve bazı ev aletlerinin de 2028’den itibaren SKDM kapsamına alınması gündemde. AB’ye ürün satan bir imalatçı için çelik ve alüminyum tedarikçisinin emisyon verisi, fiyat ve teslim süresinin yanına eklenen bir seçim ölçütüne dönüşmeye başlıyor. Ticaret Bakanlığının paylaştığı hesaplamaya göre Komisyonun yaklaşık 180 ürünlük ilk teklifi, Türkiye’nin AB’ye yaptığı yıllık yaklaşık 8 milyar euroluk ihracatı ilgilendiriyor.
Tedarikçiden Veri İstemek Satınalmanın Yeni İşi
Bir firmanın karbon hesabının büyük kısmı, tedarikçilerinden aldığı girdilerde birikiyor. Şirketlerin çevresel verilerini toplayan küresel raporlama kuruluşu CDP’nin (eski adıyla Carbon Disclosure Project – Karbon Saydamlık Projesi) 2024’te yayımladığı raporda, kuruluşa bildirim yapan şirketlerin 2023 tedarik zinciri emisyonları, kendi operasyonlarından kaynaklanan emisyonların ortalama 26 katı düzeyinde. Ankara Sanayi Odasının Şubat 2026’da 42 üye firmayla yaptığı ankette raporlama yükümlülüğü bulunup gerçek emisyon verisini sunabilen firmaların oranı %12’de kaldı, ek eğitim ya da rehberliğe ihtiyaç duyanların oranı %43’e ulaştı.
Tedarikçiden doğru veriyi isteyen ve gelen veriyi AB’nin hesaplama yöntemiyle karşılaştırabilen satınalma ekipleri, firmalarının varsayılan değerler yüzünden katlanacağı ek maliyeti azaltabilecek konumda.
Doğrulanabilir veri beklentisi, şirketlerin çevre ve toplum için yürüttüğü çalışmaların değerlendirilmesinde de belirleyici oluyor. Peki Antalya zirvesi öncesinde bu beklentiyle incelenen çalışmalar arasında hangi şirketler ilk sıraları aldı?
SKD Türkiye’nin ‘COP31 Sürdürülebilir Dönüşüm Ödülleri’ Sahiplerini Buldu
İş Dünyası ve Sürdürülebilir Kalkınma Derneği (SKD Türkiye) tarafından, Türkiye iş dünyasının iklim, doğa ve sosyal kalkınma alanlarında hayata geçirdiği ölçülebilir, uygulanmış ve ölçeklenebilir projeleri görünür kılmak amacıyla düzenlenen COP31 Sürdürülebilir Dönüşüm Ödülleri sahiplerini buldu. Finale kalan 57 proje arasından başarılarıyla öne çıkan uygulamalar, 20 Ekim’de Zorlu PSM’de gerçekleştirilen törende ödüllendirildi.
Türkiye’nin COP31’e ev sahipliği yapacağı 2026 yılında, iş dünyasının sürdürülebilir dönüşümde geldiği noktayı ve hayata geçirdiği somut uygulamaları görünür kılmak amacıyla SKD Türkiye tarafından hayata geçirilen “COP31 Sürdürülebilir Dönüşüm Ödülleri” sonuçlandı.
20 Ekim’de Zorlu PSM ev sahipliğinde gerçekleştirilen program SKD Türkiye Yönetim Kurulu Başkanı Ediz Günsel’in hoş geldiniz konuşmasıyla başladı. Programın açılış konuşmasını ise Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı İklim Değişikliği Başkan Yardımcısı Mehrali Ecer gerçekleştirdi.
Mehrali Ecer, iklim değişikliğine karşı çözümün ortak ve küresel olması gerektiğine dikkat çekerek, Türkiye’nin küresel iklim mücadelesinde aktif şekilde yer aldığını belirtti. COP31’de dünyayı bekleyen önemli kararların alınacağını ifade eden Ecer, “Türkiye’nin COP31 Eylem Gündemi kapsamında 2035 perspektifiyle altı küresel hedef belirledik. Elektriğin nihai enerji tüketimindeki payını yüzde 35’e çıkarmayı, atık oluşumunda öngörülen artışı en az yarı yarıya indirmeyi, binalarda enerji yoğunluğunu yine yüzde 25 azaltmayı, küresel döngüsel malzeme kullanım oranını en az yüzde 15’e çıkarmayı hedefliyoruz. Antalya’da hem ülkemiz hem de gezegenimiz için hayırlı kararlar alınmasını diliyoruz” dedi.
