Güncel Akademik Okumalar III: “The International Journal of Logistics Management”

Yazar:

8 Nisan 2026

Güncel Akademik Okumalar III: “The International Journal of Logistics Management”

Dr. Öğr. Üyesi İrfan AKYÜZ

Yazı dizimize, 1990’dan itibaren lojistik ve tedarik zinciri yönetimi başlıklarında alana katkı sunan “The International Journal of Logistics Management” (Uluslararası Lojistik Yönetimi Dergisi) ile devam ediyoruz. Önceki sayılardaki gibi, makalelerin özetleri ile ülkemizdeki ve uluslararası alanlardaki uygulama/akademi farklıkları okuyucunun ilgisine sunulmaktadır. Okuyucunun kendisine düşen ise, ilgisini çeken yayın ya da yayınların devamını okuyup, derinleşmektir. Sözü uzatmadan; keyifli okumalar dilerim.

a) Role of generative AI towards sustainable procurement

(Sürdürülebilir teminde nın rolü)

Çalışmada üretken yapay zekanın sürdürülebilir temin üzerindeki etkisi incelenerek, operasyonel verimlilik artışı, sürdürülebilirlik standartlarına uyum sağlama ve karmaşık tedarik zincirleriyle ilişkili riskleri azaltma potansiyeli vurgulanmaktadır. Sözü edilen inceleme için, kimya, otomobil ve gıda sektörlerinde çalışan satınalma ve tedarik zinciri yöneticilerinden önce 43 adet derinlemesine görüşme ile veri toplanmış; ardından elde edilen verilerle yine aynı örneklemden 344 adet anket toplanmıştır. Veriler, yapısal eşitlik modellemesi ile test edilmiştir.

Üretken yapay zeka sayesinde işletmeler, modern tedarik zinciri zorluklarının üstesinden daha kolay gelebilir, sürdürülebilirliği teşvik ederken rekabet avantajını da koruyabilirler. Bir başka deyişle, üretken yapay zeka, satınalma süreçleri ve sürdürülebilir tedarik zincirleri için kilit bir role sahiptir.

b) Green innovation along the dyadic relationship: the moderating role of supply chain dependence

(İkili ilişki bağlamında yeşil inovasyon: Tedarik zinciri bağımlılığının düzenleyici rolü)

Yeşil inovasyon, çevresel sürdürülebilirliği sağlarken, firma performansını arttırarak rekabet ortamını hızla dönüştürmektedir. Literatürde, bir firmanın yeşil inovasyon performansına etki eden unsurlarla ilgili bilgilere ulaşılsa da, alıcıların yeşil inovasyonun tedarikçilerini ikili bir bakış açısıyla nasıl etkilediği üzerine az sayıda çalışma vardır. Araştırma, Sosyal Bulaşma Teorisi’nden hareketle, yeşil inovasyonun tedarikçisi ile alıcısı arasındaki ilişkinin etkilenimine ve tedarik zinciri bağımlılığının düzenleyici rolüne odaklanmaktadır. Çin’de gerçekleştirilen araştırmada veriler, işletmelerin verilerinin yer aldığı üç büyük veri tabanından elde edilmiştir.

Elde edilen bulgulara göre, alıcının yeşil inovasyonunun tedarikçinin yeşil inovasyonunu önemli ölçüde etkilediği tespit edilmiştir. Ayrıca tedarikçi bağımlılığının alıcının ve tedarikçinin yeşil inovasyonu arasındaki ilişkide düzenleyici rolü bulunmaktadır.

c) Bridging digital features and sustainability, through social capital in supply chain management: insights from X analytics

(Tedarik zinciri yönetiminde sosyal sermaye aracılığıyla dijital özellikler ve sürdürülebilirlik arasında köprü kurmak: X analitiğinden elde edilen bilgiler)

Sosyal medya ve büyük veri, başta pazarlama ve marka yönetimi alanları olmak üzere işletmeler için daha önemli hale gelirken; bu teknolojiler hisse senedi fiyat tahminleri ve kriz yönetimi başlıklarında da giderek daha fazla kullanılmaktadır. Dijital teknolojiler(DT), şirket operasyonları gibi tedarik zincirlerini de geliştirse de, bu teknolojiler literatürde daha dar kapsamlı olarak ele alınabiliyor. Bu araştırma, tedarik zinciri yönetimi unsurlarının, DT’nin ve sürdürülebilirliğin #Supplychainmanagement etiketi ile gönderilerde nasıl tartışıldığı, tedarik zinciri fonksiyonlarına etkilerini ve sürdürülebilir uygulamalar ile ilgili yorumları analiz etmek için bir çerçeve sunmaktadır.

Araştırmada, Şubat 2022 ile Mayıs 2023 arasında, Twitter(X) platformunda, #Supplychainmanagement etiketine sahip 745.808 tweet (417.851 orijinal tweet, 313.172 retweet ve 14.785 cevap) incelenmiştir. Excel ve MaxQDA yazılımları yardımıyla, kalitatif ve kantitatif bulgulara erişilmiştir. Buna göre, yapay zekâ, büyük veri ve blok zinciri gibi dijital teknolojiler, sürdürülebilirliği destekleyen dijital tedarik zincirlerinin temel yönlerini önemli ölçüde geliştirmektedir. Sosyal sermaye teorisinden yararlanan bu analiz, DT’nin tedarik zinciri ortakları arasında ekip çalışmasını nasıl teşvik ettiğini, güveni nasıl oluşturduğunu ve bilgi paylaşımını nasıl kolaylaştırdığını ortaya koymaktadır. Bu sayede de, dijital dönüşüm ekonomik, çevresel ve sosyal alanlarda uzun süreli sürdürülebilirliği destekleyerek, daha sorumlu bir tedarik zincirini geliştirebiliyor.

d) When logistics is fun! An investigation into the impacts of gamification on consumer participation in green last-mile logistics

(Lojistik eğlenceli olduğunda! Yeşil son kilometre lojistiğinde oyunlaştırmanın tüketici katılımına etkilerinin incelenmesi?)

E-ticaretin ve çok kanallı perakendeciliğin hızla gelişimi, son kilometre lojistiğine olan talebi yoğunlaştırmıştır. Bu yoğunlaşma ise, özellikle lojistik sürecinin tüketiciyle doğrudan temas eden ucunda ciddi çevresel endişelere yol açmaktadır. Bu araştırma ile, lojistik araştırmaları ile Oyunlaştırma Teorisi entegre edilerek, yeşil son kilometre lojistiğindeki tüketici katılımı ele alınmaktadır.

Çin’de bir yeşil lojistik platformu olan Green Home’u son üç ayda kullanan 401 tüketiciden toplanan veri, yapısal eşitlik modellemesi ile analiz edilmiştir. Bulgular, hem rekabet hem de kendini ifade etme olanaklarının, tüketicilerin yeşil son kilometre davranış niyetlerini, öncelikle hedonik değeri ve çevresel tutumun aracı rolleri yardımıyla etkilediğini göstermektedir. Kendini ifade etme olanağı önemli etkiler gösterirken, rekabet olanağının çevresel tutum üzerinde doğrudan veya dolaylı bir etkisi ise bulunamamıştır.

e) Visibility hotspots in supply chains: insights from multiple case studies

(Tedarik zincirlerinde görünürlük açısından kritik noktalar: Çeşitli vaka çalışmalarından elde edilen bulgular)

Kristal berraklığında görünürlük, rekabet avantajının can damarıdır. Ancak “görünürlük sorunları” birer darboğaz görevi görerek bilgi akışını tıkar ve tedarik zincirlerini felce uğratır. Bu çalışmada bu kritik kör noktalar derinlemesine incelenerek, ortaya çıkma nedenleri ve performansa yönelik tehditleri açıklanmıştır. Araştırmada Nijerya’daki bir ilaç şirketi, İrlanda’daki bir entegre et tesisi ve Tayland’daki bir kauçuk eldiven üretici işletmenin vakaları ele alınmış; ayrıca derinlemesine görüşmeler ile tedarik zinciri yöneticilerinden veri toplanmıştır.

Çalışmada, “görünürlük odak noktalarının” endüstriyel yönetimde önemli engeller olduğu ve bu engellerin hem tedarik zinciri süreçleriyle hem de görünürlüğü etkileyen faktörlerle bağlantılı çeşitli nedenlere sahip olduğu tespit edilmiştir. Tedarik zinciri yöneticileri ise, inovatif bir yaklaşım olan “bulanık değerlendirme metodunun” kör noktaları belirlemede ve sorun çözmede yararlı bir araç olduğunu düşünmektedirler.

f) The impact of radio frequency identification technology utilization on supply chain transparency and agility dimensions of the responsiveness view

(Radyo frekansı tanımlama teknolojisi kullanımının tedarik zinciri şeffaflığı ve çeviklik boyutları üzerindeki etkisi (yanıt verme bakış açısından)

Bu çalışmada, lojistik ve tedarik zinciri yönetiminin yanıt verme odaklı bakış açısından, RFID kullanımını ve bunun tedarik zinciri şeffaflığı ve operasyonel çeviklikle ilişkisini incelenmektedir. İşletmelerin, paydaş görünürlüğü ve tedarikçi izlenebilirliği olmak üzere tedarik zinciri şeffaflığının iki boyutu kullanılarak, yanıt verme odaklılığın operasyonel boyutu olan çevikliği nasıl elde ettikleri araştırılmıştır. Araştırmada yapısal eşitlik modellemesi kullanılmış olup, veriler Amerikalı 212 tedarik zinciri yöneticisinden elde edilmiştir.

Elde edilen bulgulara göre, RFID kullanımı, tedarik zinciri şeffaflığının iki boyutunda etki yaratmaktadır. Tedarik zinciri şeffaflığı, bilgi teknolojisinden elde edilen bilgileri işleyip, paydaşlar arasında dağıtarak rekabetçi yetkinliklerin geliştirilmesine yol açar.

g) Driving success in closed-loop supply chain: investigating consumer attitudes toward e-waste return

(Kapalı döngü tedarik zincirinde başarıyı artırmak: Tüketicilerin elektronik atık iadesine yönelik tutumlarının incelenmesi.)

Etkin bir kapalı döngü tedarik zincirinin (CLSC) uygulanması, tüketicilerin kullanım ömrünü tamamlamış ürünleri iade etme algılarına dair bilgi gerektirir. Kullanım ömrünü tamamlamış ürünlerin birincil tedarikçileri olan tüketiciler, geri dönüşüm çabalarında çok önemli bir rol oynarlar. Bu çalışma, tüketicilerin elektronik atık geri dönüşüm niyetlerinin ardındaki etkenler belirlenerek, literatüre katkı sağlanması hedeflenmiştir. Hindistan’da dijital okuryazarlık seviyesi yüksek 310 tüketiciden veri toplanarak, yapısal eşitlik modellemesi ile analiz edilmiştir.

Elde edilen bulgular, belirleyici faktörler ile geri dönüş niyeti arasında önemli ilişkiler olduğunu göstermektedir.Tutum, öznel normlar, ekolojik okuryazarlık, toplama yöntemi ve teşvikler önemli pozitif tahmin edici faktörler olurken, algılanan risk önemli bir engel teşkil etmiştir.

h) Forecasting management climate theory: construct development and measurement

(Yönetim ortamının öngörülmesi teorisi: kavram geliştirme ve ölçme)

Tedarik zinciri tahmin yöntemleri ve destekleyici yazılımlar alanındaki teknolojik gelişmelere rağmen, tahmin sürecinde insan bilgisi ve deneyimi hâlâ vazgeçilmez bir unsur olmaya devam etmektedir. Araştırmalar, insan geri bildirimini içeren tahmin modellerinin, bunu içermeyen modellere göre daha iyi performans göstermeye devam edeceğini ortaya koymaktadır. Amerika merkezli çalışma(Amerikan Savunma Sanayi firmaları), tahmin yönetimine ilişkin bir teori ve buna bağlı bir ölçüm ölçeği geliştirmeyi hedeflemektedir.

