Değerli okuyucular,
Sürdürülebilir tedarik zinciri yönetimi çok katmanlı bir yapıda ilerliyor ve çalışma alanı sektör temelinde giderek derinleşiyor. Satınalma Dergisi olarak önümüzdeki dönemde sektör bazlı analizlere daha geniş yer ayırmak istiyoruz. Bu sayımızda çimento sektörüne bir pencere açıyoruz.
Çimento sektörümüz, üretim kapasitesi ve ihracat gücüyle dünyanın önemli oyuncuları arasında yer alıyor. Ancak önümüzdeki dönemde sektörde asıl farkı yalnızca daha düşük emisyonlu üretim teknolojilerine yatırım yapan şirketler değil; bu yatırımları sürdürülebilir tedarik zinciri uygulamalarıyla destekleyen şirketler yaratacaktır.
Şimdi satınalma ve tedarik zinciri kararlarını etkileyen temel göstergelere bakalım.
Küresel görünümde Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verileri, satınalma ekipleri için yakından izlenmesi gereken bir veri seti sunuyor. Küresel Bileşik PMI Endeksi, Mayıs 2026’da 51.8 ve İmalat PMI 52.6 seviyesinde gerçekleşti.
Dünya geneline bakıldığında ülkeler bazında farklılaşan görünüm önemini koruyor.
İmalat PMI verilerinde Tayvan 56.1, ABD 55.1, Hindistan 55.0, Güney Kore 54.8 ve Japonya 54.5 seviyeleriyle güçlü genişleme bölgesinde yer aldı. İngiltere 53.9 ile pozitif görünümünü sürdürürken, Çin 51.8 ve Euro Bölgesi 51.6 seviyeleriyle 50.0 eşik değerinin üzerinde kaldı. Buna karşılık Almanya 50.1 ile büyüme eşiğine oldukça yakın ve kırılgan bir görünüm sergilerken, Fransa 49.7 ve Rusya 48.8 seviyeleriyle daralma bölgesinde yer aldı.
Bu tablo, küresel imalat tarafında genel olarak pozitif bir zeminin korunduğunu; ancak toparlanmanın ülkeler arasında eşit dağılmadığını göstermektedir. Asya ve ABD tarafında imalat canlılığı görece güçlü seyrederken, Avrupa’da toparlanmanın daha sınırlı ve ülke bazında ayrışan bir görünüm sunduğu anlaşılmaktadır.
Türkiye tarafında ise İSO Türkiye İmalat Satınalma Yöneticileri Endeksi Mayıs 2026 verisi 49.8 olarak açıklandı. Nisan ayında 45.7 olan manşet PMI’ın Mayıs’ta 49.8’e yükselmesi, imalat sanayinde bozulmanın belirgin biçimde yavaşladığını ve 50.0 eşik değerine yaklaşıldığını göstermektedir.
Emtia fiyat hareketlerine yakından baktığımızda, yılbaşından bugüne enerji ürünleri ve bazı sanayi girdilerindeki artışın belirgin biçimde öne çıktığını görüyoruz. Dizel % 81.8, benzin % 80.1 ve Batı Teksas tipi ham petrol % 65.9 artış gösterdi. Lityum % 38.3 ve kalay % 28.4 artışla sanayi ve teknoloji bağlantılı emtialar tarafındaki hareketliliği sürdürürken; alüminyum % 23.0, çelik % 20.3, buğday % 15.0, çinko % 13.5 ve bakır % 12.4 artışla dikkat çekti. Buna karşılık paladyum % -22.3, doğal gaz % -14.6, platin % -14.0 ve gümüş % -6.8 ile yılbaşından bugüne negatif bölgede yer aldı. Haftalık bazda gümüş % -11.3, paladyum % -10.3, platin % -9.0, lityum % -9.0 ve kalay % -7.8 gerileyerek haftalık düşüşlerde öne çıktı. Bu tablo, yılbaşından bugüne enerji ve bazı sanayi girdilerinde güçlü artış eğiliminin korunduğunu; ancak kısa vadede özellikle metal emtialarında düzeltme ve oynaklığın arttığını göstermektedir.
Küresel konteyner taşımacılığında spot navlunların yeniden sert yükseldiği bir döneme giriyoruz. Drewry Dünya Konteyner Endeksi, Haziran ayında % 23 artarak 40’lık konteyner başına 3.433 dolar seviyesine yükseldi. Drewry, bu artışta erken başlayan pik sezonun ve güçlenen yük talebinin etkili olduğunu belirtiyor. Şanghay–Los Angeles hattında navlunlar % 31 artarak 4.565 dolara, Şanghay–New York hattında % 20 artarak 5.505 dolara yükselirken; Şanghay–Rotterdam hattında % 25 artışla 3.579 dolar, Şanghay–Genoa hattında ise % 20 artışla 5.089 dolar seviyeleri görüldü.
Kızıldeniz sapmaları, Orta Doğu kaynaklı jeopolitik gerilimler ve ek maliyetler navlun piyasalarında yukarı yönlü baskıyı artırıyor.
Stratejik Yetkinlik Alanı: Sürdürülebilir Tedarik Zinciri Yönetimi
Sürdürülebilir Tedarik Zinciri Yönetimi Eğitimi, satınalma ve tedarik zinciri ekiplerinin sürdürülebilirlik, Kapsam 3 verileri, tedarikçi performansı, müşteri beklentileri ve değer zinciri risklerini birlikte okuyabilmesi için stratejik bir gelişim alanıdır. Bu eğitim, yalnızca süreçleri değil; şirketlerin karar alma kalitesini, analiz kapasitesini ve insan kaynağının geleceğe hazırlığını güçlendirmeyi hedefler. Yeni dönemde satınalma profesyonelleri yalnızca maliyetleri değil; karbon verisini, tedarikçi sürdürülebilirlik performansını ve değer zinciri risklerini birlikte yönetebildiği ölçüde stratejik değer üretecektir.
Katkılarından dolayı tüm yazar ailemize teşekkür ederim.
Keyifli okumalar,
Prof. Dr. Murat ERDAL
Editör
Satınalma Dergisi Haziran 2026 sayısını Buyer Network Öğrenme Merkezi üzerinden okuyabilirsiniz.
Satınalma Dergisi Tüm Sayılar
https://learning.buyernetwork.net/dergiler
