Şirket Aracı ve Alkollü Sürüş:
Riskler, Çalışanın Sorumluluğu ve Filo Yönetiminin Rolü
Bir Dava Üzerinden Filo Yönetimi Pratikleri
Prof. Dr. Murat ERDAL
İstanbul Üniversitesi Tedarik Zinciri Yönetimi Anabilim...
Filo yönetimi, dikkat ve disiplin gerektiren önemli bir kurumsal yönetim alanıdır. Şirket araçlarının departmanlara, görevlere ve unvanlara göre dağılımı; çalışanlar arasında hassasiyet ve zaman zaman tartışma yaratabilir. Havuzdaki araç sayısı arttıkça tahsis, geçici kullanım, araç değişimi ve kullanım takibi de daha karmaşık hâle gelir. İster öz mal ister kiralık olsun, şirket araçlarının ihtiyaçlar doğrultusunda ve kaynakların etkin kullanımını sağlayacak biçimde yönetilmesi gerekir.
Türkiye'nin gemi yan sanayisinde dışarıdan aldığı başlıca kalemler arasında çelik sac ve profiller sayılıyor. Aynı ülkede, Aliağa merkezli bir üretici gemi profilini 120'den fazla ülkeye satıyor. Özkan Demir Çelik'in girdiği pazarda alıcının ilk baktığı şey ton başına fiyat olmuyor, klas kuruluşu onayı olmayan üretici teklif listesine bile giremiyor. Hacim yarışının Çin, Güney Kore ve Japonya arasında paylaşıldığı bir sektörde Türk çeliğinin tutunduğu alanı ve bunun gerektirdiği yetkinliği inceledik.
Şirketlerde araç satın alma, uzun dönem kiralama ve filo operasyonları; İdari İşler ve Satın Alma birimleri açısından giderek daha fazla koordinasyon gerektiren bir yönetim alanına dönüşmektedir. Araç seçimi, kiralama modeli, sigorta, sürücü tahsisi, hasar ve sözleşme yönetimi gibi süreçler birbiriyle doğrudan bağlantılıdır.
Kurumsal satış eğitiminin amacı; satış ekiplerinin müşteriyi daha iyi tanımasını, doğru fırsatlara odaklanmasını, güvene dayalı ilişkiler geliştirmesini ve müşteri ilişkilerini uzun dönemli satış başarısına dönüştürmesini sağlamaktır.
Program; yeni müşteri kazanmadan kilit müşteri yönetimine, değer teklifinden müzakereye, satış analitiğinden sözleşme risklerine kadar kurumsal satışın temel karar alanlarını gerçek vakalar ve pratik çalışmalarla ele almaktadır.
Ülke, sektör ve şirket risklerini birbirinden tamamen bağımsız değerlendirmek artık yeterli değildir. Bir ülkenin SKA performansının düşük olması o ülkedeki her şirketin riskli olduğu anlamına gelmediği gibi, iyi yönetilen bir şirket de faaliyet gösterdiği ülkenin yapısal risklerinden bütünüyle bağımsız değildir.
Bu nedenle uluslararası kaynak araştırması ve tedarikçi seçiminde doğru yaklaşım; ülke riski, sektör riski ve tedarikçi firma riskini birlikte değerlendirmek, risk yükseldikçe doğrulama, denetim, veri talebi ve özen yükümlülüğü çalışmalarının derinliğini artırmaktır.
Önümüzdeki dönemde satınalma yöneticilerinin yalnızca “Kimden, hangi kalite ve hangi fiyatla satın alıyorum?” sorusuna değil; “Hangi ülkeden, hangi koşullarda ve nasıl bir değer zincirinden satın alıyorum?” sorusuna da cevap vermeleri gerekecek.
Borusan Boru'nun ABD'deki bağlı ortaklığı üzerinden aldığı büyük çaplı hat borusu siparişleri, 2026'nın ilk yarısında şirketin en büyük gelir kalemine dönüştü. Bu siparişleri getiren şey, tesisin bulunduğu coğrafyayla sınırlı değil. Bir çelik boru üreticisinin enerji projelerinde iş alabilmesi için API şartnamesinden başlayan uzun bir onay zincirinden geçmesi gerekiyor ve bu yeterlilik firmayla birlikte kıta değiştiriyor.