Elde edilenler, bir kuruluşun tahmin ortamını tanımlayan yedi yönetimsel uygulamayı içeren, yönetim ortamının tahmin edilmesine ilişkin yeni bir teori ve ölçütler ortaya koymaktadır. Geliştirdikleri ölçek (yönetimsel uygulama); işin etkisi, yönetici desteği, eğitim, geri bildirim, ödüller/takdir, çalışma grubu iş birliği, kısıtlayıcılık ve engelleme boyutlarına sahiptir.

i) Investigating the relationship between hospital logistics, healthcare professional satisfaction and quality of care: covariance-based structural equation modeling

(Hastane lojistiği, sağlık çalışanlarının memnuniyeti ve bakım kalitesi arasındaki ilişkinin incelenmesi: kovaryansa dayalı yapısal eşitlik modellemesi)

Bu çalışmada, kamu hastanelerinde hastane lojistiğinin sağlık çalışanlarının memnuniyeti ve bakım kalitesi üzerindeki etkisini incelenmekte ve personel memnuniyetini ve bakım kalitesini artırmada hastane lojistiğinin genellikle göz ardı edilen rolünü ele alınmaktadır. Veriler, Fas’taki 229 kamu hastanesi çalışanından elde edilmiş ve yapısal eşitlik modellemesi ile test edilmiştir. Sonuçlar, hastane lojistiğinin hem sağlık çalışanlarının memnuniyetini hem de bakım kalitesini önemli ölçüde etkilediğini göstermektedir. Etkili bir lojistik yönetimi, memnuniyeti ve bakım kalitesini artırmak için hayati önem taşımaktadır.

j) Unveiling the robustness of apparel exporters’ supply chains: exploring the influence of IT capability, supply chain collaborations and government support

(Giyim ihracatçılarının tedarik zincirlerinin dayanıklılığını ortaya koymak: Bilişim yetkinliğinin, tedarik zinciri iş birliklerinin ve devlet desteğinin etkisinin incelenmesi)

Bu çalışma, Sri Lanka’nın ihracata yönelik giyim imalat sektöründe tedarik zinciri dayanıklılığını etkileyen faktörleri incelemekte olup, bilgi teknolojisi kapasitesi, tedarik zinciri iş birliği ve devlet desteğine odaklanarak dinamik bir iş ortamında dayanıklılığa katkıda bulunan temel unsurları belirlemektir. 158 Sri Lankalı yöneticiden elde edilen veriler yapısal eşitlik modellemesi ile analize tabi tutulmuştur. Araştırma, Sri Lanka’nın giyim imalat sektöründe tedarik zincirinin dayanıklılığını etkilemede bilgi teknolojisi kapasitesinin, tedarik zinciri iş birliğinin ve devlet desteğinin oynadığı kilit rolü ortaya koymaktadır.

Dr. Öğr. Üyesi İrfan AKYÜZ

Kaynakça

Frichi, Y., Benbrahim, F. Z., Jawab, F., Aboueljinane, L., & Amazian, K. (2026). Investigating the relationship between hospital logistics, healthcare professional satisfaction and quality of care: covariance-based structural equation modeling. The International Journal of Logistics Management, 37(2), 368-396.

Hao, J., Hildebrandt, A., Morgan, T. R., & Richey, R. G. (2026). The impact of radio frequency identification technology utilization on supply chain transparency and agility dimensions of the responsiveness view. The International Journal of Logistics Management, 37(2), 316-339.

Jayasinghe, P. S. K., Kelly, T., Madhavika, N., Ehalapitiya, S., De Costa, D. S., Liyanage, M. K., … & Jayasuriya, N. (2026). Unveiling the robustness of apparel exporters’ supply chains: exploring the influence of IT capability, supply chain collaborations and government support. The International Journal of Logistics Management, 1-33.

Li, M., Liu, F., Fang, M., Xiao, S., & Shi, Y. (2026). Green innovation along the dyadic relationship: the moderating role of supply chain dependence. The International Journal of Logistics Management, 37(2), 340-367.

Liu, X., Zhou, Z., Yuen, K. F., & Wang, X. (2026). When logistics is fun! An investigation into the impacts of gamification on consumer participation in green last-mile logistics. The International Journal of Logistics Management, 37(2), 266-287.

Modgil, S., Singh, R. K., Mathiyazhagan, K., & Żywiołek, J. (2026). Role of generative AI towards sustainable procurement. The International Journal of Logistics Management, 37(2), 476-499.

Pongen, I., Ray, P., Vijay, T. S., & Govindan, K. (2026). Driving success in closed-loop supply chain: investigating consumer attitudes toward e-waste return. The International Journal of Logistics Management, 37(2), 430-451.

Qazi, S. A., Seuring, S., & Khalid, R. U. (2026). Bridging digital features and sustainability, through social capital in supply chain management: insights from X analytics. The International Journal of Logistics Management, 1-20.

Sunmola, F., Burgess, P., Tan, A., Mahmud, M., Balasubramanian, S., & Chanchaichujit, J. (2026). Visibility hotspots in supply chains: insights from multiple case studies. The International Journal of Logistics Management, 37(2), 288-315.

Lojistiğin Dış Ticaretteki Maliyeti ve Önemi

Yazar:

Reşat BAĞCIOĞLU

7 Nisan 2026

Lojistiğin Dış Ticaretteki Maliyeti ve Önemi

Reşat BAĞCIOĞLU

Lojistik

Düşünebiliyor musunuz, lojistiğimiz at veya eşeklerin çektiği arabalarla yapılıyor olsaydı taşınacak malların hali ne olurdu? Hele, hele bu mallar uluslararası ticaretin bir parçası konumundaki ihraç malları ise bir değil, birkaç defa düşünmek gerekir Uluslararası ticarette mallar at ve eşek arabasıyla taşınsaydı, maliyet ne kadar artardı acaba? Arabayı çekici konumundaki at ve eşeklerin yiyecek ve içecekleri, dinlenmeleri. Her ne kadar at ve eşeklerin uluslararası taşımacılıkta dinlenmesi, konaklaması dinlenme tesislerinde olmasa da, at ve eşekler bir parça yeşil ot ve içecek su bulduklarında, onunla yetinirler ve tanına çay ve kaaave istemezler.

Demek oluyor ki;

Taşıma aracı at ve eşek arabaları da olsa, bir maliyeti olabileceği kesindir.

Bir tarafta taşınan ihraç malları, diğer tarafta taşıma aracı, taşıma aracının çekici konumundaki yorgun eşek. Arabanın su kaynatmasından söz edemeyeceğim, zira susuzluktan arabanın çekicisi konumundaki eşek baygınlık geçirmek üzere.

Bugün uluslararası ticaretteki lojistikten ve lojistiğin öneminden bahsetmek istiyorum.

Uluslararası Lojistik

Yurt dışına satışını yaptığımız malların önemi ne kadar büyükse, bu malların uluslararası ticarette alıcıya teslim edilmesi de çok önemli. Malın satışının yapılması, malın alıcısına teslim edildiğini ortaya koymamakla birlikte, lojistiğin devreye girmesiyle uluslararası ticaretin halkaları tamamlanır. Bu tamamlanmada lojistiğin hayati önemi olduğunun altını çizmek isterim.

Geçmişten Günümüze Lojistik

Günümüzdeki lojistiğe değinmeden önce geçmişteki lojistiği bir resmedelim dilerseniz.

Lojistik araçlarımız yeterli miydi? Demem odur ki havalı kornası, kliması, donanımlı lojistik araçlarımız yoktu.

Belli lojistik kuralları tam kavrayamamış durumdaydık. Her kişi kendi kafasına buyruk mal taşıma işi yapardı, değil yurt dışı taşımacılık, şehirler arası taşımacılıkta dahi muhtemel sıkıntılar yaşanıyordu.

Dünkü lojistik daha fazla ileri değildi.

Bugünkü Modern Lojistik

Ülkemiz bugünkü modern lojistik anlayışı çerçevesinde, bırakın dünyanın bir noktasından diğer noktasına kadar olabilecek en emniyetli ve süratli bir şekilde taşınacak malları özenle taşımakla birlikte, uluslararası standartlar çerçevesin işlemlerini yapmaktadır.

İhracatçılar, mallarını yurt dışına sattıklarında sadece mal bedeli ile ilgili olarak rekabet yaratmaları söz konusu değildir. Satılan malların ithalatçıya bir lojistik kanalı ile aktarılacağı, ihracatçının başarısının yanında lojistik sektörünün de net bir başarısı olduğu gerçeği ortadadır. İhracatçının sağlam ve hasarsız olarak lojistik firmasına teslim edilen mallarının yine aynı titizlikle hasarsız ve kusursuz bir şekilde ithalatçı firmaya ulaştıran sektörün lojistik olduğunu unutmamalıyız. İhracatçının satış başarısından dolayı aldığı takdirin bir benzerini de lojistik sektörüne vermek gerekir.

Ülkemizdeki ve dünyadaki dış ticarette lojistik olmasaydı, dış ticaretin nasıl işleyeceğini bana söyleyebilir misiniz?

Dünyada Lojistik ve Değişen Maliyetler İle Rotalar

Tam da anlatmaya çalıştığım konu buydu aslında, ben de tutmuş at ve eşek lojistiğini ele alıyorum.

Ama inkar etmeyelim, lojistik nasıl doğdu dediğimizde at ve eşeklerin dolayısıyla bunlarla yapılan taşımacılığın karşımız çıkacağını unutmayalım.

Lojistiğin Maliyeti

Maliyetsiz olmayacak elbette. Zira lojistik ne ile yapılırsa yapılsın belli bir maliyetle karşılaşacağız ve bu maliyetler de taşınan malların maliyetlerini etkileyecektir doğal olarak.

Maliyet derken; lojistikte taşınan malların izleneceği rotanın da etkisi azımsanmayacak kadar fazladır.

Reşat BAĞCIOĞLU

ICC Uluslararası Ticaret Odaları

Türkiye Milli Komitesi

Türkiye Bankacılık Komite Başkanlığı Üyesi

Gümrük Kanunu’na göre Mükelleflerin Sahip Olduğu Haklardan Bazıları Bazıları (2)

Yazar:

Kerim Çoban

6 Nisan 2026

Gümrük Kanunu’na Göre Mükelleflerin Sahip Olduğu Haklardan Bazıları (2) Satınalma Dergisi 7 Gün 7 Gündem

Gümrük Kanunu’na göre Mükelleflerin Sahip Olduğu Haklardan Bazıları Bazıları (2)

Kerim ÇOBAN

Emekli Gümrük ve Ticaret Başmüfettişi

4- Yükümlüler/ Mükellefler (Özel ve/veya Tüzel Kişiler, Firmalar); Gümrük idarelerinin gümrük mevzuatının uygulanmasına ilişkin bir karar vermesini talep edebilirler. Karar alınması talebinin yazılı olarak yapılması gerekir. Gümrük idareleri, söz konusu talebe ilişkin başvurunun kendilerine ulaştığı tarihten itibaren otuz gün içinde karar alırlar. 30 günlük sürenin yeterli olmadığı durumlarda ilgili Gümrük İdaresince ek süre alınabilir, 30 günlük süre aşılabilir. Verilen kararlar başvuru sahibine yazılı olarak tebliğ edilir.

5- Bilgi Talebi; Kişiler gümrük idarelerinden gümrük mevzuatının uygulanması, ilgili olay ve/veya eşyanın GTİP hakkında İlgili Gümrük İdaresinden yazılı bilgi talep edebilir, alınacak cevaba göre işlem yapabilirler. Bilgiler, talep edene ücretsiz olarak verilir. Bununla birlikte, özellikle eşyanın kimyevi tahlili veya ekspertizi ya da talep edene geri gönderilmesi nedeniyle gümrük idarelerince yapılan masraflar, talepte bulunan tarafından karşılanır.

6- Bağlayıcı Tarife veya Bağlayıcı Menşe Bilgisi Talebi;

1) Yazılı talep üzerine Bakanlık veya yetkilendirdiği gümrük idaresi tarafından bağlayıcı tarife veya bağlayıcı menşe bilgileri verilir. Bağlayıcı tarife veya bağlayıcı menşe bilgisi, gümrük idarelerini, hak sahibine karşı sadece eşyanın tarife pozisyonu konusunda veya eşyanın menşeinin tespiti konusunda ve yalnızca bilginin verildiği tarihten sonra tamamlanacak gümrük işlemlerine konu olan eşya için bağlar. Bağlayıcı menşe bilgisinin verilmesinde, Kanun’un 17 ilâ 22.maddelerde yer alan eşyanın menşeinin belirlenmesine ilişkin hükümler esas alınır.

2) Bağlayıcı tarife bilgisi veriliş tarihinden itibaren altı yıl; bağlayıcı menşe bilgisi veriliş tarihinden itibaren üç yıl geçerlidir. Talep edenin verdiği yanlış veya eksik bilgiye dayanan bağlayıcı bilgi iptal edilir.

3) Bağlayıcı tarife bilgisi aşağıdaki durumlarda geçerliliğini kaybeder: a) Türk Gümrük Tarife Cetvelinde değişiklik yapılması ve verilen bilginin söz konusu değişiklikle getirilen hükümlere uymaması,

b) Dünya Gümrük Örgütünün uymakla yükümlü bulunduğumuz nomanklatür, izahname, tarife pozisyonlarına ilişkin kararlarındaki bir değişikliğe uymaması,

c) Bağlayıcı tarife bilgisinin iptal edildiğinin veya değiştirildiğinin bilgi verilen kişiye tebliğ edilmesi.

Bu fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen hallerde bağlayıcı tarife bilgisinin geçerliliğini kaybetme tarihi, söz konusu değişikliklerin Resmi Gazetede yayımı tarihidir.