Programın konuk konuşmacısı, Pulsora Kurucu Ortağı ve CEO’su, Dünya Ekonomik Forumu Eski Başkan Yardımcısı Murat Kutsi Sönmez, “Pusula ve Radar: Yapay Zeka Çağında Liderlik ve Dönüşüm” başlıklı konuşmasında, sürdürülebilirliğin bir tutku işi olduğunu vurgulayarak, imkansız gibi görünse de önemli fırsatlar olduğuna ve yapay zekayı en etkili şekilde kullanabilenlerin bu alanda fark yaratacağına dikkat çekti.
Sürdürülebilir dönüşümün ve COP31’in iş dünyası için öneminin değerlendirildiği konuşmaların ardından, “Sürdürülebilir Dönüşümde Yeni Rekabet: Teknoloji, Yatırım ve Etki” başlıklı panel gerçekleştirildi. SKD Türkiye Yüksek İstişare Kurulu Başkanı Ebru Dildar Edin’in moderasyonunda gerçekleşen panelde, UN Global Compact Türkiye Kurucu Başkanı Ahmet Dördüncü, MEXT Genel Müdürü Efe Erdem, SEDEFED Yönetim Kurulu Başkanı Emine Erdem, Escarus Genel Müdürü Dr. Kubilay Kavak ve IFC Kıdemli Finans ve Yatırım Yöneticisi Yaşam Talu, sürdürülebilir dönüşümde rekabetçiliğin yeni dinamiklerini ele aldı.
SKD Türkiye’nin çatı örgütü Dünya Sürdürülebilir Kalkınma İş Konseyi’nin (WBCSD) küresel çerçevesi ve desteğiyle şekillenen ödül programı kapsamında, SKD Türkiye üyesi 12 farklı sektörden 102 kurumun sunduğu toplam 189 iyi uygulama projesi, 17 bağımsız jüri üyesi tarafından değerlendirildi.
Başvurular; etki ve ölçeklenebilirlik, Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları’yla uyum, uygulanabilirlik ve kurumsal sahiplenme, şeffaflık ve ölçümleme ile paydaş katılımı kriterleri doğrultusunda ele alındı. Değerlendirme sürecinde veriye dayalı sonuçlar üreten, uygulanmış, kurumsal yapıya entegre edilmiş ve farklı sektörler ya da coğrafyalar için yaygınlaştırılma potansiyeli taşıyan uygulamalar önceliklendirildi.
SKD Türkiye Yönetim Kurulu Başkanı Ediz Günsel, ödül töreninde yaptığı değerlendirmede şunları söyledi: “2026, krizin de çözümün de aynı anda hızlandığı bir eşik yılı oldu. Paris Anlaşması’nın ilk on yılını geride bırakırken küresel gündemin odağı, hedef belirlemekten uygulamaya kayıyor. Ödül programımıza 12 sektörden 102 kurumun sunduğu 189 proje, Türkiye iş dünyasının bu beklentiye verdiği güçlü bir yanıt niteliğinde. Karbonun ticaretin dili, verinin de güvenin para birimi olduğu bu dönemde Antalya’ya hedeflerimizi değil; ölçülmüş, doğrulanmış ve büyümeye hazır çözümlerimizi götürüyoruz. Bugün ödül alan her uygulama, yarın başka şirketlere ilham olacak bir modeli temsil ediyor.”
SKD Türkiye Yüksek İstişare Kurulu Başkanı ve aynı zamanda COP31 Sürdürülebilir Dönüşüm Ödülleri Jüri Başkanı Ebru Dildar Edin ise, Sürdürülebilir Dönüşümde Yeni Rekabet: Teknoloji, Yatırım ve Etki panelinde yaptığı konuşmada, “Bu ödülleri tasarlarken çıkış noktamız netti: Sürdürülebilirlik taahhütlerinin nerede somut uygulamaya ve ölçülebilir etkiye dönüştüğünü görmek. Aldığımız 189 başvuru, Türkiye iş dünyasında bu alandaki hareketliliğin ne kadar güçlü olduğunu gösterdi. Jüri olarak yalnızca başvuru formlarına değil; projelerin arkasındaki ekiplere, sahadaki gerçekliğine, etkinin doğrulanabilirliğine ve büyüme potansiyeline baktık. COP31’e giderken asıl soru artık şu: Neyi gerçekten hayata geçirdik ve bunu nasıl ölçekliyoruz?” sözlerine yer verdi.