Tedarik zincirindeki aksaklıkların çoğu depoda değil, aylar önce alınmış ticari kararlarda doğuyor. Dijital ikiz bu kararların sonucunu önceden görmeyi mümkün kılıyor, ancak model ancak temsil ettiği ağın verisi kadar gerçek olabiliyor. O verinin büyük bölümü ise şirketin duvarlarının dışında, tedarikçide duruyor. Türkiye İstatistik Kurumu ölçümleri, küresel görünürlük araştırmaları ve Türkiye örneklemli bir akademik çalışma üzerinden tedarikçi verisinin neden asıl darboğaz olduğunu ele alıyoruz.
OECD rehberleri, Birleşmiş Milletler Küresel İlkeler Sözleşmesi, ISO 37001 Rüşvetle Mücadele Yönetim Sistemi Standardı ve Avrupa Birliği’nin CSDDD – Kurumsal Sürdürülebilirlik Özen Yükümlülüğü Direktifi, bu dönüşümün önemli göstergeleri arasında yer alıyor.
Avrupa Birliği’nin Kurumsal Sürdürülebilirlik Özen Yükümlülüğü Direktifi (CSDDD), şirketlerin değer zincirlerindeki olumsuz etkileri tespit etme, önleme ve azaltma sorumluluğunu hukuki ve yönetsel bir çerçeveye taşıdı. Sürdürülebilirlik ve uyum beklentilerinin tedarik zinciri boyunca yayılması, satınalma uygulamalarını da doğrudan etkilemektedir.
Sürdürülebilir Ürünler İçin Eko-Tasarım Tüzüğü (ESPR) ve Dijital Ürün Pasaportu gibi düzenlemeler ise ürünlerin kaynağına, bileşimine, çevresel performansına ve izlenebilirliğine ilişkin veri ihtiyacını artırmaktadır.
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan 7 Ağustos'ta Mekke Ortak Savunma Anlaşması'na imza attı. Ancak lojistik ve satınalma tarafını doğrudan ilgilendiren mekanizma bu anlaşmada değil, on gün önce kurulan Çok Uluslu Deniz Savunma Koalisyonu'nda bulunuyor. Kızıldeniz'de savaş riski primleri yükselmeye devam ederken, güvenlik anlaşmalarının navlun ve tedarik kararlarına ne zaman yansıyacağını üç somut eşik belirleyecek.
Import Control System 2, Entry Summary Declaration, Dış Ticaret Operasyonları, ICS2, ENS, Vaka Analizi, dış ticaret Vaka Analizi, Importer Security Filing, ISF
Apple Haziran çeyreğinde her kalemde rekor kırdı, hissesi ertesi gün sert düştü. Sebep, en gelişmiş çip hatlarında kapasite bulamaması ve RAM maliyetlerindeki sıçrama. Aynı kıtlık AMD'yi dört yıl sonra 4 GB'lık ekran kartına döndürdü, telefonlarda da RAM kapasiteleri geriliyor. Satınalma tarafında pazarlığın konusu artık birim fiyat değil, tahsis sırası.
Eğitim kapsamında; CAPEX ve OPEX kararları, stratejik kategori yönetimi, satınalma analitiği, operasyon planlama ve bütçe disiplini gibi satın almanın temel yönetim alanları uygulama odaklı olarak ele alınmaktadır. Maliyet yönetimi, fiyat eskalasyonu, tedarikçi geliştirme, sözleşme stratejileri ile ülke ve tedarikçi riskleri güncel yaklaşımlar çerçevesinde değerlendirilmektedir. Ayrıca katılımcılar; sürdürülebilirlik, sorumlu satınalma, insan hakları, tedarikçi yönetişimi ve yapay zekâ uygulamalarının satınalma süreçlerine etkilerini kapsamlı bir bakış açısıyla inceleme fırsatı bulmaktadır.
Dergide Şirket Profilinizle Yer Alın
Kurumsal Katılımcı Profili ile şirket logonuz, kısa kurum tanıtımınız ve iletişim bilgileriniz yayımlanan haberinizle birlikte sol sütunda okuyuculara sunulsun.
Özellikle KOBİ’ler, yeni girişimler ve teknokent firmaları için önemli bir kurumsal görünürlük fırsatı sunan bu ücretsiz uygulama ile şirketinizin uzmanlığını ve kurumsal kimliğini daha geniş bir profesyonel kitleye ulaştırabilirsiniz.