4) Bağlayıcı menşe bilgisi aşağıdaki durumlarda geçerliliğini kaybeder: a) Menşe kurallarında bir mevzuat düzenlemesi veya bir uluslararası anlaşma gereğince değişiklik yapılması ve verilen bilginin söz konusu değişiklikle getirilen hükümlere uymaması,

b) Dünya Ticaret Örgütünün uymakla yükümlü bulunduğumuz Menşe Kuralları Anlaşmasına ve bu anlaşmaya ilişkin izahname ve kararlardaki bir değişikliğe uymaması,

c) Bağlayıcı menşe bilgisinin iptal edildiğinin veya değiştirildiğinin bilgi verilen kişiye tebliğ edilmesi.

Bu fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen hallerde bağlayıcı menşe bilgisinin geçerliliğini kaybetme tarihi, söz konusu değişikliklerin Resmi Gazetede yayımı tarihidir.

7- Gümrük Kıymeti, Fiilen ödenen veya ödenecek fiyat, 26.maddeye Göre Gümrük Kıymetinin Belirlenmesi; İthal eşyasının gümrük kıymeti, eşyanın satış bedelidir. Satış bedeli, Türkiye’ye ihraç amacıyla yapılan satışta Kanun’un 27 ve 28 inci maddelerine göre gerekli düzeltmelerin de yapıldığı, fiilen ödenen veya ödenecek fiyattır.

– Fiilen ödenen veya ödenecek fiyat, ithal eşyası için alıcının, satıcıya veya satıcı yararına yaptığı veya yapması gereken ödemelerin toplamıdır. Bu fiyat, ithal eşyasının satış koşulu olarak, alıcının satıcıya veya satıcının bir yükümlülüğünü karşılamak üzere üçüncü bir kişiye yaptığı veya yapacağı tüm ödemeleri kapsar. Ödemeler, para transferi şeklinde olabileceği gibi, akreditif veya ciro edilebilir bir kıymetli evrak kullanılarak ya da doğrudan veya dolaylı yapılabilir.

– 27.maddeye göre yapılan ilaveler dışında, alıcının pazarlama dahil kendi hesabına yaptığı faaliyetler, satıcı yararına veya satıcı ile yapılan bir anlaşma yoluyla da olsa, satıcıya yapılan dolaylı bir ödeme olarak değerlendirilmez. Bu tür işlemlere ilişkin giderler, ithal eşyasının gümrük kıymetinin tespiti sırasında fiilen ödenen veya ödenecek fiyata ilave edilmez.

– Gümrük Kanunu’nun 24 ve 25.madde hükümlerine göre belirlenemeyen ithal eşyasının gümrük kıymeti;

a) 1994 Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının VII.Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Anlaşmanın,

b) 1994 Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının VII.Maddesinin,

c) Bu bölüm hükümlerinin,

Prensip ve genel hükümlerine uygun yöntemlerle ve Türkiye’de mevcut veriler esas alınarak belirlenir. Yorum Notları GY Ek 8 .

– Kanun’un 24 ve 25.madde hükümlerine göre belirlenemeyen ithal eşyasının gümrük kıymetinin 26. Maddeye göre belirlenecek olması halinde;

a) Türkiye’de üretilen eşyanın Türkiye içindeki satış fiyatı,

b) Gümrük idaresinin iki alternatif kıymetten yüksek olanının kabul etmesini öngören bir sistem,

c) Eşyanın ihraç ülkesindeki iç piyasa fiyatı,

d) Aynı veya benzer eşyanın, 25.maddenin 2.fıkrasının (d) bendi hükümlerine göre hesaplanmış kıymeti dışındaki maliyet bedeli,

e) Türkiye’den başka bir ülkeye ihraç edilen eşyanın fiyatı,

f) Asgari gümrük kıymetleri,

g) Keyfi veya fiktif kıymetler,

Esas alınmaz.

8- Türkiye Gümrük Bölgesine Giriş ve Çıkış İşlemleri: Türkiye Gümrük Bölgesine giriş ve çıkışlar ile gümrük idarelerindeki her türlü gümrük işlemleri genelde normal çalışma saatleri içinde yapılmakla birlikte;

a) Demiryolu katarları ve düzenli sefer yapan deniz, nehir, kara ve hava taşıtları gece ve gündüzün her saatinde Gümrük Bölgesine girip çıkabilirler. Düzensiz seferli olan ve yolcu getiren deniz, nehir, kara ve hava taşıtları da aynı şekilde Gümrük Bölgesine girip çıkabilirler.

b) İşletme teşkilatı bulunan limanlarda, gemiler gece ve gündüzün her saatinde yük ve yolcu alıp çıkarabilirler.

c) Zorlayıcı sebeplerle çalışma saatleri dışında gümrük idaresi olan bir limana girmek veya bu limandan ayrılmak zorunda kalan gemilerin yük alıp verme istekleri de gümrük idarelerince kabul edilir. Yolcu ve turist taşıyan her türlü gemiler mesai saatleri dışında gümrük idaresi bulunan bir limana girip çıkabilirler.

9- Küşat Hakkı: Talep üzerine, gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasından önce, gümrüğe sunulan eşyanın incelenmesi veya bundan numune alınması yönünden ilgili ve yetkili kişilere izin verilebilir.

Kısacası, Mükellefin/temsilcisinin talebi üzerine; Gümrük idaresine sunulan/ gümrük idaresine getirilen, özet beyanı verilen eşyanın, gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasından, her hangi bir gümrük rejimi beyanı yapılmadan (Serbest Dolaşıma Giriş Beyannamesinin Tescilinden /İthalattan) önce; Eşyanın incelenmesine ve/veya eşyadan numune alınmasına, alınan numunenin tahlile tabi tutulmasına, söz konusu eşyanın incelenmesi ve/veya yaptırılacak tahlil sonucuna göre ilgili Gümrük İdaresine rejim beyanında bulunulmasına veya söz konusu eşyanın satın alma şartlarına uymadığı ve/veya ithalat vergilerinin yüksekliği gerekçesiyle her hangi bir rejim beyanında bulunulmadan (Serbest Dolaşıma Girişten/İthalattan) önce, söz konusu eşyanın “Mahrece İade Edilmesine/ Yurt dışı edilmesine, Yurt dışına geri gönderilmesine” izin verilebilir, izin verilir.

Not: Bu konu başta olmak üzere, YYS Yıllık Faaliyet Raporu Hazırlanması, YYS Yıllık Zorunlu Eğitimlerinin Verilmesi, YYS Revizyonları, Ön İzleme, Yeni YYS Belgesi Hazırlıkları ve YYS Belgesi Alım Süreci, YYS Başvuru Formlarının Doldurulması, YYS Danışmanlığı, vb. Tüm YYS Süreçleri hakkında daha fazla ayrıntılı bilgiyi, Gümrük ve Dış Ticaret Mevzuatı konularında gerekli Hukuki ve Mevzuat Desteğini, İdari ve Adli İtiraz Süreçleri, Dava Açılması, Dava Aşamalarının Takibi, İlgili Mevzuat Ve Hukuki Açılardan Gerekli İtiraz Ve Savunmaların Yapılarak Dava Sonucunun Olumlu Sonuçlandırılması, Sonradan Kontrol/ Firma İncelemesi Yaptırılması, Antrepo Açma, Antrepo Genişletme, AN6, AN7, AN8 Raporlarının düzenlenmesi, … vb, işlemleri, Sürekli/ Düzenli, Aylık, Yıllık Gümrük ve Dış Ticaret Danışmanlığı, Olay (Konu) Başı Gümrük ve Dış Ticaret Danışmanlığı, Gümrük ve Dış Ticaret Mevzuatı Eğitimleri, … vb. konularında yardım, destek, danışmanlık ve benzeri hizmetleri -İsterseniz- Firmalarımız “Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim ve Danışmanlık A. Ş.”den veya “Çözüm Denetim Gümrük Dış Ticaret Ve Danışmanlık A. Ş.”den alabilirsiniz.

10- Gümrük Rejiminden Önce Eşyanın Laboratuvar Tahliline Tabi Tutma Hakkı: Gümrük Yönetmeliği’nin 196.maddesi uyarınca tahlile gönderilmesi gereken eşya, yükümlünün ilgili gümrük idaresine başvurması halinde rejim beyanında bulunmadan önce tahlile gönderilir. Yükümlünün tahlil sonuçlarını kabul etmemesi halinde, Kanunun 243.maddesi kapsamında tahlile itiraz edilebilir.

– Özet beyan, fatura veya diğer idari ya da ticari belgelerden, eşyanın tahlil edilen eşya ile aynı olduğunun belirlenebilmesi koşuluyla, tahlil sonuçları rejim beyanında kullanılabilir. Beyan edilen eşyanın, tahlil edilen eşya ile aynı olmadığına yönelik kanıt bulunması durumu hariç, bu eşya beyanın kontrolü ve muayene aşamasında yeniden tahlile gönderilmez.

11- Elleçleme Hakkı: Gümrük Kanunu’nun 41.maddesi hükümleri saklı kalmak üzere, geçici depolanan eşya, görünüş ve teknik özelliklerinin değiştirilmemesi koşuluyla, aynı durumda muhafazalarını sağlamak üzere yönetmelikle belirlenen elleçlemeye tabi tutulabilir.

Sevgi ve Muhabbetle, Sağlıcakla Kalınız.

Devam Edecek.

Kerim ÇOBAN

Emekli Gümrük ve Ticaret Başmüfettişi

(Yetkilendirilmiş Gümrük Müşaviri “YGM”)

Çoban Gümrük Dış Tic. Denet. ve Danış. A. Ş.

www.cobangumrukdenetim.com

E Mail: info@cobangumrukdenetim.com

kerim.coban@cobangumrukdenetim.com

k.coban0306@gmail.com

Gastronomide Baş Aktörler Biz Aşçılar

Yazar:

Ali Rıza DÖLKELEŞ

5 Nisan 2026

Gastronomide Baş Aktörler Biz Aşçılar

Ali Rıza DÖLKELEŞ

Mutfak Yöneticisi / Food Editor

İlk çağlardan beri Aşçılık ve Aşçılar sevilmiş ve her zaman takdir görmüştür. Ateşin bulunması ile başlayan aşçılık otçul olan ilk çağlardaki insanlarda av hayvanlarının özellikle çevirme yolu ile pişirmesi ile başlamıştır.

Buradan da yola çıktığımızda ilk pişirme tekniğinde korlu ateşte çevirme olmuştur. O zamanlarda kabilelerde bu işlemi en iyi yapan kişi sorumlu tutulmuş her zaman bu kişi ve kişiler pişirme görevini üstlenmişlerdir. Yani kabilenin aşçısı olmuşlardır. Günümüzün Satın alma Müdürleri de eski zamanların avcılarıdır. Kabilenin en iyileri avlanırken en iyi çevirmeyi yapanda pişirici yani aşçısı olmuştur.

Yaşayan her varlığın doğduğu andan itibaren beslenmeye başladığı görülür. İlk çağlarda insanların beslenmeleri çok ilkeldi. Beslenme işi o zamanlarda içgüdüsel olarak yerine getiriliyordu. Zamanla, yanlış beslenme ve iyi beslenememe neticesinde ortaya çıkan pek çok sorun ve sıkıntı beslenmenin insan yaşamında ne kadar önemli olduğu gerçeğini ortaya çıkardı.

Literatür de Aşçılığın tam olarak açıklaması anlamı, besinlerin farklı yöntemlerle yemeye hazır duruma getirilmesine denir. Bu işlem Aşçılık olarak bilinir. Aşçılığın en temel yöntemi ham maddeleri bir birine katarak yâda bire bir uygulama ile farklı işlemler ve teknikler ile pişirmedir. İyi aşçı da buradan çıkmaktadır, yani araştırmacı, yenilikçi, yaptığı işi seven, mutlu olan kişiler bakıldığında iyi aşçı konumda hep sivrilmiş bulunduğu bölgede adını duyurmuştur.

Aşçılık sanatı geçmiş yüzyıllardan beri önemli olmuş ve hep el üstünde tutulmuştur. Atalarımız boşuna dememişlerdir ‘’kalbe giden yol mideden geçer, can boğazdan gelir’ ’kolay iş değildir natürel ürünü tek tek işleyerek her gün ayrı bir lezzet ayrı bir sunum yaratarak gönülleri fethetmek.

Bunu yapmak için aşçılıkta hisler ve duygular güçlü olmak zorunda; bu olmadığı takdirde yemek yapamaz üretemezsiniz. Yapsanız bile o lezzeti ve sunumu veremediğiniz takdirde beğenilmeyecek tam tersine bir o kadar da tepki görecektir. Aşçılıkta öyledir, mutfak kokusunu sindiremiyorsanız, işlediğiniz ürünün farkına varamıyorsanız üretken olamaz, yerinde sayar sıradan biri olursunuz.

