Dövize Genel Anlamda Bakalım İsterseniz
Ülkemizin ödemeler dengesi, TCMB rezervleri, ihracatın ithalatı karşılama oranları, yurt dışından ithal edilen tüm ithalat kalemleri için gerçek anlamda ihtiyaç duyduğumuz varlık; dövizdir.
Dövizin az oluşu veya olmaması ülkemiz açısından ciddi sıkıntılar doğuracağı gibi gerek sermaye hareketleri, gerek ülkemize gelen, gerekse ülkemizden giden yatırımcılar, ülkemizin yatırım projeleri için dövizin varlığı şarttır.
İhracatçıya Gerekli Olan Döviz ve Kurları
İhracatçıya bir göz atalım. Hali içler acısı. Ne söylesek, nasıl teselli etsek ihracatçılar haklıdır döviz kurları konusunda. Hem ihracatın arttırılması isteniyor, hem de döviz kurlarına tam sana pres baskı yapılıyor. Bırakın kurların aynı yerinde kalmasını, ihracatçının döviz kurları günden güne bilinçli ve kontrollü biçimde aşağıya doğru ivmeleniyor. Düşürülüyor.
Son grafiğimize baktığımızda bugünkü USD / TRL döviz kuru C/32.2100 şeklinde ve bugünden iki ay geriye gittiğimizde döviz kurunun yine aynı yanı USD / TRL döviz kuru C/32.2100 olduğunu göreceğiz.
Bırakın kurların enflasyon oranında yükselmesini, kurlar tam iki ay önceki kurlar ile aynı.
Bu arada iki ay içerisinde gerçekleşen piyasa enflasyonunun da ortalama % 9 olduğunu düşündüğümüzde USD / TRL döviz kurunun enflasyon artışı oranında olması gerektiğini varsayıp kurların da % 9 enflasyon oranında artacağını varsayarak bugün döviz kurunun USD / TRL döviz kurunun C/35.00 üzerinde olması gerekirdi.
Ama bugünkü kurların baskı neticesi USD / TRL döviz kuru C/32.21 civarında kalması demek ihracatçının kazancından aşağı yukarı iki ayda % 9’luk bir kayıp yaşandığı ortadadır.
İhracatçıya Rekabetçi Kur Gerekli
Ülkemizin ihracat rakamlarının artması ve Türk Mallarının global piyasalarda satılabilmesi için ihracatçılarımıza kesinlikle enflasyon oranında rekabet edilebilir kurlar gereklidir.
Söylemekten hicap duyuyorum ki, bugün ihracatçılarımız ya alıcılar ile yapmış oldukları sözleşmelerini iptal etme yoluna gidiyorlar, ya da zararına yükleme yapıp işini rölantitye almayı tercih ediyorlar.
Kurların Sürekli Düşüş Göstermesinin Nedeni
Piyasamızda faizler yüksek. Hatta paran çok ise alacağın faiz de pazarlık usulü artabiliyor. Hal böyle olunca yurt dışından gelen paraların hızı artıyor. Carry Trade. Bu paranın gelişi sırasında döviz bolluğu yaşansa da, belli bir vadeden sonra bu paralar tekrar ülkemizi terk etmeye başladığında biz ülke olarak sıkıntıya gireceğiz. Emsallerini geçtiğimiz yıllarda yaşadık.
Bu Kurlar ile Olan İhracatçıya Oluyor
Piyasa gereği yüksek faiz, gerileyen döviz kurunun bedelinin bir kısmını ihracatçı ödeyecektir. İhracatçı sürekli ağlar.
Bugünkü ihracatçımızın durumu.
Dövizin Boğazını Sıkar, Nefesini Keserseniz
Dövizin hareket etmesinin önüne geçmek için, dövizin boğazını sıkar, dövize nefes aldırmaz iseniz, bir süre sonra döviz hareketsiz kalır, elden ayaktan gider.
Nefes alamayan ölüm döşeğindeki dövizin ihracatçıya faydası olmaz. Aylardır komaya girmiş gibi hareketsiz bir şekilde kalan dövizin, ülkemize döviz girdisi sağlayan ihracatçıya asla faydası olmayıp, fayda sağlayacağı kesim ise ülkemizden sürekli döviz çıkışı sağlayan ithalatçılar olacaktır.
Çok hareketli, türbülansa yakalanmış uçak gibi hareket eden dövizin olsa olsa spekülatörlere faydası olur ki ülkemiz bu hareketlerden zarar görür. Sürekli iniş ve çıkış gösteren döviz ile ihracatçı iş yapamaz, yurt dışına fiyat veremez, ülkemizde de fiyat istikrarı sağlanamaz.
Reşat BAĞCIOĞLU
ICC Uluslararası Ticaret Odaları
Türkiye Milli Komitesi
Türkiye Bankacılık Komite Başkanlığı Üyesi
İzmir, zeytin, zeytinyağı ve kahve tutkunlarını bir araya getiren iki önemli etkinliğe ev sahipliği yapacak. 11. Olivtech Zeytin, Zeytinyağı, Süt Ürünleri, Şarap ve Teknolojileri Fuarı ile 2. İzmir Kahve Fuarı, fuarizmir A ve B hollerinde gerçekleştirilecek.