Altı Tematik Alanda Öne Çıkan Projeler
COP31 Sürdürülebilir Dönüşüm Ödülleri kapsamında altı tematik alanda ödüle değer bulunan 22 kurum ve projeler şöyle:
Düşük karbonlu dönüşüm, enerji ve kaynak verimliliği
Ödül/Derece: 1.
Kurum: Mavi Giyim Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Proje: All Blue Sürdürülebilirlik Stratejisi
Ödül/Derece: 2.
Kurum: Assan Alüminyum Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Proje: Düşük Karbonlu 3423 Alaşımı Geliştirme Projesi
Ödül/Derece: 2.
Kurum: Brisa Bridgestone Sabancı
Proje: SusPro – Sürdürülebilir Tedarik Programı
Ödül/Derece: 3.
Kurum: Borusan Supsan Otomotiv Parçaları
Proje: Atıktan Kaynağa: Grafitli Sıcak Dövme Yağının Yeniden Kazanımı
Ödül/Derece: 3
Kurum: Türkiye Şişe ve Cam Fabrikaları A.Ş.
Proje: Şişe Hafifletme Projesi
Ödül/Derece: Jüri Özel Ödülü
Kurum: ASAŞ Alüminyum Sanayi ve Ticaret A.Ş
Proje: Düşük Karbon Ayak İzine Sahip Yeşil Billet
Doğa pozitif yaklaşımlar, biyoçeşitlilik
Ödül/Derece: 1.
Kurum: Enerjisa Enerji AŞ
Proje: BioGrid – Şebekede Biyoçeşitlilik Yönetimi
Ödül/Derece: 2.
Kurum: Enerjisa Enerji Üretim A.Ş.
Proje: Yaşamı Gözeten Üretim
Ödül/Derece: 3.
Kurum: QNB Bank A.Ş.
Proje: Türkiye’nin İlk Mavi Tahvili
Sürdürülebilir tarım ve gıda sistemleri
Ödül/Derece: 1.
Kurum: Anadolu Efes Biracılık ve Malt Sanayii A.Ş.
Proje: Tarladan Şişeye Onarım Programı
Ödül/Derece: 2.
Kurum: Ülker Bisküvi San. A.Ş.
Proje: Ülker Onarıcı Tarım Programı
Ödül/Derece: 3.
Kurum: Ferrero Fındık
Proje: Ferrero Değerli Tarım (FFV) Programı
İklim dayanıklılığı ev altyapı
Ödül/Derece: 1.
Kurum: Çimsa Çimento Sanayi ve Ticaret AŞ
Proje: Green Wave – Sürdürülebilir Altyapı ve İklim Dayanıklılığı Programı
Ödül/Derece: 2.
Kurum: FORD OTOSAN
Proje: Kocaeli Tesislerinde Su Riski Analizi ve Azaltım Projesi
Ödül/Derece: 3.
Kurum: İGA Havalimanı İşletmesi Anonim Şirketi
Proje: İstanbul Havalimanı’nda Entegre Atıksu Geri Kazanım Modeli
Adil dönüşüm, kapsayıcılık ve sosyal fayda
Ödül/Derece: 1.
Kurum: Arçelik A.Ş.
Proje: Defy Solar Off-Grid Buzdolabı
Ödül/Derece: 2.
Kurum: ÜNLÜ & Co
Proje: Kadın Teknoloji Girişimcileri Akademisi
Ödül/Derece: 3.
Kurum: Limak Holding
Proje: Global Engineer Girls (GEG)
Finansman, teknoloji ve hızlandırıcı çözümler
Ödül/Derece: 1.
Kurum: Kaleseramik Çanakkale Kalebodur Seramik Sanayi A.Ş
Proje: INNOVATILE – Yarı-Yaş Granülasyon Teknolojisi
Ödül/Derece: 2.
Kurum: İmeceMobil Tarım Platformu Elektronik Hizmetler Ticaret A.Ş.
Proje: İmeceMobil Tarım Platformu
Ödül/Derece: 3.
Kurum: Abdi İbrahim İlaç Sanayi ve Tic A.Ş.