Yemeğin lezzeti ve sunumunu vermeniz için aynı müzisyenlerin ilham beklemesi gibi aşçının da kafası rahat, huzurlu ve mutlu olmalı o zaman en iyi şekilde kafasındaki o güzellikleri ve renk cümbüşünü tabağına yansıtacaktır. Aksi takdirde standardın dışına çıkamayacak tek düzelikten kurtulamayacaktır.

Etrafımıza baktığımız zaman aşçıları sevmeyen yoktur. Her kesin sevdiği memnun olduğu bir aşçısı vardır. Devlet büyüklerinden, memuruna, özel şirketlerden, emniyet teşkilatına, hatta ve hatta şahsen bizim bile vardır devamlı gittiğimiz bir restoran onun haricinde başka bir restorana gitmeyiz yemeğini beğendiğimiz yer orasıdır, mutlu olduğumuz keyif aldığımız yer. Yaşamımız boyunca etrafımıza bu göz ile baktığımız zaman aşçılar nasıl sevilmesin?

Tabii ki burada sevilmekteki en büyük unsur ise bahsettiğimiz gibi en iyi şekilde kafamızdaki ve ruhumuzdaki o güzelliği tabağımıza yansıtmak. Bunu yaptığımız takdirde bizi sevmeyen olmayacaktır.

‘’ Sevdiğim Sözler ‘’

Kavağın yanında bir kabak filizi boy göstermiştir. Bahar ilerledikçe bitki kavak ağacına sarılarak yükselmeye başlamış. Yağmurların ve güneşin etkisi ile müthiş hızla büyümüş ve neredeyse kavak ağacıyla aynı boya gelmişti. Bir gün dayanamayıp sormuş kavağa:

“Sen kaç ayda bu hale geldin ağaç”?

“On yılda” demiş kavak.

“On yılda mı?” diye gülmüş ve çiçeklerini sallamış kabak. “Ben neredeyse iki ayda seninle aynı boya geldim bak..”

“Doğru” demiş ağaç “Doğru.”

Günler günleri kovalamış ve sonbaharın ilk rüzgarları başladığında kabak önce üşümeye başlamış, sonra yapraklarını düşürmeye. Soğuklar arttıkça da aşağıya doğru inmeye başlamış.

Sormuş endişeyle kavağa:
“Neler oluyor bana ağaç?”

“Ölüyorsun…” demiş kavak.

“Niçin?” demiş kavak

“Benim 10 yılda geldiğim yere, 2 ayda gelmeye çalıştığın için…”

İyilikle kalın.

Saygılarımla / Best Regards

Ali Rıza DÖLKELEŞ

Mutfak Yöneticisi / Food Editor

Limak Cyprus Deluxe Hotel

Bafra Turizm Bölgesi – İskele/K.K.T.C.

chefard@hotmail.com

www.limakhotels.com

SKDM’de Yeni Dönem: Türk İhracatçısı İçin Uyum Süreci Hızlanıyor

Yazar:

Satınalma Dergisi

4 Nisan 2026

Sürdürülebilir Tedarik Zinciri Ve Yeşil Satınalma Eğitimi Haber Skdm’de Yeni Dönem Türk İhracatçısı İçin Uyum Süreci Hızlanıyor

SKDM’de Yeni Dönem: Türk İhracatçısı İçin Uyum Süreci Hızlanıyor

Avrupa Birliği’nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’nda geçiş dönemi 31 Aralık 2025’te tamamlandı ve 1 Ocak 2026 itibarıyla kesin uygulama dönemi başladı. Böylece daha önce ağırlıklı olarak emisyon raporlamasının öne çıktığı yapı, yeni yılda sertifika ve yetkilendirme süreçlerinin önem kazandığı bir aşamaya geçti. Avrupa Komisyonu, mekanizmanın 1 Ocak 2026’dan itibaren yürürlüğe girdiğini duyururken, Ticaret Bakanlığı da SKDM’nin AB dışından ithal edilen belirli karbon yoğun ürünleri kapsadığını ve bu yeni dönemin Türkiye’den AB pazarına satış yapan firmalar açısından daha yakın takip edilmesi gereken bir uyum başlığı haline geldiğini ortaya koyuyor.

Türkiye, SKDM’den En Fazla Etkilenecek Ülkeler Arasında

Türkiye açısından bu başlığın önemi, AB ile ticaret hacmi ve SKDM kapsamındaki sektörlerin ağırlığı nedeniyle daha da artıyor. Ticaret Bakanlığı’nın geçiş dönemi gözden geçirme raporunda, Türkiye’nin SKDM kapsam genişlemesinden en fazla etkilenecek ülkelerden biri olduğu, genişletilen kapsam altında Türkiye’den AB’ye yapılan ihracatın yıllık değerinin yaklaşık 8 milyar avro düzeyinde hesaplandığı belirtiliyor. Bu çerçevede özellikle demir-çelik, alüminyum, çimento, gübre, hidrojen ve elektrikle ilgili sektörlerde faaliyet gösteren şirketler açısından SKDM, dış ticaret ve üretim planlamasının doğrudan bağlantılı olduğu güncel bir gündem maddesi olarak öne çıkıyor.

2026 ile birlikte firmaların yalnızca ürün sevkiyatını değil, ürünlere ilişkin karbon verisini ve bu verinin nasıl aktarılacağını da daha sistemli biçimde yönetmesi gerekiyor. Ticaret Bakanlığı’nın paylaştığı bilgilere göre AB SKDM Kayıt Sistemi içinde yer alan yeni modüller, ithalatçılar ve dolaylı gümrük temsilcileri için yetkilendirme sürecini desteklerken, AB dışındaki tesis işletmecilerine de tesis ve emisyon verilerini sisteme yükleyerek bunları ilgili beyan sahipleriyle paylaşma imkanı tanıyor. Bu yapı, tedarikçi ile alıcı arasındaki veri akışını daha görünür hale getirirken, ürün bazlı emisyon bilgisinin tedarik zinciri içinde düzenli biçimde hazırlanmasını da daha önemli bir gereklilik haline getiriyor.

SKDM’de Yeni Aşama: Veri, Doğrulama Ve Sertifika Süreci

AB tarafında ise 2025’in sonu ve 2026’nın başında yayımlanan ikincil mevzuat ve uygulama belgeleri de bu yeni dönemin çerçevesini daha ayrıntılı hale getirdi. Ticaret Bakanlığı’nın SKDM bilgilendirme sunumlarında, Aralık 2025’te yayımlanan düzenlemelerle emisyon hesaplama yöntemleri, varsayılan değerler, doğrulama ve akreditasyon süreçleri, sertifika fiyatlandırması ile kayıt sistemi ve yetkilendirilmiş beyan sahibi statüsüne ilişkin usullerin netleştirildiği aktarılıyor. Avrupa Komisyonu da uygulama dönemine geçişle birlikte ilgili tarafların yeni yükümlülüklerini anlaması ve tam uygulamaya hazırlanması gerektiğini vurguluyor.

Gündemde yer alan bir diğer önemli gelişme ise SKDM kapsamının ilerleyen dönemde daha da genişleyebileceğine ilişkin değerlendirmeler. Ticaret Bakanlığı’nın SKDM tüzük değişikliği teklifine ilişkin açıklamasına göre bu düzenleme ileriki dönemlerde daha fazla ürün grubunu kapsayacak. Bu durum, Türkiye’den AB’ye ihracat yapan firmalar açısından yakından izlenmesi gereken bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Yaşanan gelişmeler, düzenlemenin yalnızca temel sanayi ürünleriyle sınırlı kalmayabileceğini, bu girdileri kullanan daha ileri üretim basamaklarının da orta vadede daha fazla gündeme gelebileceğini gösteriyor.

Türkiye’de iç düzenlemeler tarafında da SKDM ile bağlantılı yeni bir çerçeve oluşuyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın yürütücülüğünde, Türkiye’nin ilk İklim Kanunu TBMM’de kabul edilmişti. Bu düzenlemeyle, emisyon ticaret sistemi ile karbon piyasasına ilişkin altyapının oluşturulması yönünde yeni bir dönem başladı.

Böylece AB kaynaklı karbon düzenlemeleri ile Türkiye’deki iklim mevzuatı arasındaki bağ daha görünür hale gelirken, karbon verisinin ölçülmesi, raporlanması ve kurumsal süreçlere entegre edilmesi şirketler açısından giderek daha merkezi bir konuya dönüşüyor.

İŞ PROBLEMLERİNE ODAKLI EĞİTİMLER, ÖLÇÜLEBİLİR SONUÇLAR

Ecovadis Sürdürülebilir Tedarik Zinciri Satın Alma Sürdürülebilirlik

Sürdürülebilir Tedarik Zinciri ve Yeşil Satınalma ISO 20400 Eğitimi için tıklayınız.

Sürdürülebilir Tedarikçi Bilgi Formu ve Kullanım Rehberi

Sürdürülebilirlik çalışmalarında temel konulardan biri, tedarikçilerden alınan verilerin düzenli, karşılaştırılabilir ve doğrulanabilir şekilde toplanmasıdır. Bu veriler, hem satınalma süreçleri hem de sürdürülebilirlik raporlaması açısından önemli bir temel oluşturur. Sürdürülebilir Tedarikçi Bilgi Formu ve Kullanım Rehberi, şirketlerin bu verileri daha sistematik, tutarlı ve uygulanabilir bir çerçevede yönetebilmesi amacıyla hazırlanmıştır.

REHBERİ İNDİRMEK İÇİN TIKLAYINIZ.

Sürdürülebilirlik Verisi Sürdürülebilir Tedarikçi Bilgi Formu — Sürdürülebilirlik Verisi -Sürdürülebilir Tedarikçi Bilgi Formu

SÜRDÜRÜLEBİLİR TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ
VE YEŞİL SATIN ALMA ISO 20400 MAKALELERİ

Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri 2025 Sürdürülebilir Kalkınma Raporu Yayınlandı. Türkiye 167 Ülke İçerisinde 73. Sırada

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK EĞİTİM TESTLERİ

EĞİTİM ve DANIŞMANLIK:

Kurumunuzda benzer risklerin suistimale dönüşmesini önlemek ve satınalma fonksiyonunu sağlam, izlenebilir ve denetlenebilir bir kontrol yapısına kavuşturmak için eğitim ve danışmanlık hizmetlerimizle destek veriyoruz.

Eğitim teklifi almak için egitim@satinalmadergisi.com

Fabrikanızda Bire Bir (1-1) Yönetici ve Grup Eğitimleri

Tedarik Zinciri Satın Alma Sürdürülebilirlik Eğitimi Satın Alma Tedarik Zinciri Eğitimi — Satın Alma Tedarik Zinciri Eğitimleri için tıklayınız

Şirket eğitimlerini standart kalıplarla değil, ihtiyaçlarınıza özel tasarlıyoruz. Her program, işletmenizin gerçek problemlerine çözüm üretmek ve ölçülebilir sonuçlar yaratmak için hazırlanır. Sizlerden gelen geri bildirimlerle eğitimlerimizi özgünleştiriyor, böylece her adımda somut değer katıyoruz.

Mottomuz: “Her eğitim, bir iş probleminin çözümü için tasarlanır.”

Güvenilir, verimli ve profesyonel eğitim hizmetleriyle yanınızdayız. Dolu dolu, güler yüzlü eğitimler dilerim.

Prof. Dr. Murat Erdal

Eğitim içeriklerini görmek için başlıkları tıklayınız.

☐ Sürdürülebilir Tedarik Zinciri Yönetimi ve Yeşil Satınalma ISO 20400 Eğitimi (2 gün)

☐ İhale ve Sözleşme Yönetimi Eğitimi (2 gün)

☐ İhale Kazanma, Teklif Verme, Satış ve Sözleşme Eğitimi (2 gün)

☐ Stratejik Satın alma Yönetimi Eğitimi (2 gün)

☐ Tedarikçi Performans Değerlendirme ve Tedarikçi İlişkileri Eğitimi (2 gün)

☐ Sözleşme Yönetimi ve Sektörel Kontrat İncelemeleri Eğitimi (2 gün)

☐ Satış Mühendisleri için Kurumsal Satış Eğitimi (Rol Canlandırma/Oyun) (2 gün)

☐ Satınalma ve Tedarik Zincirlerinde YAPAY ZEKA Eğitimi (2 gün)

☐ Emtia ve Kategori Uzmanları için Maliyet ve Fiyat Eskalasyon Analizi Eğitimi

☐ ISO 37001 Rüşvetle ve Yolsuzlukla Mücadele Yönetim Sistemi Standardı Eğitimi

☐ Satınalma Süreçlerinde Denetim ve Suistimal Önleme Eğitimi (2 Gün)

☐ Filo Yönetimi Eğitimi: “Operasyon ve Planlama İlkeleri” (2 gün)

☐ Dış Ticarette Lojistik Sözleşme Yönetimi Eğitimi (2 gün)

☐ Lojistik ve Depo Yönetimi Eğitimi (2 gün)

☐ Müzakere Teknikleri ve Pazarlık Becerileri (İleri Seviye) Eğitimi (2 gün)

Pazarlik Muzakere Profili Anketini Indiriniz — Pazarlık Müzakere Profili Anketini indiriniz

Pazarlık Anketini Yapın Müzakere Stilinizi Görün

PAZARLIK PROFİLİ ANKETİ

4 Müzakereci Profilinden Hangisisiniz?
Pazarlık Stilinizi Keşfedin: Skorunuzu Görün
Ekip Profilinizi Ölçün, Gelişim Planınızı Başlatın
Sahada, Müzakerelerde Daha Net, Daha Hızlı, Daha Etkili Sonuç Alın

İş Bulmacaları Kelime Oyunları — İş Bulmacaları Kelime Oyunları

İş Bulmacaları Kelime Oyunları

Özel İş Bulmacaları. Meydan okumayı sevenleri 17 ayrı bulmaca bekliyor.
Online veya PDF üzerinde çözebilirsiniz. Kolaylıklar dileriz.