Yeni yatırım açılımlarını ekonomi, toplum ve gezegen için sürdürülebilir değer yaratma stratejisi doğrultusunda hayata geçiren Alarko Holding, enerji sektörünün geleceğini belirleyecek önemli bir adım attı. Holding’in bağlı ortaklıklarından Altek Alarko, Türkiye’de enerji depolama sistemleri ve lityum-iyon batarya üretim hattı kurmak için dünyanın önde gelen teknoloji ve batarya üreticilerinden Gotion Group ile ortak bir girişim kuruyor.
Birleşik Krallık ve Türkiye yeni bir Serbest Ticaret Anlaşması (STA) için müzakerelere başlayacaklarını duyurdu.
EY, Oxford Üniversitesi Said Business School iş birliği ile gerçekleştirdiği, şirketlerin dönüşüm programlarına ilişkin araştırmanın güncel versiyonunu yayımladı. Araştırma; dönüşüm programlarında insan odaklı bir yaklaşım benimseyen liderlerin 12 kata kadar daha başarılı olduğunu gösteriyor. Sonuçlar, özellikle dijital anlamda büyük ve hızlı gelişmelerin yaşandığı günümüzde insan odaklı yaklaşımın önemini ortaya koyması açısından dikkat çekici.
Türkiye’de işsizlik oranı, bu yılın ilk çeyreğinde, bir önceki çeyreğe göre 0,1 puan gerileyerek yüzde 8,7 oldu. Bu dönemde işsiz sayısı 3 milyon 105 bin kişi olarak kayıtlara geçti. Aynı dönemde 15-24 yaş grubunu kapsayan genç nüfusta mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı 0,5 puanlık düşüşle yüzde 15,6 oldu. Bu yaş grubunda işsizlik oranı erkeklerde yüzde 12,8 kadınlarda ise yüzde 20,9 olarak tahmin edildi. Bu dönemde istihdam edilenlerin sayısı, bir önceki çeyreğe göre tarım sektöründe 73 bin kişi, sanayi sektöründe 103 bin kişi, inşaat sektöründe 82 bin kişi, hizmet sektöründe 276 bin kişi arttı. İstihdam edilenlerin yüzde 14,6’sı tarım, yüzde 20,8’i sanayi, yüzde 6,6’sı inşaat, yüzde 58’i ise hizmet sektöründe yer aldı.
Türkiye’de 168. yılını kutlayan, dijitalizasyon ve yenilikçi teknolojiler alanında öncü şirketlerden Siemens, Türkiye’de elektrikli araçların altyapı çalışmalarına destek oluyor. Şarj istasyonlarının altyapı planlanmasından ürün seçimine, dijital servislerinden finansmanına kadar çözüm sunan Siemens Türkiye, 22-24 Mayıs’da Ankara’da ATO Congresium’da gerçekleşecek Prosumer Fuarı’nda yerini alacak.
Avrupa Parlamentosu binalardan kaynaklanan enerji tüketimini ve sera gazı emisyonlarını kademeli olarak azaltma hedefleri kapsamında yeni bir adım atarak daha önce sunulan Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği’nde değişiklikler yapılması tasarısını Mart 2024’de onayladı.
Yapay zeka ile gayrimenkul değer hesabı yapan ve bu sayede kullanıcıların güvenle gayrimenkul satışı yapmalarına imkan sağlayan Endeksa’nın Kurucu Ortağı ve Genel Müdürü Görkem Öğüt, TÜİK’in açıkladığı Nisan 2024 Konut Satış İstatistiklerini ve güncel konut fiyatlarındaki değişimi değerlendirdi. Konut piyasasında değer artışının devam ettiğini vurgulayan Öğüt, fiyatların nominal olarak hala yükselişte olduğuna, ancak artış hızındaki yavaşlamayla reel olarak düşüş gösterdiğine dikkat çekti. Endeksa verilerine göre, satılık konut piyasasında fiyatların nisan ayı itibarıyla bir yıl içerisinde %54 oranında arttığı görülüyor. Öğüt, “Pazardaki reel düşüş bu şekilde devam ederse, 2022’de konut fiyatlarında açılan büyük makasın önümüzdeki 2 yıllık bir süreçte kapanacağına ve fiyatların nominal olarak da düştüğüne şahit olabiliriz. Ancak bugünden yarına çok çarpıcı düşüşler beklemiyoruz” dedi. Öğüt, gayrimenkulde özellikle nakit alım düşünenler için yatırım fırsatı döneminde olunduğunu söyledi.
Uluslararası danışmanlık, denetim ve vergi hizmetleri şirketi EY (Ernst & Young), tüketici ürünleri ve perakende sektörüne yönelik “Üretken yapay zekânın (GenAI) perakende ve tüketici ürünleri şirketlerinin çalışma şekillerini ve tüketicilerle ilişkilerini nasıl değiştirdiği” konusundaki yayınını yayımladı. Yayına göre, sektörde üretken yapay zekâya yönelik kullanım alanları hızla artarken, bir yandan da yapay zekâ tüketicilerin yaşamını ve alışveriş yapma biçimlerini her geçen gün daha fazla etkiliyor. Üretken yapay zekânın yakın gelecekte sektörde geniş bir yer kaplaması, çeşitli iş süreçlerine ve uygulamalara entegre olması bekleniyor.