Proje: Akıllı Yazılım
Ödül/Derece: Jüri Özel Ödülü
Kurum: Siemens Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Proje: SIETRIA – eMobility Yapay Zekâ Asistanı
Kazanan Projeler Climate Resilience Awards For Business 2026’ya Başvurabilecek
COP31 Sürdürülebilir Dönüşüm Ödülleri’nde öne çıkan projeler, COP31 döneminde SKD Türkiye’nin gerçekleştireceği etkinlik, panel ve uluslararası paydaş buluşmalarında görünürlük kazanacak. Altı kategoride birinci seçilen iyi uygulamalar ise SKD Türkiye’nin We Mean Business Coalition ile yürüttüğü iş birliği doğrultusunda COP31 Blue Zone’daki We Mean Business alanında gerçekleştirilecek panelde yer alacak. Seçilen uygulamalar aynı zamanda WBCSD Action Bank aracılığıyla küresel iyi uygulama havuzuna dahil edilecek. Bunun yanı sıra, COP31 Sürdürülebilir Dönüşüm Ödülleri’nde finale kalan kurumların güçlü dönüşüm uygulamaları, WBCSD’nin Global Resilience Partnership (GRP) iş birliğiyle düzenlediği “Climate Resilience Awards for Business 2026” programına başvurabilme hakkı kazandı.
Satınalma ve Tedarik Zinciri Ekipleri İçin Sürdürülebilirlik Eğitimleri
İş problemlerine odaklı eğitimler. Uygulanabilir çözümler, ölçülebilir sonuçlar.
Sürdürülebilir Tedarik Zinciri ve Sorumlu Satınalma Eğitimi için tıklayınız.
Sürdürülebilir Tedarikçi Bilgi Formu ve Kullanım Rehberi
Sürdürülebilirlik çalışmalarında temel konulardan biri, tedarikçilerden alınan verilerin düzenli, karşılaştırılabilir ve doğrulanabilir şekilde toplanmasıdır. Bu veriler, hem satınalma süreçleri hem de sürdürülebilirlik raporlaması açısından önemli bir temel oluşturur. Sürdürülebilir Tedarikçi Bilgi Formu ve Kullanım Rehberi, şirketlerin bu verileri daha sistematik, tutarlı ve uygulanabilir bir çerçevede yönetebilmesi amacıyla hazırlanmıştır.
SÜRDÜRÜLEBİLİR TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ
ve ISO 20400 YEŞİL SATIN ALMA MAKALELERİ
- Sürdürülebilir Tedarik Zinciri Yönetimi ve Yeşil Satınalma ISO 20400 Eğitimi (2 gün)
- Tedarikçilerden Sürdürülebilirlik Verisi Nasıl Toplanır? Satınalma Şartnamelerinde Sürdürülebilirlik – V
- Sürdürülebilir Tedarikçi Kimdir? Bir Şirketi Sürdürülebilir Kılan Özellikler Nelerdir? – IV
- Ecovadis Sürdürülebilir Satınalma Puanımızı Nasıl Yükseltiriz?
Sürdürülebilir Satınalma Gelişim Planı Nasıl Yürütülmeli?
- Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri 2025 Sürdürülebilir Kalkınma Raporu Yayınlandı. Türkiye 167 Ülke İçerisinde 73. Sırada
- Sürdürülebilir Tedarik Operasyonlarında Planlama ve Gereklilikler, ISO 20400 Sürdürülebilir Tedarik Rehber Standardı – III
- Sürdürülebilir Tedarik Stratejisi Nedir? Nasıl Geliştirilir? ISO 20400 Sürdürülebilir Tedarik Rehber Standardı – II
- ISO 20400 Sürdürülebilir Tedarik Rehber Standardı Yol Haritası ve Adım Adım Sıfır Emisyon Hedefi
- Yeşil Satınalma ve Sürdürülebilir Tedarik Zinciri Yönetimi Nedir?
- Demir Çelik Sektörü ve Sürdürülebilirlik Performans Göstergeleri (KPI)
SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK EĞİTİM TESTLERİ
EĞİTİM ve DANIŞMANLIK:
Kurumunuzun satınalma ve tedarik zinciri fonksiyonunu sağlam, izlenebilir ve denetlenebilir bir kontrol yapısına kavuşturmak için eğitim ve danışmanlık hizmetlerimizle destek veriyoruz.
Eğitim teklifi almak için egitim@satinalmadergisi.com
Fabrikanızda Bire Bir (1-1) Yönetici ve Grup Eğitimleri
Şirket eğitimlerini standart kalıplarla değil, ihtiyaçlarınıza özel tasarlıyoruz. Her program, işletmenizin gerçek problemlerine çözüm üretmek ve ölçülebilir sonuçlar yaratmak için hazırlanır. Sizlerden gelen geri bildirimlerle eğitimlerimizi özgünleştiriyor, böylece her adımda somut değer katıyoruz.
Mottomuz: “Her eğitim, bir iş probleminin çözümü için tasarlanır.”
Güvenilir, verimli ve profesyonel eğitim hizmetleriyle yanınızdayız. Dolu dolu, güler yüzlü eğitimler dilerim.