Obezite Tedavisinde Değişen Paradigma: Dönüm Noktası mı, Geçici Çözüm mü?

Yazar:

Prof. Dr. M. Sedef Erdal

4 Nisan 2026

Obezite Tedavisinde Değişen Paradigma: Dönüm Noktası mı, Geçici Çözüm mü?

Prof. Dr. M. Sedef ERDAL
İstanbul Üniversitesi Eczacılık Fakültesi
serdal@istanbul.edu.tr

Obezite, dünya genelinde bir milyardan fazla insanı etkileyen ve sıklıkla tip 2 diyabet, kardiyovasküler hastalıklar ve metabolik bozukluklarla birlikte seyreden kompleks ve kronik bir hastalıktır. Uzun yıllar boyunca obezite tedavisinde sürdürülebilir ve etkili farmakolojik seçeneklerin sınırlı olması, bu alandaki terapötik yaklaşımları büyük ölçüde yaşam tarzı değişiklikleriyle sınırlı bırakmıştır. Ancak son yıllarda geliştirilen glukagon-benzeri peptid-1 (GLP-1) reseptör agonistleri ve ilgili inkretin temelli ajanlar, hem glisemik kontrol hem de kilo kaybı üzerindeki belirgin etkileri ile obezite tedavisinde yeni bir dönemin kapılarını aralamıştır. Bu gelişmelerle birlikte obezitenin yalnızca “yönetilebilir” değil, aynı zamanda “klinik olarak anlamlı düzeyde kontrol altına alınabilir” bir hastalık olarak değerlendirilmeye başlandığı söylenebilir.

GLP-1 reseptör agonistleri, inkretin sistemini hedef alarak glukoza bağımlı insülin sekresyonunu artıran ve glukagon salımını baskılayan ajanlardır. Bununla birlikte etkileri yalnızca pankreas ile sınırlı değildir. Gastrik boşalmayı geciktirmeleri, hipotalamik merkezler üzerinden iştahı azaltmaları ve enerji dengesini düzenlemeleri, bu ilaçların kilo kaybı üzerindeki güçlü etkilerini açıklar. Son yıllarda geliştirilen, çoklu etki mekanizmasına sahip yeni nesil ajanlar ise bu sınıfı yalnızca antidiabetik ilaçlar olmaktan çıkararak daha geniş kapsamlı metabolik düzenleyiciler haline getirmiştir.

Klinik çalışmalar, GLP-1 reseptör agonistlerinin hem glisemik kontrol hem de kilo kaybı açısından yüksek etkinliğe sahip olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte, gerçek yaşam verileri bazı önemli soruları da gündeme getirmektedir. Bunların başında, tedavinin kesilmesini takiben verilen kilonun önemli bir kısmının geri kazanılması gelmektedir. Bu durum, obezitenin güçlü biyolojik ve hormonal düzenleme mekanizmalarına sahip kronik bir hastalık olduğunu bir kez daha ortaya koymaktadır.

Bir diğer önemli nokta, bu ilaçların yaşam tarzı değişikliklerinin yerine geçip geçmediğidir. Klinik veriler, en iyi sonuçların farmakoterapi ile birlikte uygulanan diyet ve fiziksel aktivite değişiklikleri ile elde edildiğini göstermektedir. Buna rağmen, bu ajanların bazı bireyler tarafından “hızlı çözüm” (quick fix) olarak algılanması, uzun vadeli başarı açısından risk oluşturabilir. Ayrıca iştahın baskılanmasına bağlı olarak yetersiz protein ve mikronutrient alımı, kas kütlesinde azalma ve potansiyel beslenme eksiklikleri de göz önünde bulundurulmalıdır.

Yeni Nesil Gelişmeler: Oral Formülasyonlar ve Hızlanan Regülasyon
GLP-1 agonistlerinin gelişimi yalnızca farmakodinamik açıdan değil, farmasötik teknoloji ve regülasyon süreçleri açısından da dikkat çekicidir. Özellikle oral formülasyonların geliştirilmesi, bu ajanların kullanımını daha erişilebilir hale getirme potansiyeline sahiptir.

Oral formülasyonlar açısından dikkat çeken gelişmelerden biri, yakın zamanda FDA tarafından onaylanan non-peptid yapıda bir GLP-1 reseptör agonisti olan orforglipron’dur. Halen yaygın olarak kullanılan semaglutid ve tirzepatid gibi ajanların peptit yapıda olmaları ve gastrointestinal ortamda stabilitelerinin sınırlı olması, bu ilaçların çoğunlukla enjeksiyon yoluyla uygulanmasını gerektirmekte ve bazı hastalar için tedaviye uyum açısından sınırlayıcı olabilmektedir. Bu nedenle, günde bir kez ağızdan kullanılan oral GLP-1 agonistlerinin geliştirilmesi, uygulama kolaylığı ve hasta kabulü açısından önemli bir avantaj sunmaktadır. Ayrıca orforglipronun, klasik peptid yapılı GLP-1 analoglarından farklı olarak gastrointestinal ortamda stabil kalabilmesi ve aç karnına alınma zorunluluğunun bulunmaması, kullanım pratikliğini artıran diğer önemli özelliklerdir. Klinik çalışmalarda, yaşam tarzı değişiklikleri ile birlikte kullanıldığında anlamlı kilo kaybı sağladığı gösterilmiştir.

Bu gelişmeler yalnızca farmasötik teknoloji açısından değil, aynı zamanda regülasyon süreçleri açısından da dikkat çekicidir. Nitekim orforglipron’un, FDA’nın hızlandırılmış değerlendirme programı (Commissioner’s National Priority Voucher, CNPV) kapsamında yaklaşık iki ay gibi kısa bir sürede onay alması ve 2002 yılından bu yana en hızlı onaylanan yeni moleküllerden biri olması, yenilikçi tedavilerin klinik kullanıma sunulma hızında önemli bir değişime işaret etmektedir. Bu durum, yalnızca yeni ilaçların geliştirilme sürecini değil, aynı zamanda düzenleyici otoritelerin değerlendirme yaklaşımlarını da yeniden şekillendirmektedir.

GLP-1 reseptör agonistleri, farmasötik inovasyon açısından son derece başarılı ve gelecekte daha geniş kullanım alanları bulması muhtemel ajanlardır. Bununla birlikte, uzun dönem kullanım gerekliliği, tedavi kesildiğinde kilo geri alımı, kas ve kemik kütlesindeki değişiklikler ve maliyet gibi faktörler, bu tedavilerin dikkatli ve seçici bir şekilde kullanılmasını gerektirmektedir. Kompleks bir halk sağlığı sorunu olan obezitenin yönetiminde; kalori yoğun ve işlenmiş gıdaların yaygınlığı ile fiziksel aktivitenin azalması gibi çevresel faktörler değişmediği sürece, GLP-1 agonistlerinin “mucize çözüm” olarak değil, kapsamlı obezite yönetiminin önemli bir destekleyici bileşeni olarak değerlendirilmesi daha gerçekçi olacaktır.

Prof. Dr. M. Sedef ERDAL
İstanbul Üniversitesi Eczacılık Fakültesi
serdal@istanbul.edu.tr

Arz Zincirinin Önemli Bir Halkası: Gümrük Müşavirliği

Yazar:

Ünsped Gümrük Müşavirliği

3 Nisan 2026

Arz Zincirinin Önemli Bir Halkası: Gümrük Müşavirliği

Remzi Akçi̇n Ugm Ykb — UGM Yönetim Kurulu Başkanı

Remzi AKÇİN

UGM Yönetim Kurulu Başkanı

Uluslararası ticarete konu malların üreticiden tüketiciye ulaştırılmasını sağlayan üç sektör bulunmaktadır. Arz zincirini oluşturan bu halkalar, birbirlerinin tamamlayıcısı niteliktedir. Belirttiğimiz arz zinciri nakliye, gümrükleme ve depolamadan oluşmaktadır.

Bu yazımızda, arz zincirinin kamu hizmeti niteliği ağır basan halkası olan gümrükleme işlemlerini yürüten gümrük müşavirliği mesleği hakkında bilgi vermek istedik.

Yetkilendirme

Arz zincirinin kamu hizmeti niteliği taşıyan halkası olan gümrükleme hizmeti, ağırlıklı olarak gümrüklü alanlarda yürütülür. Gümrüklü alanlar, gümrük işlemlerinin yürütüldüğü arıtılmış alanlardır. Bu alanlara ancak yetkilendirilmiş kişiler girebilir.

Diğer taraftan, gümrük işlemlerinin yürütülmesi (örneğin; gümrük beyannamesinin tescili, eşyadan numune alınması, eşyanın muayenesi vb.) konusunda işlem yapmak üzere bazı kişilerin yetkilendirilmesi ve yetkilendirilen bu kişilerin gümrük işlemlerini yapmak üzere sistem üzerinden tanımlanmış olması gerekir. Belirtilen bu yetkilendirme, yetkilendirilen bu kişilerin sisteme tanıtılması ve gümrük işlemlerinin bu kişiler tarafından yürütülmesi, gümrüklerde iş takibi olarak adlandırılır.

Temsil

Gümrük işlemleri, işlem sahibi tarafından bizzat yürütülebilir. Bu durum istisnai bir uygulamadır. Gerek yükümlülerin büyük çoğunluğunun tüzel kişi olması gerekse gümrük işlemlerinin karmaşık ve sorumluluk gerektiren işlemler olması nedeniyle bu işlemler temsilci aracılığıyla gerçekleştirilir.

Temsilcinin, başkasının adına ve hesabına hareket etmesine doğrudan temsil denir. Doğrudan temsil, tüzel kişiliğin yürütme organı veya yetkilendirdiği çalışanı tarafından sağlanır. Bu nedenle de yapılan işlemin sonuçlarından bütünüyle temsil edilen sorumludur.

Dolaylı temsil ise, temsilcinin kendi adına, ancak başkasının hesabına hareket etmesidir. Dolayısıyla, temsilci temsil edilenin bünyesinde değil, vekaletnameyle, yetkilendirilen kişidir. Dolaylı temsilde, temsil eden ile temsil edilen arasında bir iş akdi bulunmamaktadır. Kanun koyucu, dolaylı temsil edecek kişileri sınırlandırmış, yapılan işlemin nitelikli olması için bir meslek grubunu akredite etmiştir. Doğrudan temsil herkes tarafından gerçekleştirilebilir, ancak dolaylı temsil, sadece kamu idaresince akredite edilen gümrük müşavirleri tarafından yürütülebilir.

Gümrük Müşavirliği

Eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulması gerek gümrük gerekse dış ticaret ve maliye gibi farklı pek çok mevzuat bilgisinin yanı sıra teknik bilgiye sahip olmayı da gerektirmektedir. Örneğin; ithal edilmek istenilen eşyaya ilişkin vergilerin belirlenmesi için öncelikle eşyanın gümrük tarife istatistik pozisyonunun (G.T.İ.P.) tespit edilmesi gerekir. Bu tespitin yapılabilmesi için ise gerek eşya hakkında gerekse eşyanın tarifesinin tespitine yönelik tarife mevzuatı hakkında uzman niteliğinde teknik bilgiye ihtiyaç duyulmaktadır. Ancak eşyanın tarifesinin tespiti sonrasında gümrük vergisinin İthalat Rejimi Kararı eki listedeki vergi oranlarının belirlenmesi mümkündür.

Niteliğine göre sadece bir kalem eşyanın ithalinde bile gümrük vergisi, ilave gümrük vergisi, katma değer vergisi, özel tüketim vergisi, dampinge karşı vergi, ek mali yükümlülük, kaynak kullanımı destekleme fonu gibi vergilerin oranlarını belirlenerek bunların hesaplanması gerekir. Bu itibarla, gümrük idaresinde dolaylı temsilci sıfatıyla iş takip eden meslek mensuplarının belli bir mesleki bilgiye ve uzmanlığa, aynı zamanda meslek etiğine sahip olması zorunludur.

Gümrük Müşavirlerine Neden Gerek Duyulur?