Singapur'da bir merkez bankası eski başkanı iklimi tüm tedarik zinciri kesintilerinin anası ilan etti. Oysa 2026 risk sıralamalarında iklim altıncı sıraya gerilerken siber, yapay zeka ve jeopolitik yükseliyor. İddiayı destekleyen ve zayıflatan kanıtları yan yana koyuyor, iklimin risk kütüğünde hangi satırda göründüğü ile faturayı hangi kapıdan kestiği arasındaki farkı satınalma penceresinden ele alıyoruz.
Rusya'nın en büyük pazaryeri Wildberries'in depoları günlerdir süren İHA saldırılarında yanıyor. Peki bir ülkenin ticareti bir avuç lojistik merkeze sıkıştığında ne olur? Wildberries vakası, yoğunlaşmış tedarik ağlarının verimlilikle kırılganlık arasındaki inceliğini gözler önüne seriyor.
Bakır uzun süre satınalma masasında sıradan bir fiyat kalemi olarak görüldü, oysa 2026'nın yapısal arz açığı verileri bu metali erişimi güvenceye alınması gereken stratejik bir malzemeye dönüştürüyor. Şebeke, yapay zeka veri merkezleri ve savunmanın beslediği talep madenlerin fiziksel olarak yetişemediği bir tabloyu kurarken, satınalmanın yanıtı hedging'in ötesine geçen üç basamaklı bir merdivende toplanıyor ve bu merdiveni çıkabilen alıcı hacmini güvenceye alıyor.
Hürmüz Boğazı'ndaki kriz Mersin Limanı'na ölçülebilir bir talep primi getirdi, liman ilk çeyrekte konteynerde yüzde 11 büyüdü. On hafta sonra sektör yüzlerce konteynerin günlerce beklediğini yazdı ve bazı yük sahipleri alternatif liman aramaya başladı. Arada ne oldu, faturayı kim ödüyor ve satınalma masasının elinde hangi kaldıraç var.
11 yıl ve 1,35 milyon araçlık üretimin ardından Fiat Egea bantlardan indi. Bu veda, Tofaş'ın tedarikçi ekosisteminden filo kiralama şirketlerine ve ikinci el piyasasına kadar geniş bir satınalma denklemini yeniden kuruyor. Egea'nın asıl mirasının banttan inen araç değil, Bursa'da kurulan tedarik derinliği olduğunu satınalma penceresinden ele alıyoruz.
Apple-Intel iş birliği bir teknoloji başlığı gibi görünse de, asıl mesele tedarik tabanını kimin kontrol ettiği. Intel'in kurtarılışından Huawei'nin yerlileşmesine kadar çip masasındaki her hamle, satınalma ve tedarik kararlarının rekabetin gerçek belirleyicisi olduğunu ortaya koyuyor. Cep telefon fiyatları...
Çıkar çatışması, “bir kişinin görevi kapsamında yaptığı işlemlerden veya aldığı kararlardan kişisel fayda sağlama konumunda bulunduğu durum olarak tanımlanabilir”.
Çıkar çatışmaları bağımsızlığı zedeler ve taraflı karar alma riskini doğurur. Yaygın çıkar çatışması örneklerinden biri, ilişkili taraflar ile iş yapılmasıdır; çünkü bu durum çoğu zaman kayırmacılık sonucuna yol açar.
Değerli okuyucular,
Sürdürülebilir tedarik zinciri yönetimi çok katmanlı bir yapıda ilerliyor ve çalışma alanı sektör temelinde giderek derinleşiyor. Satınalma Dergisi olarak önümüzdeki dönemde sektör...
Kritik minerallerde rekabetin merkezinde rezervler değil işleme kapasitesi var. Çin'in tekeli, görünmeyen tedarik riski ve Türkiye'nin elindeki kartlar bu yazıda.
Düşük karbonlu yol haritasının sahadaki karşılığı, fabrika içi proses dönüşümü kadar yeşil satınalma ve sürdürülebilir tedarik zinciri kararlarında da görünür hale gelecektir. Bu nedenle çimento sektöründe düşük karbon dönüşümü, üretim hattından başlayıp tedarik zincirinin tamamına yayılan bütüncül bir yönetim meselesi olarak ele alınmalıdır.