Mali disiplinin gerçekleştirilmesi hedefinde vergi uygulamalarının başarısında serbest muhasebeci ve mali müşavirler ile yeminli mali müşavirlerin üstlendikleri misyonun aynısını, dış ticaret işlemlerinin mevzuata uygun olarak yürütülmesi ve dış ticaret kaynaklı vergilerin doğru olarak tahsili hususlarında gümrük müşavirleri üstlenmiş bulunmaktadır. Bir taraftan dış ticaret alanında faaliyette bulunan firmalara danışmanlık hizmeti vermek diğer taraftan işlemlerin gümrüklerde mevzuata uygun olarak yürütülmesini sağlamak yoluyla firmalar ile gümrükler arasında köprü vazifesi gören gümrük müşavirlerinin genel yaklaşımları ve bilgi birikimleri gümrük ve dış ticaret politikalarının başarısını doğrudan doğruya etkilemektedir.

Gümrük müşavirleri, Gümrük Kanunu’nda belirtilen eğitim, staj, belli suçlardan ceza almamış olmak ve yapılan mesleki yeterlilik sınavında başarılı olmak gibi şartları taşıyan, Kanundan aldıkları yetkiler çerçevesinde gümrük işlemlerinin yerine getirilmesinde ehliyet sahibi, mesleki yetkinliğe sahip meslek mensuplarıdır.

Müşavirler, münhasıran gümrük idarelerinde dolaylı temsilci sıfatıyla iş takip etmek üzere yetkilendirilirler. Gümrük Kanunu gereğince dolaylı temsilci sıfatıyla hizmet veren gümrük müşaviri, kendi adına ancak başkasının hesabına hareket etmektedir. Bu nedenle gümrük müşavirleri, gümrük beyannamelerini beyan sahibi sıfatıyla imzalamakta ve bu sıfatla gümrük veri sistemine erişmekte ve veri girişi yapabilmektedir.

Özel hükümler saklı kalmak kaydıyla gümrüklerde iş takibi gümrük müşavir veya müşavir yardımcıları tarafından profesyonelce yapılır. Bu unvanı kazanan kişilerin, gümrüklerdeki işlerin aksamadan, süratli olarak yapılabilmesi ve iş sahiplerini zarara sokmadan işlem tesis etmeleri için gerekli mevzuat bilgisi yanında bir disiplin içerisinde hareket etmeleri esastır. Dolayısıyla mesleğe girişte ve yetişme döneminden sonra, gerekli mevzuat bilgisi aranmakta, gümrüklerde çalışanların bu unvanla çalışmak istemeleri halinde tecrübe aranmaktadır.

Uygulamayı yürütenlerin mevzuat bilgisi olması gerektiği dikkate alındığında, gümrük müşavirlerinin işlemlerini mevzuata uygun yapmaları, temsil ettikleri kişileri bu konuda bilgilendirmeleri ve yönlendirmeleri halinde gümrük işleri süratli bir şekilde yapılabilecek, iş sahipleri de azami faydayı sağlayan işlemi seçmiş olacaklardır. Aksi takdirde işler sürüncemede kalabilecek, bu da ilave masraflar getirebilecektir.

Tüzel Kişilik Olarak Gümrük Müşavirliği

Gümrük müşavirleri vekâletnameleri olmadıkça mal sahipleri adına beyanda bulunamazlar. Gümrük müşavirliği esas itibarıyla, avukatlarda olduğu gibi serbest meslek olarak faaliyet gösterilen bir meslek koludur.

Serbest meslek faaliyeti, sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye veya ihtisasa dayanan ve ticari niteliği olmayan işlerin işverene bağlı olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapılmasıdır.

Serbest meslek mensubu ise; serbest meslek faaliyetini kendi nam ve hesabına, mutad meslek halinde ifa eden; avukat, doktor, diş hekimi, veteriner hekim, mimar, mühendis, müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir, yeminli mali müşavir, danışman, ressam, yazar, bestekar, kimyager, noter, öğretmen, artist, menajer, senarist, yönetmen, ebe, sünnetçi, arzuhalci, rehber ve sağlık memuru vb. kişilerdir.

Diğer taraftan, gümrük müşavirliği özel hukuk tüzel kişiliği şeklinde faaliyet gösterebilir. Gümrük Kanunu’na göre; gümrük müşavirliğinin bir özel hukuk tüzel kişiliği oluşturularak yürütülmesi halinde, gümrük müşavirlerinin kuracağı tüzel kişiliklere gümrük müşavir yardımcıları da ortak olabilirler. Ancak, gümrük müşaviri ve gümrük müşavir yardımcısı, birden fazla tüzel kişiliğe ortak olamaz.

Gümrük Müşavir Yardımcıları ve Stajyerler

Gümrük müşavirleri her türlü gümrük işlemini takip edip sonuçlandırabilirken, müşavirin yanında çalışan müşavir yardımcıları sadece onun adına iş takip edebilirler. Burada beyanda bulunmakla gümrük işlerini takip etmenin birbirini tamamlayan ancak ayrı işlem olduğunu da hatırlatmak gerekir.

Gümrük müşavir yardımcılarının gümrüklerde takip edebilecekleri işlemler sınırlıdır. Bunlar bir gümrük müşavirinin yanında çalışır ve onun adına gümrükte iş takip edebilirler. Bununla birlikte, müşavir yardımcıları beyan sahibi tarafından imzalanmış gümrük beyannamesi ve eşyanın tabi tutulduğu gümrükçe onaylanmış işlem veya kullanım için gerekli belgeleri gümrük idarelerine verebilirler, beyan öncesi eşyanın incelenmesi (küşat) ve muayenelerde gümrük müşaviri yerine hazır bulunabilirler. Ancak gümrük müşavir yardımcıları; müstakilen iş takibinde bulunamaz, fatura düzenleyemez, mal sahiplerine yapılacak tebliğleri kabul edemez, onların adına yazılı veya sözlü istek ve itirazda bulunamazlar.

Gümrük müşavirinin yanında çalışan ve onun adına gümrükte iş takip edebilen müşavir yardımcılarının mesleklerini verimli şekilde icra edebilmeleri için gerekli mevzuat bilgisine, eğitim ve disiplin konularında da aranılan şartlara sahip olmaları gerekmektedir.

Bu hususları sağlamak için, öncelikle, kamu haklarından mahrum olmamak veya ceza ya da disiplin soruşturması sonucu memuriyetten çıkarılmamış olmak veya belirlenen suçlardan hüküm giymemiş olmak, şartları aranmaktadır.

Gümrük müşavirinin yanında çalışan stajyerler ise sadece gümrük müşavirliği bürosunda yürütülen işlemleri izlerler. Bunlar gümrüklerde ve gümrüklü alanlarda iş takip edemezler.

Gümrük Müşavirinin Sorumluluğu

Gümrük müşavirliği, sorumluluğu oldukça ağır olan meslek gruplarından birisidir. Gümrük müşavirlerinin, yaptıkları işten dolayı hem eksik vergi ödenmesi ve bu hususu biliyor olmaları durumunda, eksik vergiden dolayı müteselsil sorumluluğu bulunmaktadır. Öte yandan, Kabahatler Kanunu’nun “iştirak” hükümleri nedeniyle yükümlüye uygulanan para cezasının aynısının gümrük müşavirine de uygulanması söz konusu olabilmektedir. Daha da önemlisi, sadece düzenlemiş olduğu beyanname nedeniyle gümrük müşavirinin her zaman kaçakçılık suçundan yargılanması olasılığı da bulunmaktadır.

Gümrük müşavirinin sorumluluğu bununla da sınırlı değildir. Aynı zamanda, yaptığı işlemler nedeniyle disiplin cezasıyla karşı karşıya kalabilir. Mesleğini yapma yetkisi geçici veya sürekli olarak elinden alınabilir.

Gümrük Müşavirliği Ücretleri

Gümrük müşavirlerinin ve yetkilendirilmiş gümrük müşavirlerinin, danışmanlık dahil, verdikleri hizmetler karşılığı almaları gereken asgari ücret tarifesi her yıl Ticaret Bakanlığı tarafından tebliğ ile yayınlanmaktadır.

Asgari ücret tarifesinin altında bir bedel karşılığı hizmet vermek, idari para cezası uygulanmasını ve disiplin cezası verilmesini gerektiren bir uygunsuzluk sayılmaktadır.

Sonuç

Bu açıklamalardan anlaşılacağı gibi gümrük müşavirliği hizmeti bir zorunluluk olmamakla birlikte arz zincirinin vaz geçilemez ve olmazsa olmaz bir halkasıdır.

Remzi AKÇİN

UGM Yönetim Kurulu Başkanı

Laboratuvar Hizmet İhalesinde Aşırı Düşük Açıklamada Değerlendirme Dışı Bırakılan Firmalar?

Yazar:

Mehmet ATASEVER

3 Nisan 2026

Laboratuvar Hizmet İhalesinde Aşırı Düşük Açıklamada Değerlendirme Dışı Bırakılan Firmalar Satınalma Dergisi 7 Gün 7 Gündem

Laboratuvar Hizmet İhalesinde Aşırı Düşük Açıklamada Değerlendirme Dışı Bırakılan Firmalar?

Mehmet ATASEVER

Simdata Danışmanlık Y.K. Başkanı

İtirazen Şikayet Konusu; Başvuru sahibinin dilekçesinde özetle, uyuşmazlığa konu ihalenin 4’üncü kısmının (24 Aylık Puan Karşılığı Tam Otomatik İmmünohistokimya, İn-Situ Hibridizasyon ve Histokimya Sistemi Hizmet Alımı) üzerinde bırakıldığı ………………. Turkey A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde belirtilen usul ve esaslara aykırı olduğu, bu nedenle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, şöyle ki; a) Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin üzerine meslek mensubu tarafından yazılması gereken ibarenin yazılmadığı, fiyat teklifinin meslek mensubu ve firma tarafından iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenip mühürlenmediği ve anılan istekliye hitaben düzenlenmediği, fiyat teklifinin ekinde sunulan Ek-O.5 veya Ek-O.6 formunun da standart forma uygun olarak doldurulmadığı ve imzalanıp mühürlenmediği, ilan tarihinden önceki veya ondan önceki üç aya ilişkin faturaların kullanılmadığı, belirtilen döneme ilişkin faturaların tamamının sunulmadığı, b) Maliyet/satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.7) standart forma uygun olarak doldurulmadığı ve kaşelenip mühürlenmediği, fatura bilgileri tablosunun forma uygun olarak doldurulmadığı, ilan tarihinden önceki veya ondan önceki üç aya ilişkin faturaların kullanılmadığı, belirtilen döneme ilişkin faturaların tamamının sunulmadığı, maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamada beyan edilen üç aylık sürede ihale konusu işte kullanılacak kitlerin miktarının en az yarısı kadar alım yapılmadığı, satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamada ise beyan edilen üç aylık sürede ihale konusu işte kullanılacak kitlerin miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmadığı, son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin yaptığı satışa ve idarece kabul edilen mala yönelik sunulan faturalarda kaşe ve imzanın bulunmadığı, ayrıca faturalarla birlikte sunulması gereken muayene ve kabul tutanağının sunulmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Konu İle İlgili Emsal Kamu İhale Kurulu Kararına Göre;

Yapılan inceleme ve tespitler neticesinde; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’nci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” Hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Verilen hizmetin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmeliği’nin “EKAP üzerinden gerçekleştirilecek iş ve işlemler” başlıklı 6’ncı maddesinde “… (10) Kamu alımı süreçlerinde, şekli ve içeriği Kurum tarafından belirlenerek Kurumun resmi internet sayfasında yayımlanan e-formlar kullanılır…” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir. 79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. 79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler. 79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (…/…/…) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (…/…/…) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir. Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir. Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir.

İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır. 79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur.

Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur. … 79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir. 79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez…” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: …… EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ TIBBİ MİKROBİYOLOJİ VE TIBBİ PATALOJİ KLİNİĞİ İHTİYACI 5 KISIM 24 AYLIK PUAN KARŞILIĞI LABORATUVAR HİZMET ALIMI b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: ……..EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ TIBBİ MİKROBİYOLOJİ VE TIBBİ PATALOJİ KLİNİĞİ İHTİYACI 5 KISIM 24 AYLIK PUAN KARŞILIĞI LABORATUVAR HİZMET ALIMI Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: ……… EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ” düzenlemesi,

“Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir. 20.2. Bu ihaledeki kısım sayısı 5 dir. İhale kısımlarına ilişkin koşullar altta düzenlenmiştir; Bu ihalede kalem/kalemlerin kısım/kısımların miktarları bölünmemek kaydıyla kısmi teklif verilecektir. İstekliler ihalenin tamamına teklif verebileceği gibi bir veya birden fazla kalem için de kısmi teklif verebileceklerdir. Üzerinde ihale kalan istekliye; tüm kalemler için tek bir sözleşme düzenlenecektir. Kısmi teklif verilmesi halinde, teklif verilen kısım/kısımların adı teklifte açıkça belirtilecektir. İstekliler teklif vermek istedikleri her bir kısım için ayrı ayrı fiyat vereceklerdir. Teklifte bir ya da birkaç kalemde aritmetik hata olması halinde yalnızca aritmetik hata olan kısım değerlendirme dışı bırakılır. İşin tamamı bir istekliye ihale edilebileceği gibi her bir kalem ayrı ayrı isteklilere ihale edilebilecektir. Teklif, ilgili kısmın miktarının tamamını kapsayacak şekilde verilmelidir. İstekliler malzemelerin tamamına teklif verebileceği gibi bir veya birden fazla kısım için (Kısım miktarları bölünmemek kaydıyla) kısmi teklif verebileceklerdir. İşin tamamına teklif verilirse; tamamı için geçici teminat yatırılabileceği gibi, teklif verilen kısım/kısımlar için ayrı ayrı geçici teminat alınabilecektir. Yuvarlama işlemine ilişkin örnek: Hesaplanan toplam/kalem toplamı teklif tutarı Yuvarlama sonucu 500.815,414 – 500.815,41 500.815,4149 – 500.815,41 500.815,41582 – 500.815,42 500.815,4169 – 500.815,42” düzenlemesi, “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir.

25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. a- Cihazların işletilmesi için gerekli olan her türlü dahili ve harici teknik parçalar, işin yürütülmesi için gereken cihazların ve tüm ekipmanların periyodik veya periyodik olmayan her türlü bakımlarına, kalibrasyonlarına, tamir veya onarım için gerekli olan tüm yedek parçalarına ve her türlü sarf malzeme maliyetlerine ilişkin giderler, voltaj oynamaları ve elektrik kesintilerine karşı koruyacak kesintisiz güç kaynağı maliyetleri, hizmet için yapılacak montaj-demontaj, hizmet yerinin hazırlanması için gerekli olan tadilat, kablolama, klimatizasyon, havalandırma maliyetleri, yazılım ve donanımsal giderler, otomasyon sistemine entegrasyon giderleri ve hizmetin ifasına dair her türlü giderler teklif fiyata dahil edilecektir. b- Cihazların monte edileceği yerle ilgili her türlü tamirat, onarım ve cihazın çalışması için gereken teknik alt yapının sağlanması yüklenici firmaya aittir. c- İşin yürütülmesi esnasında çalıştıracağı personellere ait 4857 Sayılı İş Kanunundan doğan her türlü yasal ve sosyal hakları yüklenici tarafından karşılanacak ve bu giderler teklif fiyata dahil edilecektir. d- Sözleşme süresince, ihale dokümanının eki olan teknik şartnameye uygun hizmetin sunumu için gerekli ve teknik şartnamede belirtilen tüm giderler yükleniciye ait olup teklif fiyata dahildir. Cihazların her türlü bakımları, tamir veya onarım için gerekli olan tüm yedek parçaları ve her türlü sarf malzemeleri teklif fiyata dahildir. e-Cihazlarının bakım, onarım, sigorta, kalibrasyon vb. bedelleri yüklenici tarafından sağlanacaktır. Yüklenici cihazların kalibrasyonunu standartlar dâhilinde yapacak veya yaptıracaktır. f- Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün Tıbbi Cihazlarla ilgili Mal ve Hizmet Alımı işleri konulu 2025/8 sayılı yazısında belirtilen hususlar ile Teknik şartnamede belirtilen tüm diğer giderler teklif fiyata dahildir. g-Verilecek eğitimlerin bedeli sözleşme bedeline dahildir. 25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. 25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi, “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu; a) Verilen hizmetin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyası incelendiğinde; kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilen ve 5 kısımdan oluşan “……….. Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Mikrobiyoloji ve Tıbbi Pataloji Kliniği İhtiyacı 5 Kısım 24 Aylık Puan Karşılığı Laboratuvar Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak EKAP üzerinden 16 adet ihale dokümanının indirildiği ve …………..2025 tarihinde yapılan ihaleye 8 isteklinin e-teklif verdiği, ihalenin uyuşmazlığa konu edilen 4’üncü kısmına (24 Aylık Puan Karşılığı Tam Otomatik İmmünohistokimya, İnSitu Hibridizasyon ve Histokimya Sistemi Hizmet Alımı) ise 2 isteklinin e-teklif verdiği, ihale komisyonunca tekliflerin değerlendirilmesi neticesinde, söz konusu kısmın aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan ………………. Turkey A.Ş. üzerinde bırakıldığı, buna ilişkin ihale komisyonu kararının 18.12.2025 tarihinde onaylandığı tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesindeki hükümden, ihale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, idarenin tespit ettiği sınır değere göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonu; imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ile teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği anlaşılmaktadır.

Bu doğrultuda, idarece …………… Turkey A.Ş.ne 20.11.2025 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen “Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazı ile aşırı düşük teklif açıklamasının sunulmasının istenildiği, bahse konu yazı ekinde anılan istekli tarafından açıklanması istenilen önemli teklif bileşenlerinin “1.1. Hizmet Alımı Kapsamında Cihaz Temini, Kurulumu, Amortisman ve Kullanım Giderleri – Teklif kapsamında kullanacağınız cihazlarının marka-model bilgileri – Cihazların amortisman hesaplamaları (ekonomik ömür, maliyet, yıllık amortisman oranı) – Cihazların 24 aylık kullanım süresi boyunca öngörülen toplam maliyeti – Varsa cihaz kira bedelleri veya tedarikçi firmadan alınan bedelsiz tahsis taahhütleri Belgeler: – Üretici/tedarikçi fiyat teklifleri – Cihaz temin sözleşmeleri veya taahhütnameler – Amortisman hesap tabloları 1.2. Hizmet Alımı kapsamında verilecek olan Kit, Sarf Malzemesi, – Hizmet Alımında Kullanılacak, Kit, Boyama Kiti, Antikor, Prob miktarı ve birim maliyetleri – Hizmet Kapsamında Teknik Şartnamenin 4.1 Maddesinde bedelsiz olarak verileceği belirtilen sarf malzemeler – Cihazların çalışması için kullanılacak olan teknik şartnamede belirtilen iklimlendirme ve depolama amacı ile kullanılacak soğutucu maliyetleri Belgeler: – Proforma faturalar – Tedarikçi fiyat teklifleri – Test bazlı sarf tüketim tabloları – Döviz cinsi ise kur hesaplamaları ve tarihleri 1.3. Bakım, Onarım ve Teknik Servis Giderleri – 24 aylık periyodik bakım planı – Periyodik bakım maliyetleri Belgeler: – Teknik servis sözleşmeleri – Yetkili servis fiyat teklifleri – Bakım-onarım protokolleri

1.4. Hizmet Süresince Personel Giderleri.” şeklinde belirlendiği görülmüş olup anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin belgelerin süresi içerisinde EKAP’a yüklendiği tespit edilmiştir. Başvuru sahibinin iddiaları ile sınırlı olmak üzere, ihalenin uyuşmazlığa konu edilen 4’üncü kısmının (24 Aylık Puan Karşılığı Tam Otomatik İmmünohistokimya, İn-Situ Hibridizasyon ve Histokimya Sistemi Hizmet Alımı) üzerinde bırakıldığı …………… Turkey A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelenmiş olup yapılan tespit ve değerlendirmelere aşağıda yer verilmiştir. Başvuru sahibinin (a) bendinde yer verilen iddialarına ilişkin olarak; …………… Turkey A.Ş. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde; – “Benchmark Ultra” ve “Benchmark Spesial Stain” otoanalizörleri için ……….Kir. ve Tek. Ser. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 25.11.2025 tarihli ve “Su Sistemleri Hizmet Fiyat Teklifi” konulu fiyat teklifi alındığı, fiyat teklifinin anılan istekliye hitaben düzenlendiği, fiyat teklifinin bahse konu tüzel kişilik ile fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından kaşelenmediği ve imzalanmadığı, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından yazılması gereken ibarenin yazılmadığı, fiyat teklifinin ekinde maliyet tespit tutanağı ya da satış tutarı tespit tutanağına yer verilmediği,

– “D 372 SCM 4C STD Tek Cam Kaplı Soğutucu” ürünü için ………… Klima San. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 28.11.2025 tarihli proforma fatura üzerinden fiyat teklifi alındığı, fiyat teklifinin anılan istekliye hitaben düzenlendiği, fiyat teklifinin bahse konu tüzel kişilik tarafından iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenip imzalandığı, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından yazılması gereken ibarenin yazılmadığı, fiyat teklifinin meslek mensubu tarafından kaşelenmediği ve imzalanmadığı, fiyat teklifinin ekinde maliyet tespit tutanağı ya da satış tutarı tespit tutanağına yer verilmediği, – “Leica”, “Merck” ve “Bio-Optica” markalı muhtelif ürünler için ……… Lab. Ürünleri Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 20.10.2025 tarihli proforma fatura üzerinden fiyat teklifleri alındığı, fiyat teklifinin anılan istekliye hitaben düzenlendiği, fiyat teklifinin bahse konu tüzel kişilik tarafından iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenip imzalandığı, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından yazılması gereken ibarenin yazılmadığı, fiyat teklifinin meslek mensubu tarafından kaşelenmediği ve imzalanmadığı, fiyat teklifinin ekinde maliyet tespit tutanağı ya da satış tutarı tespit tutanağına yer verilmediği anlaşıldığından başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin (b) bendinde yer verilen iddialarına ilişkin olarak;

…………. Turkey A.Ş. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında “Tam Otomatik İmmünohistokimya, İn-Situ Hibridizasyon ve Histokimya Sistemi”ne ilişkin olarak 30.07.2010 tarihli ve 27657 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Ek-O.7 “Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı”nın sunulduğu, söz konusu tutanağın anılan istekli ile meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalandığı, tutanağa esas üç aylık sürenin ise belirtilmediği görülmüştür. Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmeliği’nin “EKAP üzerinden gerçekleştirilecek iş ve işlemler” başlıklı 6’ncı maddesinin onuncu fıkrasındaki hükümden, kamu alımı süreçlerinde, şekli ve içeriği Kurum tarafından belirlenerek Kurumun resmi internet sayfasında yayımlanan e-formların kullanılması gerektiği anlaşılmaktadır. Bu kapsamda, anılan Yönetmelik’in 6.10’uncu maddesindeki hüküm gereğince, söz konusu istekli tarafından malın üreticisi olunması, mala ilişkin alım veya satım yapılması durumunda açıklama kapsamında KİK107 “Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı”nın sunulması gerekirken, yürürlükten kaldırılan ve KİK107 e-formunda yer alan tüm bilgileri içermeyen Ek-O.7 “Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı”nın sunulduğu, sunulan tutanakta, tutanağa esas üç aylık süre bilgisine yer verilmediği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Mehmet ATASEVER

Simdata Danışmanlık Y.K. Başkanı

Sağlık Bak. SGB E. Bşk./KİK E. Üyesi

Mhatasever@gmail.com

Mehmetatasever.org

https://www.simdata.org/

Ahlaki Lisanslama

Yazar:

Oğuzhan Özyiğit

2 Nisan 2026

Ahlaki Lisanslama

Oğuzhan ÖZYİĞİT

Ahlak kavramı, toplumsal düzeyde iş birliğini mümkün kılan düzenleyici bir çerçeve sunar. Bununla birlikte, söz konusu çerçeve bireysel düzeye indirildiğinde, bireylerin ilgili çerçeveye her zaman bağlı kalmadığı ve zaman zaman var olduğu sayılan sınırları esnetebildiği görülür. Bu tür ihlalleri gerekçelendirme sürecinde devreye giren mekanizmalardan biri olan ahlaki lisanslama, bireylerin başlangıçta sergiledikleri olumlu davranışların, ilerleyen süreçte daha tartışmalı ya da etik açıdan sorunlu davranışlara yönelme olasılığını artırabildiğini ifade eder. Bu bağlamda bireyler, geçmişte gerçekleştirdikleri olumlu eylemleri zihinsel bir “ahlaki kredi” olarak görerek, sonraki davranışlarını bu birikim üzerinden dengelemeye yönelir.

Benzer şekilde, bireyin kendisini erdemli bir kişi olarak konumlandırması, normatif açıdan tartışmalı davranışlara dolaylı bir meşruiyet kazandırır. Nitekim Princeton Üniversitesinden Dr. Benoit ve meslektaşı Dr. Miller tarafından gerçekleştirilen bir çalışma, önyargısız olduklarını gösterebilecekleri bir fırsat sunulan katılımcıların (örneğin açıkça cinsiyetçi ifadelere katılmamak gibi), ilk aşamada daha temkinli davranan katılımcılara kıyasla, sonraki aşamalarda daha yüksek düzeyde önyargılı tutumlar sergileyebildiğini ortaya koymaktadır. Bu durumda bireyler, gerçekleştirdikleri ihlalleri olduğundan daha hafif değerlendirme eğilimi göstermektedir. Başka bir ifadeyle, kişi kendisini zaten doğru davranmış olarak algıladığında, sonraki olumsuz davranışlarını daha kolay gerekçelendirebilmektedir.

Öte yandan ahlaki lisanslama yalnızca etik ihlallerle sınırlı kalmayıp, bireylerin hedefe yönelik davranışlarında da benzer biçimde kendini gösterebilir. Örneğin, bireyler sağlıklı yaşamak gibi belirli hedeflere sahip olduklarında, bu doğrultuda kaydettikleri ilerlemeyi bir başarı göstergesi olarak algılayabilir. Ancak bu algı, paradoksal biçimde, bireylerin mevcut durumdaki hedefleriyle çelişen davranışlara yönelme olasılığını artırır. Daha açık bir ifade ile, gün içerisinde sağlıklı beslenen ve spor yapan bir birey, bu davranışlarını bir başarı olarak değerlendirerek akşam saatlerinde yüksek kalorili bir yiyecek tüketmeyi kendisi açısından daha kabul edilebilir görebilir. Benzer şekilde, düzenli olarak egzersiz yapan bir birey, bu çabasını gerekçe göstererek fiziksel aktiviteden uzak bir günü tolere edilebilir olarak değerlendirebilir.

Bununla birlikte, ahlaki lisanslama pazarlama bağlamında ele alındığında, tüketici davranışlarını yönlendirme açısından önemli bir unsurdur. Özellikle bireylerin ahlaki açıdan olumlu bir davranış sergilemesi, sonraki tüketim kararlarını etkileyebilmektedir. Farklı bir şekilde ifade etmek gerekirse, hizmet işletmelerinin müşterilerine hizmet sürecinin ilk aşamasında sivil toplum kuruluşlarına bağış yapma seçeneği sunması, ilerleyen adımlarda daha üst segmentteki hizmetlerinin tercih edilme olasılığını artırabilmektedir. Bu durum, bireylerin gerçekleştirdikleri olumlu davranışları sonraki seçimlerini gerekçelendirmek için kullanabildiklerini göstermektedir.

Daha da dikkat çekici olan ise, Toronto Üniversitesinden Dr. Mazar önderliğinde gerçekleştirilen bir çalışmanın, ilk aşamada çevre dostu ürünleri tercih eden bireylerin, sonraki aşamada yürütülen farklı görevlerde yalan söylemek gibi daha etik dışı davranışlara yatkın olabildiğini ortaya koymasıdır. Diğer taraftan, çevre dostu davranışların çoğu zaman düşük maliyetli ve pratik tercihler olarak algılandığı bilinmektedir. KEDGE İşletme Fakültesinden Dr. Barkemeyer’in de ifade ettiği üzere, özellikle yüksek gelirli bireyler açısından bu tür tercihler, daha köklü yaşam tarzı değişikliklerine kıyasla daha kolay uygulanabilir bir alternatif olarak öne çıkmaktadır. Ancak bu durumun önemli bir sonucu olarak, çevresel etkisi olumsuz olabilecek davranışlar bireyler tarafından daha kolay kabul edilebilir hâle gelmektedir. Örneğin, alışverişe başlamadan sürdürülebilir etikete sahip bir bardak kahve satın alan bir birey, daha sonra daha pahalı bir markayı tercih etme ya da planladığından daha fazla harcama yapma kararını kendi açısından daha rahat gerekçelendirebilmektedir.

Sonuç olarak ahlaki lisanslama olgusu, bireylerin iyi niyetli ya da olumlu olarak değerlendirilen davranışlarının her zaman beklenen etik sonuçları doğurmadığını; aksine, belirli koşullar altında daha sorunlu davranışlara zemin hazırlayabildiğini ortaya koyar. Bu yönüyle söz konusu mekanizma, hem bireysel karar alma süreçleri hem de pazarlama uygulamaları açısından dikkatle ele alınması gereken önemli bir alan olarak öne çıkar.

Oğuzhan ÖZYİĞİT

Mobilya Sektörü Uzun Vadeli Finansman Modeli İstiyor

Yazar:

Satınalma Dergisi

1 Nisan 2026

Tedarik Zinciri Dijital Dönüşüm Danışmanlığı Haber Mobilya Sektörü Uzun Vadeli Finansman Modeli İstiyor

Mobilya Sektörü Uzun Vadeli Finansman Modeli İstiyor

Türkiye Mobilya Sanayicileri Derneği (MOSDER) Başkanı Davut Karaçak, “Sektörümüz finansman maliyetleri nedeniyle zorlanıyor. Üretimin sürdürülebilir olması için uzun vadeli finansman modellerine ihtiyaç var” dedi.

Türkiye Mobilya Sanayicileri Derneği (MOSDER) Başkanı Davut Karaçak, mobilya sektörünün üretim, istihdam ve ihracat gücüyle Türkiye ekonomisinin önemli yapı taşlarından biri olduğunu vurguladı. Sektörün sürdürülebilir büyümesi için finansman, iç talep, ihracat rekabeti ve nitelikli iş gücü başlıklarında yapısal adımların önemine dikkat çeken Karaçak, “Sektörümüz finansman maliyetleri nedeniyle zorlanıyor. Üretimin sürdürülebilir olması için uzun vadeli finansman modellerine ihtiyaç var” diye konuştu. Karaçak, özellikle KOBİ ölçeğindeki üreticilerin yüksek finansman maliyetleri nedeniyle zorlandığını ifade ederek, reeskont kredileri ve ihracat desteklerinin güçlendirilmesinin de sektör açısından kritik olduğunu belirtti.

İç Pazar Yavaşladı, İhracata Destek Talebi

İç pazarda dayanıklı tüketim talebindeki yavaşlamaya da değinen Karaçak, mobilya sektörünün geniş bir üretim ekosistemini beslediğini hatırlatarak, tüketici alım gücünü destekleyen politikaların üretim ve istihdama doğrudan katkı sağladığına dikkat çekti.

İhracatta ise kur politikası, artan maliyetler ve lojistik süreçlerde yaşanan aksaklıkların rekabet gücünü zayıflattığını belirten Karaçak, destek mekanizmalarının sadeleştirilmesi ve hızlandırılmasının önemine değindi. Mobilya ihracatında proje bazlı işlerin önemli bir yer tuttuğunu vurgulayan Karaçak, teknik personelin yurt dışındaki vize süreçlerinde yaşadığı zorlukların operasyonları olumsuz etkilediğini belirterek, bu alanda çözüm geliştirilmesi gerektiğini ifade etti.

ABD pazarındaki ek vergi yüküne de değinen Karaçak, rekabeti zorlaştıran bu durumun, ticari gündemde öncelikli olarak ele alınması gerektiğini söyledi. Karaçak, nitelikli iş gücü ihtiyacına vurgu yaparak, mesleki eğitimin sanayiyle daha güçlü bir şekilde entegre edilmesinin önemine işaret etti.

EĞİTİM ve DANIŞMANLIK:

Eğitim teklifi almak için egitim@satinalmadergisi.com

Satin Alma Dergi Tedarik Zinciri Danismanligi — **Satınalma | Tedarik Zinciri | Danışmanlık | Eğitim**

Fabrikanızda Bire Bir (1-1) Yönetici ve Grup Eğitimleri

Mottomuz: “Her eğitim, bir iş probleminin çözümü için tasarlanır.”

Güvenilir, verimli ve profesyonel eğitim hizmetleriyle yanınızdayız. Dolu dolu, güler yüzlü eğitimler dilerim.

Prof. Dr. Murat Erdal

Eğitim içeriklerini görmek için başlıkları tıklayınız.

☐ İhale ve Sözleşme Yönetimi Eğitimi (2 gün)

☐ İhale Kazanma, Teklif Verme, Satış ve Sözleşme Eğitimi (2 gün)

☐ Sürdürülebilir Tedarik Zinciri Yönetimi ve Yeşil Satınalma ISO 20400 Eğitimi (2 gün)

☐ Stratejik Satın alma Yönetimi Eğitimi (2 gün)

☐ Tedarikçi Performans Değerlendirme ve Tedarikçi İlişkileri Eğitimi (2 gün)

☐ Sözleşme Yönetimi ve Sektörel Kontrat İncelemeleri Eğitimi (2 gün)

☐ Satış Mühendisleri için Kurumsal Satış Eğitimi (Rol Canlandırma/Oyun) (2 gün)

☐ Satınalma ve Tedarik Zincirlerinde YAPAY ZEKA Eğitimi (2 gün)

☐ Emtia ve Kategori Uzmanları için Maliyet ve Fiyat Eskalasyon Analizi Eğitimi

☐ ISO 37001 Rüşvetle ve Yolsuzlukla Mücadele Yönetim Sistemi Standardı Eğitimi

☐ Satınalma Süreçlerinde Denetim ve Suistimal Önleme Eğitimi (2 Gün)

☐ Filo Yönetimi Eğitimi: “Operasyon ve Planlama İlkeleri” (2 gün)

☐ Dış Ticarette Lojistik Sözleşme Yönetimi Eğitimi (2 gün)

☐ Lojistik ve Depo Yönetimi Eğitimi (2 gün)

☐ Müzakere Teknikleri ve Pazarlık Becerileri (İleri Seviye) Eğitimi (2 gün)

☐ Temel Satınalma Eğitimleri -> Eğitim Kataloğunu İndirebilirsiniz –> https://satinalmadergisi.com/egitim.pdf

YAZI DİZİSİ:

1 – Satın almada Suistimal ve Yolsuzluk: Kurumsallaşma Boşlukları ve Bir Dava İncelemesi

2 – Satınalma Süreçlerinde İhbar, İç Kontrol ve Gizlilik: Bir Dava İncelemesi

3 – Tedarikçinin Alacak İddiası ve Alıcının Nitelikli Dolandırıcılık Savunması: Bir Dava İncelemesi

4 – Tamiri Mümkün Makinelerin Hurda Olarak Piyasaya Satışı İddiası:
İlk Derece Mahkemesinden İstinafa Uzanan Bir Dava İncelemesi

5 – Satınalma Yöneticisinin İhalelerde Şirketi Zarara Uğratma İddiası, Disiplin Soruşturması ve Savunma Süreci: Bir Dava İncelemesi

SİZDEN GELENLER

Okur Katkısı: Vaka ve Soru Paylaşımı

Bu yazı dizisini sahadan gelen gerçek soru ve örneklerle zenginleştirmek istiyorum. Satınalma süreçlerinde karşılaştığınız etik ikilemleri, kontrol boşluklarını veya “nasıl önleriz?” dediğiniz risk başlıklarını benimle (editor@satinalmadergisi.com ) paylaşabilirsiniz; uygun gördüklerimi anonimleştirerek ilerleyen bölümlerde vaka olarak ele alacağım.

Paylaşım yaparken yalnızca genel çerçeveyi aktarmanız yeterli;
kişi/kurum ismi vermeden, örneği daha çok “süreç ve risk” boyutuyla anlatmanız yazı dizisinin amacına en iyi şekilde hizmet edecektir.

1...161718...814 814 Sayfanın 17. Sayfası

Satınalma Dergisi

Turizmde Yarış Artık Ödeme Ekranında

Sivil Toplum, Kamu ve Özel Sektör İş Birliği : Safe2Eat Örneği

Vatandaş 1 Lira Kazanıyor, Üretici Bir Denklem Çözüyor: Depozito ve Üretici…

Teknoloji Herkesin Elinde, Peki Avantaj Kimde?

Karabük’ten Avrupa Raylarına: Kardemir’in Teker İhracatı Türkiye Adına Ne Anlatıyor

Pirelli’den Teknoloji Yatırımına Yönelik Satın Alma

Sürücü (Şoför) Kıtlığı Pazarlık Masasını Değiştirdi: Taşıyıcının Tercih Ettiği Müşteri Olmak

Sağlık İşletmelerinde Satınalma ve Lojistik Operasyonlarında Yeni Yaklaşım: Nörolojistik Kavramı

Güncel Akademik Okumalar III: “The International Journal of Logistics Management”

Lojistiğin Dış Ticaretteki Maliyeti ve Önemi

Gümrük Kanunu’na göre Mükelleflerin Sahip Olduğu Haklardan Bazıları Bazıları (2)

Gastronomide Baş Aktörler Biz Aşçılar

SKDM’de Yeni Dönem: Türk İhracatçısı İçin Uyum Süreci Hızlanıyor

Obezite Tedavisinde Değişen Paradigma: Dönüm Noktası mı, Geçici Çözüm mü?

Arz Zincirinin Önemli Bir Halkası: Gümrük Müşavirliği

Laboratuvar Hizmet İhalesinde Aşırı Düşük Açıklamada Değerlendirme Dışı Bırakılan Firmalar?

Ahlaki Lisanslama

Mobilya Sektörü Uzun Vadeli Finansman Modeli İstiyor